MICE – tham vọng mới trong quy hoạch 100 năm của TPHCM
TPHCM trung tâm MICE là mục tiêu xây dựng thành phố thành đô thị sự kiện quốc tế, nơi hội tụ các hoạt động hội nghị, khuyến thưởng, hội thảo và triển lãm gắn với phát triển du lịch, hạ tầng đô thị đa cực và không gian dịch vụ chất lượng cao trong khung quy hoạch 100 năm. Tham vọng biến TPHCM thành trung tâm MICE hàng đầu Đông Nam Á không chỉ là một khẩu hiệu tiếp thị mà đã được ghi vào góp ý cho hồ sơ Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm. Thành phố được định vị là đô thị sự kiện quốc tế, trung tâm tổ chức hội nghị, triển lãm và sự kiện tầm vóc châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời là siêu đô thị toàn cầu bền vững, sáng tạo và đáng sống ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Quy hoạch 100 năm: từ đô thị đơn tâm đến siêu đô thị đa cực
Cốt lõi của quy hoạch 100 năm là chuyển từ tư duy mở rộng cơ học, lan từ lõi trung tâm ra vùng ven, sang mô hình siêu đô thị đa cực thế hệ mới vận hành theo cấu trúc “5 cực động lực, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển”. Thành phố sau sáp nhập có quy mô không gian lớn hơn, cấu trúc đô thị đa dạng hơn, phát triển theo mô hình đa cực, lấy con người làm trung tâm, hướng tới siêu đô thị toàn cầu bền vững, sáng tạo và đáng sống. Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm, được nghiên cứu trên cơ sở cụ thể hóa Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển TPHCM, nhằm tái cấu trúc không gian, phân bố dân cư – việc làm và chức năng kinh tế một cách tích hợp giữa hạ tầng, kinh tế – xã hội và môi trường.
MICE như trục tăng trưởng mới của phát triển du lịch TPHCM
Du lịch MICE được xem là phần cốt lõi trong trụ cột Du lịch và Công nghiệp văn hóa; thành công của MICE sẽ là chỉ báo cho sự thành công của mô hình siêu đô thị đa cực, hướng biển và không gian dịch vụ chất lượng cao. Theo định hướng này, MICE không còn bị bó hẹp trong vài trung tâm hội nghị ở khu vực trung tâm cũ mà được phân bổ gắn với các cực động lực: cực lõi trung tâm quốc tế cho hội họp và tài chính; cực đổi mới sáng tạo phía Đông cho triển lãm công nghệ, hội thảo khoa học; và cực biển – du lịch phía Nam cho MICE nghỉ dưỡng cao cấp. Những điểm đến như Cần Giờ, Vũng Tàu, Hồ Tràm, Côn Đảo được nhấn mạnh như mắt xích trong chiến lược phát triển du lịch TPHCM, giúp kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng chi tiêu, và tạo mạng lưới sản phẩm MICE – nghỉ dưỡng liên vùng.
Hạ tầng đô thị và những cảnh báo từ giới quy hoạch
Để phục vụ MICE quy mô khu vực, hạ tầng đô thị không thể phát triển theo kiểu chắp vá. Thành phố đang chuẩn bị triển khai đồng thời nhiều công trình hạ tầng lớn: đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, các tuyến vành đai, cao tốc, trục giao thông hướng tâm, hệ thống cảng – logistics và các đầu mối giao thông quan trọng. Kiến trúc sư Lưu Hướng Dương cảnh báo nếu xem mỗi dự án là một công trình độc lập, nguy cơ phân tán nguồn lực, thiếu đồng bộ tiến độ và không tạo được hiệu ứng tổng hợp là rất lớn. Ông đề nghị phải coi hệ thống hạ tầng chiến lược như bộ khung dẫn dắt phát triển không gian, tích hợp mạng lưới đường sắt đô thị với quy hoạch sử dụng đất, phân bố dân cư – việc làm và các trung tâm mới, đồng thời xây dựng khung tiến độ tích hợp giữa metro, đường bộ, hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang đô thị và các khu chức năng.
Cơ hội, rủi ro và điều kiện để TPHCM thật sự dẫn đầu MICE
Sự bùng nổ MICE nếu được dẫn dắt bởi một quy hoạch 100 năm linh hoạt sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho cư dân: hạ tầng giao thông đồng bộ, không gian công cộng được tái phân bổ hợp lý, việc làm chất lượng cao trong ngành dịch vụ và du lịch, cũng như khả năng thích ứng tốt hơn trước biến đổi khí hậu và những biến động kinh tế toàn cầu. Tuy vậy, nhiều ý kiến phản biện nhấn mạnh rủi ro “khóa chặt tương lai” nếu các lựa chọn hôm nay thiếu độ mở dài hạn; quy hoạch 100 năm được hiểu là để giữ gìn lựa chọn cho tương lai, chứ không phải bản thiết kế cứng. Theo các góp ý, thành phố phải luật hóa tiêu chí xanh cho toàn bộ hạ tầng du lịch ngay từ bây giờ và thiết lập bộ chỉ tiêu giám sát, công bố định kỳ để MTTQ và người dân giám sát giữa kỳ. Nếu không ưu tiên đất cho hạ tầng MICE quy mô trên 10.000 đại biểu, TPHCM có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh khu vực.
