Ngoại giao là nền tảng của hợp tác an ninh mạng
Ngoại giao mạng là hoạt động các quốc gia dùng đối thoại, luật pháp quốc tế và phối hợp chính sách để giảm rủi ro, ứng phó sự cố và xây dựng hành vi có trách nhiệm trên không gian mạng. Với Việt Nam và Canada, đây không phải một nhánh kỹ thuật biệt lập mà là kênh củng cố lòng tin và bảo vệ lợi ích song phương.
Bộ Ngoại giao Việt Nam và Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phối hợp với Đại sứ quán Canada tổ chức hội thảo về an ninh mạng, có sự tham gia của đại diện các cơ quan, doanh nghiệp và chuyên gia. Chương trình nối tiếp khóa đào tạo về chính sách và năng lực không gian mạng do Bộ Ngoại giao Việt Nam và Viện Nghiên cứu giải trừ quân bị Liên hợp quốc tổ chức tại Hà Nội vào tháng 9/2026.
Mục tiêu là thiết thực: nâng cao năng lực xây dựng chính sách, hiểu biết về luật pháp quốc tế và chuẩn mực ứng xử, đồng thời giúp Việt Nam tham gia hiệu quả hơn vào các cơ chế khu vực và đa phương. Đại sứ Canada Jim Nickel nhấn mạnh rằng không gian mạng và công nghệ số đã trở thành vấn đề đối ngoại, đòi hỏi điều phối liên ngành và xây dựng lòng tin với đối tác.
Từ thảo luận chính sách đến năng lực ứng phó
Giá trị của hợp tác an ninh mạng chỉ rõ nét khi đối thoại chuyển thành khả năng phối hợp lúc xảy ra khủng hoảng. Hội thảo dành chỗ cho các chuyên gia và đại biểu thảo luận về mô hình quản trị của Canada, Hà Lan và Liên minh châu Âu, chính sách của Việt Nam, bảo vệ dữ liệu, an toàn trí tuệ nhân tạo và vai trò phối hợp của ASEAN.
Đáng chú ý, đại biểu sẽ thực hành tình huống mô phỏng một chiến dịch tấn công mạng liên quan tới quốc gia, nhắm vào hạ tầng thông tin thiết yếu. Bài tập giúp rèn phối hợp ứng phó ngoại giao, phân tích chuẩn mực và luật pháp quốc tế, cũng như xác định trách nhiệm quốc gia.
Đối với người dùng bình thường, tác động không nằm ở một cam kết trừu tượng mà ở năng lực bảo vệ các hệ thống thiết yếu và xử lý sự cố có phối hợp. Vai trò điều phối của Bộ Ngoại giao vì thế có ý nghĩa vượt ra ngoài bàn đàm phán: khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, phản ứng kịp thời có thể góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia mà vẫn duy trì quan hệ đối ngoại.
Cuộc gặp cấp bộ trưởng nối đối thoại với lợi ích kinh tế
Kênh an ninh mạng không đứng riêng khỏi quan hệ kinh tế. Sáng 11/5 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng tiếp xã giao Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel. Đại sứ chúc mừng ông Hùng được bổ nhiệm và bày tỏ tin tưởng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai nước sẽ tiếp tục phát triển thực chất.
Hai bên đánh giá quan hệ Việt Nam Canada có đà tiến triển tích cực, đặc biệt trong thương mại và đầu tư; kim ngạch song phương năm 2025 đạt 8,6 tỷ USD, tăng 18,8% so với năm trước. Con số này cho thấy dư địa hợp tác có cơ sở, nhưng cũng đặt ra yêu cầu duy trì các kênh đối thoại ổn định giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Bộ trưởng đề nghị Canada tiếp tục phối hợp với Việt Nam và Bộ Công Thương trong các cơ chế song phương, đa phương, đồng thời tăng hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng CPTPP và mở rộng cơ hội cho hàng Việt trong chuỗi cung ứng, hệ thống phân phối tại Canada. Ngoại giao cấp bộ trưởng tạo điều kiện để các lợi ích kinh tế được chuyển thành việc làm cụ thể.
Hai kênh đối thoại cần được duy trì song song
Điểm đáng chú ý không chỉ là hai hoạt động diễn ra trong những lĩnh vực khác nhau, mà là cách chúng bổ sung cho nhau. Hội thảo tạo không gian trao đổi về an ninh, luật lệ và phối hợp quốc tế; cuộc gặp tại Bộ Công Thương tập trung vào thương mại, đầu tư và các cơ chế kinh tế. Cả hai đều cần lòng tin, trao đổi thường xuyên và đầu mối đủ thẩm quyền.
Bước tiếp theo đã được xác định: hai bên chuẩn bị Kỳ họp lần thứ III Ủy ban hỗn hợp về Kinh tế Việt Nam–Canada và Diễn đàn Doanh nghiệp dự kiến tổ chức tại Canada vào đầu tháng 6/2026. Việt Nam cũng thúc đẩy mục tiêu cơ bản kết thúc đàm phán Hiệp định Thương mại tự do ASEAN–Canada trong năm 2026.
Quan hệ song phương sẽ vững hơn nếu những cuộc gặp cấp cao đi kèm hợp tác chuyên môn liên tục. Việc mở rộng hợp tác an ninh mạng qua kênh ngoại giao, song song với đối thoại kinh tế do Bộ Công Thương thúc đẩy, cho thấy Việt Nam và Canada đang xây dựng quan hệ trên cả an ninh lẫn thịnh vượng. Thước đo cuối cùng là khả năng biến đối thoại thành phối hợp và lợi ích thiết thực.
