Du lịch y tế Việt Nam là gì và vì sao đáng để kỳ vọng?
Du lịch y tế Việt Nam là hình thức khách trong và ngoài nước kết hợp khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng với nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa – ẩm thực, trong một hành trình được thiết kế trọn gói, có bác sĩ, bệnh viện và doanh nghiệp du lịch cùng phối hợp để tối ưu hiệu quả điều trị lẫn chất lượng kỳ nghỉ. Động thái Bộ Y tế gửi dự thảo Đề án “Phát triển du lịch y tế giai đoạn 2026-2030” tới các bộ, ngành để xin ý kiến cho thấy Việt Nam không muốn đứng ngoài làn sóng khách vượt biên giới đi chữa bệnh nước ngoài đang tăng nhanh. Thay vì chỉ coi y tế là dịch vụ hỗ trợ du lịch, dự thảo đặt mục tiêu xây dựng một chuỗi sản phẩm chuyên nghiệp, an toàn, chất lượng cao – tức là coi sức khỏe là lý do chính để khách lên đường.
Tám điểm đến trọng điểm: hơn cả chuyện “có bệnh viện tốt”
Theo dự thảo, 8 địa phương được ưu tiên phát triển điểm đến du lịch y tế trọng điểm gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Huế, Khánh Hòa và An Giang (Phú Quốc). Việc lựa chọn không chỉ dựa vào số lượng bệnh viện mà còn xét chất lượng chuyên môn, cơ sở vật chất, tài nguyên du lịch, giao thông và lưu trú. Nói cách khác, một trung tâm y tế Hà Nội hay TP.HCM muốn cạnh tranh không thể chỉ có bác sĩ giỏi, mà phải có hệ sinh thái dịch vụ xung quanh: khách sạn cho người nhà, phương tiện di chuyển thuận tiện, điểm nghỉ dưỡng phù hợp giai đoạn hồi phục. Đây là điểm Việt Nam đang học từ các mô hình đi trước, nơi bệnh viện, hãng lữ hành và khách sạn vận hành như một chuỗi thống nhất thay vì mỗi bên làm một mảnh rời rạc.
Từ gói khám sức khỏe đến nghỉ dưỡng phục hồi: Việt Nam định bán điều gì?
Dự thảo cho thấy tham vọng rõ ràng: Việt Nam muốn bán các gói khám sức khỏe và điều trị trọn gói, chứ không bán từng dịch vụ lẻ tẻ. Các gói này bao gồm khám tổng quát, tầm soát và phát hiện sớm bệnh, nha khoa, hỗ trợ sinh sản, một số dịch vụ điều trị chuyên sâu, y học cổ truyền, phục hồi chức năng, chăm sóc nâng cao sức khỏe, nghỉ dưỡng và chăm sóc người cao tuổi. Điểm khác biệt tiềm năng nằm ở việc kết hợp điều trị với trải nghiệm nghỉ dưỡng: suối khoáng nóng, yoga, thiền, ẩm thực cân bằng khoa học, sử dụng dược liệu và y học cổ truyền bản địa. Nếu làm tốt, du lịch y tế Việt Nam có thể trở thành lựa chọn thay thế cho những ai từng quen bay sang Thái Lan hay Hàn Quốc để chữa bệnh nước ngoài, nhưng muốn chi phí hợp lý hơn mà vẫn có chất lượng điều trị đáng tin cậy.
Cuộc đua với các “ông lớn” y tế khu vực: lợi thế và khoảng cách
Thực tế, Việt Nam bước vào cuộc chơi khi các nước trong khu vực đã đi trước khá xa. Hàn Quốc đón khoảng 2,01 triệu bệnh nhân nước ngoài năm 2025, tăng từ 1,17 triệu năm 2024. Một bệnh viện ở Thái Lan có thể phục vụ hơn 600.000 lượt dịch vụ y tế cho người nước ngoài mỗi năm. Con số này cho thấy quy mô thị trường và mức độ chuyên nghiệp mà Việt Nam phải đuổi kịp. Lợi thế của Việt Nam là chi phí điều trị cạnh tranh, nguồn dược liệu phong phú, kỹ năng y học cổ truyền và ẩm thực lành mạnh. Nhưng khoảng cách lại nằm ở những thứ ít “hào nhoáng” hơn: quy trình tiếp nhận bệnh nhân quốc tế, phiên dịch, phối hợp bảo hiểm, hỗ trợ thị thực, và một đầu mối rõ ràng để người bệnh không phải tự ghép từng mảnh hành trình trong tâm trạng lo lắng.
Tiêu chuẩn bệnh viện quốc tế và lộ trình 2030: cơ hội hay phép thử?
Mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó tối thiểu 5 bệnh viện công lập, là “xương sống” của toàn bộ đề án. Không có bệnh viện quốc tế đúng nghĩa, du lịch y tế chỉ là khẩu hiệu. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng quy trình phục vụ bệnh nhân quốc tế xuyên suốt, từ tư vấn, đặt lịch, tiếp nhận, điều trị, thanh toán đến theo dõi sau điều trị, với thông tin minh bạch bằng nhiều ngôn ngữ. Đề án cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế thị thực, nhập cảnh, lưu trú và đi lại thuận lợi cho người bệnh và người chăm sóc đi kèm. Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2027 sẽ tập trung chuẩn bị điều kiện và chọn địa bàn; 2028 triển khai và sơ kết; 2029-2030 hoàn thiện, nhân rộng mô hình hiệu quả. Nếu các mốc này được thực hiện nghiêm túc, du khách quốc tế sẽ có thêm một lựa chọn đáng tin khi cân nhắc chữa bệnh nước ngoài.
