Ngoại giao kinh tế: Từ lễ kỷ niệm Quốc khánh đến trọng tâm quan hệ Việt Nam - Mỹ
Ngoại giao kinh tế giữa Việt Nam và Mỹ là tập hợp các hoạt động đối ngoại nhằm kết nối nhu cầu phát triển, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của hai bên, dựa trên nền tảng quan hệ chính trị tin cậy, để biến lợi ích đan xen thành các dự án hợp tác cụ thể, phục vụ tăng trưởng bền vững và nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu. Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh Việt Nam, việc Đại sứ quán tại Mỹ đẩy mạnh thông tin đối ngoại không chỉ là hoạt động lễ nghi mà là bước đi có tính tính toán: tận dụng thời điểm biểu tượng để đặt ngoại giao kinh tế vào tâm điểm quan hệ song phương. Thay vì chỉ nói về quá khứ đấu tranh, Việt Nam chủ động kể câu chuyện hiện tại về một nền kinh tế năng động, đủ sức trở thành đối tác tin cậy của Mỹ trong các lĩnh vực công nghệ cao và chuyển đổi xanh.
Quốc khánh Việt Nam: Bệ phóng cho thông điệp kinh tế và hình ảnh một nền kinh tế năng động
Điểm đáng chú ý năm nay là Quốc khánh Việt Nam được gắn chặt với thông điệp kinh tế rõ ràng: Việt Nam không chỉ độc lập mà còn tăng trưởng nhanh và đang tái cấu trúc mô hình phát triển. Trong cuộc phỏng vấn với nền tảng 5WH của Mỹ, Đại sứ Nguyễn Quốc Dũng khẳng định Việt Nam tiếp tục là một trong những nền kinh tế năng động của châu Á, với GDP sáu tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, mức cao nhất trong cùng kỳ 16 năm. Đây là phát biểu có ý nghĩa "giới thiệu sản phẩm" quốc gia trực tiếp tới cộng đồng chính trị và doanh nghiệp Mỹ. Việc nhấn mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khoa học - công nghệ cho thấy Việt Nam muốn được nhìn nhận không chỉ như công xưởng giá rẻ, mà là đối tác cùng chia sẻ giá trị gia tăng và đổi mới sáng tạo. Quốc khánh vì thế trở thành dịp để tái định vị hình ảnh quốc gia trong mắt giới đầu tư Mỹ.
Hợp tác kinh tế Việt Nam Mỹ: Từ nền tảng chính trị đến lợi ích doanh nghiệp hai nước
Việc hai nước thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện không chỉ là thay đổi câu chữ trong tuyên bố chung, mà đang dịch chuyển trọng tâm quan hệ sang hợp tác kinh tế sâu và ổn định hơn. Quan hệ chính trị phát triển tích cực, đối thoại thường xuyên ở nhiều cấp và sự tôn trọng lẫn nhau tạo ra nền tảng tin cậy, từ đó ngoại giao kinh tế có không gian để hoạt động thực chất. "Trên nền tảng đó, hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế, khắc phục hậu quả chiến tranh và giao lưu nhân dân tiếp tục được thúc đẩy" – đây là định hướng rõ ràng rằng quan hệ thương mại chỉ là một phần của bức tranh rộng hơn về lợi ích đan xen. Với doanh nghiệp, điều này có nghĩa là rủi ro chính trị giảm, khung pháp lý hợp tác dài hạn được củng cố, từ đó các quyết định đầu tư và mở rộng hiện diện tại thị trường đối tác trở nên dễ dàng hơn.
Ngoại giao kinh tế làm cầu nối: Các lĩnh vực ưu tiên và cơ hội cụ thể cho doanh nghiệp
Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là Đại sứ quán Việt Nam tại Mỹ không chỉ "giới thiệu" mà trực tiếp đóng vai trò cầu nối giữa nhu cầu phát triển trong nước với thế mạnh của Mỹ về công nghệ, vốn, quản trị và đào tạo. Ngoại giao kinh tế được xác định là trọng tâm công tác, với danh mục ưu tiên rõ ràng: hạ tầng giao thông và logistics, năng lượng, lưới điện, lưu trữ năng lượng, hạ tầng số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện tử tiên tiến, trung tâm dữ liệu, công nghệ sinh học, y tế, giáo dục - đào tạo, dịch vụ tài chính và nông nghiệp công nghệ cao. Vấn đề không phải Việt Nam "cầu cứu" vốn mà là đặt ra yêu cầu về chất lượng: các dự án phải có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng và khả năng lan tỏa cao, gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và đào tạo nhân lực. Điều này mở ra cơ hội cho doanh nghiệp hai nước xây dựng chuỗi liên kết dài hạn, thay vì các hợp đồng gia công ngắn hạn.
Chuyển đổi xanh và tầm nhìn dài hạn trong quan hệ thương mại Việt Nam - Mỹ
Điểm nhấn chiến lược trong hợp tác kinh tế Việt Nam Mỹ hiện nay là chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn, nơi cả hai bên có thể cùng thắng nếu đi đúng hướng. Việt Nam tuyên bố đang phát triển năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng hiệu quả, xanh hóa sản xuất và chuỗi cung ứng, thúc đẩy giao thông xanh, nông nghiệp bền vững. Thay vì chờ các sáng kiến hỗ trợ chung chung, Việt Nam chủ động đề nghị đối tác Mỹ đồng hành bằng vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị, đào tạo nhân lực và hỗ trợ nâng cao năng lực triển khai. Đây là cách tiếp cận thông minh: dùng ngoại giao kinh tế để gắn mục tiêu tăng trưởng với mục tiêu phát thải thấp, đồng thời kéo doanh nghiệp Mỹ vào chuỗi giá trị mới ngay từ giai đoạn thiết kế. Nếu Đại sứ quán tiếp tục phát huy vai trò cầu nối với cộng đồng doanh nghiệp, quỹ đầu tư và cơ sở nghiên cứu Mỹ như tuyên bố, những ưu tiên phát triển của Việt Nam có cơ hội trở thành các dự án hợp tác cụ thể, thay đổi cấu trúc quan hệ thương mại trong thập kỷ tới.
