Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh Việt Nam - Mỹ: bước ngoặt cho hợp tác chất lượng cao
Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam - Hoa Kỳ là diễn đàn thường niên quy tụ lãnh đạo Chính phủ, doanh nghiệp và nhà đầu tư hai nước, nhằm xác định các ưu tiên hợp tác kinh tế song phương, tháo gỡ rào cản thể chế và định hình những lĩnh vực đầu tư chiến lược, qua đó đưa quan hệ kinh tế Việt Nam – Mỹ đi vào chiều sâu, gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu và các tiêu chuẩn phát triển bền vững. Điểm đáng chú ý của kỳ hội nghị này không chỉ là số lượng đại biểu tham dự, mà là cách hai bên sử dụng khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện như một “bản đồ” để tái thiết ưu tiên hợp tác kinh tế. Sự kiện được đồng tổ chức tại Hà Nội bởi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam và Phòng Thương mại Hoa Kỳ, cho thấy hợp tác Việt Nam Mỹ đang dịch chuyển rõ rệt sang mô hình hợp tác kinh tế chất lượng cao, nơi tiếng nói của doanh nghiệp Mỹ tại Việt Nam được đặt ở vị trí trung tâm.
Từ thương mại sang chuỗi giá trị: doanh nghiệp Mỹ muốn gì ở Việt Nam?
Nếu giai đoạn trước, hợp tác Việt Nam Mỹ chủ yếu xoay quanh thương mại và dòng vốn đầu tư, thì nay doanh nghiệp Mỹ nhìn Việt Nam như một mắt xích chiến lược trong chuỗi giá trị toàn cầu. Quan hệ kinh tế đã mở rộng từ xuất nhập khẩu sang liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng, với mục tiêu gia tăng giá trị tại chỗ và giúp doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của nhau. Các tập đoàn Hoa Kỳ mang đến không chỉ vốn và công nghệ, mà còn kinh nghiệm quản trị và cơ hội tích hợp chuỗi cung ứng, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam. Một phát biểu tại hội nghị nhấn mạnh: “Cơ hội đã rất rõ ràng. Các doanh nghiệp Hoa Kỳ mong muốn đầu tư, mở rộng hoạt động và xây dựng quan hệ đối tác dài hạn tại Việt Nam”. Tuy nhiên, họ kỳ vọng một môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao để biến những ý định đầu tư đó thành cam kết dài hạn.
Năm lĩnh vực ưu tiên: thông điệp chiến lược gửi tới nhà đầu tư Mỹ
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã phác thảo rất rõ 5 lĩnh vực hợp tác ưu tiên giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong giai đoạn tới, và đây chính là “bản danh mục” định hướng cho dòng vốn của doanh nghiệp Mỹ tại Việt Nam. Thứ nhất là công nghệ cao, đặc biệt bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu – những ngành mà Mỹ có lợi thế công nghệ, còn Việt Nam có dư địa về nhân lực và thị trường. Thứ hai là năng lượng sạch và chuyển đổi xanh, ưu tiên đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng năng lượng và công nghệ giảm phát thải. Thứ ba, phát triển chuỗi cung ứng bền vững, gắn với yêu cầu minh bạch ngày càng khắt khe từ thị trường Hoa Kỳ. Thứ tư là hợp tác tài chính, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; thứ năm là giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Năm ưu tiên này cho thấy Việt Nam không muốn chỉ là điểm đến gia công, mà là đối tác cùng xây hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp Mỹ tại Việt Nam.
Hà Nội thành tâm điểm sự kiện: vì sao doanh nghiệp Mỹ tin vào kỷ nguyên tăng trưởng mới?
Việc liên tiếp tổ chức hội nghị thượng đỉnh kinh doanh và các hội thảo chuyên đề tại Hà Nội cho thấy hai bên đang dùng các sự kiện đối thoại cấp cao như công cụ để thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại chất lượng cao. Sau hơn 3 năm triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định quan hệ kinh tế hai nước đã bước vào một kỷ nguyên tăng trưởng mới, đồng thời nhấn mạnh định hướng chuyển từ thu hút dự án riêng lẻ sang phát triển cụm ngành và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Từ góc nhìn doanh nghiệp Mỹ, đây là tín hiệu cho thấy Việt Nam sẵn sàng chơi ở “sân lớn” với các tiêu chuẩn cao về thể chế, chuỗi cung ứng và nhân lực. Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam cho biết các doanh nghiệp Hoa Kỳ, với sự hậu thuẫn của Chính phủ Hoa Kỳ, đã sẵn sàng đóng vai trò quyết định trong việc hợp tác với Việt Nam để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Niềm tin đó gắn chặt với cam kết cải cách thể chế và coi thành công của doanh nghiệp là thành công của Chính phủ.
Kết luận: Cửa đã mở, nhưng cuộc chơi sẽ khắt khe hơn
Nhìn từ hội nghị thượng đỉnh kinh doanh, hợp tác Việt Nam Mỹ đang chuyển từ “mở rộng về lượng” sang “nâng cấp về chất”. Năm lĩnh vực ưu tiên được xác định rõ ràng, cùng thông điệp cải cách thể chế và phát triển chuỗi cung ứng bền vững, là lời mời trực tiếp gửi tới doanh nghiệp Mỹ tại Việt Nam: hãy coi Việt Nam là đối tác chiến lược dài hạn, không chỉ là điểm đến chi phí thấp. Tuy vậy, cuộc chơi mới sẽ khắt khe hơn. Thị trường Hoa Kỳ đặt ra yêu cầu cao về minh bạch chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cấp quản trị nếu muốn hưởng lợi từ đầu tư kinh tế song phương. Cửa đã mở, nhưng ai bước qua được sẽ là những doanh nghiệp đủ năng lực tham gia vào hệ sinh thái công nghệ cao, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo mà hai nước đang cùng xây dựng.
