Kỷ nguyên hợp tác kinh tế Việt – Mỹ mới: Ý nghĩa là gì?
Hợp tác kinh tế Việt Mỹ là quá trình hai nền kinh tế tăng cường gắn kết về thương mại, đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng, dựa trên khuôn khổ chính trị ổn định, các cam kết thể chế minh bạch, cùng mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao giá trị gia tăng cho doanh nghiệp hai bên. Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam - Hoa Kỳ 2026 không chỉ là một sự kiện đối thoại, mà là cột mốc đánh dấu bước chuyển từ “tăng về lượng” sang “tăng về chất” trong thương mại Việt Nam Mỹ và đầu tư Mỹ tại Việt Nam.
Hội nghị do VCCI, AmCham và Phòng Thương mại Hoa Kỳ phối hợp tổ chức với chủ đề “Kỷ nguyên tăng trưởng mới: Đưa quan hệ đối tác kinh tế Việt Nam-Hoa Kỳ đi vào chiều sâu”, thu hút hơn 250 đại biểu hai nước tham dự. Việc Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc trực tiếp chỉ đạo cho thấy Chính phủ Việt Nam coi đây là diễn đàn then chốt để chuyển các tuyên bố chính trị thành cam kết cụ thể với cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh quan hệ kinh tế song phương tăng nhanh, hội nghị này là tín hiệu rõ ràng rằng hai bên muốn định hình luật chơi mới: ổn định hơn, công bằng hơn và cân bằng hơn cho các nhà đầu tư.
Cam kết thể chế và hạ tầng: Việt Nam đang “dọn đường” cho vốn Mỹ
Nếu phải chọn một thông điệp trung tâm từ hội nghị thượng đỉnh kinh doanh lần này, đó là: Việt Nam đang chủ động dọn đường thể chế và hạ tầng để đón làn sóng đầu tư Mỹ tại Việt Nam. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh mục tiêu xây dựng một khuôn khổ thương mại ổn định, công bằng và cân bằng, thông qua đàm phán Hiệp định Thương mại đối ứng và cải thiện môi trường kinh doanh. Đây là lời cam kết chính trị gửi tới các tập đoàn Mỹ rằng rủi ro chính sách sẽ được giảm dần, tính dự báo sẽ tăng lên.
Về phía trong nước, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2031 và xác định ba trụ cột: hoàn thiện thể chế minh bạch, ổn định; phát triển hạ tầng chiến lược đồng bộ; và lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực tăng năng suất. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Trong 9 tháng năm 2026, GDP tăng 9,01%, mức cao nhất trong 15 năm qua”. Con số này không chỉ là thành tích, mà là “bản CV” gửi tới nhà đầu tư Mỹ, chứng minh năng lực chống chịu và quy mô thị trường đang mở rộng nhanh.
Từ thương mại sang chuỗi giá trị: Cơ hội mới cho doanh nghiệp hai nước
Điểm khác biệt của giai đoạn hợp tác kinh tế Việt Mỹ hiện nay là trọng tâm không còn dừng ở mua – bán hàng hóa, mà chuyển sang liên kết chuỗi giá trị. Quan hệ kinh tế đã mở rộng từ thương mại, đầu tư sang liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng, giúp gia tăng giá trị tại chỗ và tạo điều kiện để doanh nghiệp hai nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của nhau. Nói cách khác, doanh nghiệp Việt không chỉ xuất khẩu, mà có cơ hội trở thành mắt xích trong mạng lưới sản xuất toàn cầu do các tập đoàn Mỹ dẫn dắt.
Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc mong muốn hợp tác kinh tế không chỉ dừng ở trao đổi thương mại mà còn mở rộng kết nối về công nghệ, dịch vụ, thiết bị, tiêu chuẩn sản xuất và chuỗi cung ứng. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho doanh nghiệp Việt: phải đầu tư vào chuẩn mực chất lượng, quản trị, dữ liệu và tuân thủ, thay vì chỉ cạnh tranh bằng chi phí. Với kim ngạch thương mại song phương 9 tháng đạt 157,83 tỷ USD, tăng 24,5% so với cùng kỳ, áp lực “chuyển từ lượng sang chất” càng rõ rệt: ai không kịp nâng cấp sẽ bị bỏ lại phía sau trong làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng.
Công nghệ cao, năng lượng sạch và nhân lực: Ba “mặt trận” doanh nghiệp cần chuẩn bị
Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh lần này gửi một tín hiệu rất cụ thể: doanh nghiệp nào muốn tận dụng hợp tác kinh tế Việt Mỹ phải sẵn sàng bước vào ba “mặt trận” mới. Thứ nhất là công nghệ cao, đặc biệt bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu – những lĩnh vực được xác định là ưu tiên hợp tác trong giai đoạn tới. Thứ hai là năng lượng sạch và chuyển đổi xanh, gắn với yêu cầu giảm phát thải trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thứ ba là phát triển chuỗi cung ứng bền vững, tài chính, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Phó Thủ tướng mong muốn các doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cốt lõi như bán dẫn, đồng thời mở rộng kết nối về công nghệ, thiết bị, dịch vụ và tiêu chuẩn sản xuất. Về phía Việt Nam, Chính phủ khẳng định sẽ phát triển hạ tầng số, dữ liệu quốc gia và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gắn đào tạo nhân lực với nhu cầu của nền kinh tế số. Đây là lời mời gọi rõ ràng: doanh nghiệp Mỹ mang công nghệ và vốn, doanh nghiệp Việt mang thị trường, nhân lực và vị trí địa lý – nếu hai bên không nắm lấy cơ hội này, lợi thế sẽ trôi sang các điểm đến khác.
Hợp tác chiều sâu, thực chất, bền vững: Cơ hội lớn nhưng không tự động
Thông điệp cuối cùng – và cũng là thước đo thành công – của kỷ nguyên hợp tác kinh tế Việt Mỹ mới là chiều sâu, tính thực chất và sự bền vững. Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh mong muốn “quan hệ kinh tế - thương mại - đầu tư phát triển mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, bền vững hơn”. Đồng thời, ông đề nghị các tổ chức đại diện doanh nghiệp Hoa Kỳ truyền tải tới Chính phủ Hoa Kỳ thiện chí và nỗ lực hợp tác của Việt Nam, góp phần thúc đẩy quan hệ thương mại ổn định, công bằng, cân bằng và cùng có lợi.
Tuy vậy, như Chủ tịch AmCham Việt Nam Mark Gillin lưu ý, giai đoạn tiếp theo của quan hệ kinh tế hai nước sẽ phụ thuộc nhiều vào hiệu quả triển khai các cam kết. Nói thẳng, cam kết thể chế, hạ tầng hay khoa học công nghệ chỉ có ý nghĩa khi được chuyển thành dự án cụ thể, hợp đồng cụ thể và lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp. Kết luận hợp lý cho cộng đồng kinh doanh là: đây là thời điểm tốt nhất trong nhiều năm để đẩy mạnh hợp tác kinh tế Việt Mỹ, nhưng ai chậm chân, thiếu chuẩn bị về công nghệ, quản trị và nhân lực sẽ bỏ lỡ “cửa sổ vàng” mà hội nghị thượng đỉnh kinh doanh lần này đang mở ra.
