Từ khát vọng tới mục tiêu: Đà Nẵng muốn gì ở ngành bán dẫn?
Kế hoạch Đà Nẵng bán dẫn là chiến lược dài hạn nhằm xây dựng thành phố trở thành trung tâm bán dẫn và công nghệ cao, thông qua phát triển nhân lực công nghệ cao, thu hút doanh nghiệp thiết kế vi mạch Việt Nam, hình thành hệ sinh thái công nghệ Đà Nẵng gắn với đổi mới sáng tạo và các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại liên ngành. Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Đà Nẵng xác định ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo là trụ cột mới để thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Hạt nhân của tầm nhìn đó là mục tiêu cụ thể: ít nhất 5.000 nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn, tối thiểu 30 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, 2 doanh nghiệp đóng gói, kiểm thử và ít nhất 5 startup cùng lĩnh vực. Đặt mục tiêu tham vọng là bước đi đúng, nhưng câu hỏi quan trọng hơn là Đà Nẵng sẽ biến chúng thành lợi thế cạnh tranh như thế nào so với các địa phương khác.
Chiến lược 5.000 nhân lực: Lợi thế hay rủi ro của Đà Nẵng?
Trọng tâm của chiến lược trung tâm bán dẫn là con người. Đà Nẵng cam kết đầu tư mạnh vào giáo dục và đào tạo, hợp tác với các trường đại học và viện nghiên cứu để xây dựng chương trình chuyên sâu đáp ứng nhu cầu ngành bán dẫn. Nói cách khác, thành phố chọn đi từ nội lực, thay vì chỉ trông chờ dòng nhân lực dịch chuyển từ Hà Nội hay TP.HCM. Một phát biểu đáng chú ý là: “Đà Nẵng đặt mục tiêu phát triển ít nhất 5.000 nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực bán dẫn”. Đây là con số đủ lớn để tạo ra cụm nhân lực có sức hút riêng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu chương trình đào tạo không gắn chặt với nhu cầu doanh nghiệp. Điểm tích cực là các chính sách đặc thù về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo đã được ban hành, tập trung vào hỗ trợ nhân lực, R&D và chuyển giao công nghệ. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát chất lượng, 5.000 người có thể trở thành con số tượng trưng hơn là lợi thế thực.
30 doanh nghiệp thiết kế vi mạch: Đủ để tạo cụm trung tâm bán dẫn?
Đà Nẵng không giấu tham vọng đứng vào nhóm dẫn đầu về thiết kế vi mạch Việt Nam khi đặt mục tiêu hình thành tối thiểu 30 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, 2 doanh nghiệp đóng gói và kiểm thử cùng ít nhất 5 doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này. Về lý thuyết, cấu trúc này tạo được chuỗi giá trị từ thiết kế tới đóng gói, kiểm thử – một yêu cầu tối thiểu để gọi là trung tâm bán dẫn. Thành phố đã tạo môi trường được xem là thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ phát triển, thông qua 13 chính sách đặc thù mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, bán dẫn và AI. Ngày hội chính sách vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo – do Trung tâm DSAC phối hợp với một doanh nghiệp tổ chức ngày 7/8 – là ví dụ cho cách Đà Nẵng dùng công cụ chính sách để kết nối quản lý nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng khởi nghiệp. Câu chuyện không còn là “có doanh nghiệp hay không”, mà là liệu 30 doanh nghiệp đó có đủ năng lực chơi trong chuỗi cung ứng khu vực hay vẫn quanh quẩn ở thị trường nội địa.
Liên kết công nghệ cao với xúc tiến thương mại: Đà Nẵng có đang đi đúng hướng?
Điểm khác biệt của hệ sinh thái công nghệ Đà Nẵng là không tách rời công nghệ cao khỏi các lĩnh vực truyền thống. Thành phố song song tổ chức chuỗi hoạt động xúc tiến thương mại và phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn nhằm quảng bá tiềm năng, môi trường đầu tư, cơ chế, chính sách và danh mục dự án ưu tiên trong nông nghiệp. Không gian triển lãm 100–120 gian hàng dành cho sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, OCOP, làng nghề và dự án EMMi được hỗ trợ chi phí gian hàng. Cách làm này cho thấy Đà Nẵng không chỉ xây hệ sinh thái vi mạch bán dẫn, AI, mà còn kết nối các chính sách đầu tư, thương mại, nông nghiệp để tạo nền kinh tế đa trụ cột. Nếu được thiết kế tốt, chuỗi xúc tiến này có thể trở thành “bệ đỡ” cho các sản phẩm công nghệ cao ứng dụng trong nông nghiệp – từ cảm biến, vi mạch, đến nền tảng AI. Nhưng nếu thiếu sự kết nối thực chất giữa doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp nông nghiệp, nó sẽ dừng lại ở mức hội chợ quảng bá hơn là hệ sinh thái tích hợp.
Định vị Đà Nẵng trong bản đồ thiết kế vi mạch Việt Nam
Nhìn về tương lai, Đà Nẵng đang được đánh giá là một trong những điểm sáng trên bản đồ công nghệ, với mục tiêu trở thành trung tâm hàng đầu về thiết kế vi mạch và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Thành phố đặt trọng tâm vào xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thu hút doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức trong nước, quốc tế. Thông qua Ngày hội chính sách, Đà Nẵng khẳng định cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng khoa học trong quá trình này. Vấn đề còn lại là tốc độ và chất lượng thực thi: nếu 5.000 nhân lực công nghệ cao, 30 doanh nghiệp thiết kế và chuỗi xúc tiến đầu tư – thương mại được triển khai đúng nhịp, Đà Nẵng có cơ hội trở thành trung tâm bán dẫn mang bản sắc riêng, không chỉ sao chép mô hình các địa phương khác. Ngược lại, nếu thiếu kiên trì và giám sát, tham vọng trung tâm công nghệ cao hàng đầu sẽ dễ bị bẻ cong thành khẩu hiệu.
