TP. Hồ Chí Minh nâng cấp hạ tầng giao thông để mở rộng không gian phát triển

Làn sóng đầu tư hạ tầng giao thông TPHCM: bước ngoặt chiến lược

Hạ tầng giao thông TPHCM hiện bước vào giai đoạn đầu tư quy mô lớn, trong đó các tuyến vành đai giao thông, quốc lộ, dự án metro Hồ Chí Minh và mạng lưới kết nối sân bay quốc tế Long Thành được triển khai đồng thời nhằm tăng năng lực kết nối nội đô, liên vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế cho toàn khu vực phía Nam. TP. Hồ Chí Minh không còn đầu tư manh mún từng công trình, mà đang thiết kế lại toàn bộ cấu trúc giao thông theo một chiến lược kết nối đa phương thức, gắn đường bộ, đường sắt đô thị và cửa ngõ hàng không thành một mạng lưới thống nhất. Bước ngoặt này cho thấy thành phố chấp nhận chi phí và rủi ro lớn để đổi lấy một tầm phát triển mới, nơi hạ tầng đi trước, dẫn đường cho các trung tâm đô thị Đông Nam, công nghiệp và dịch vụ công nghệ cao.

Những con số biết nói: vốn công, PPP và loạt dự án trọng điểm

Năm 2026 được xác định là năm bản lề trong triển khai Chương trình hành động nhiệm kỳ 2025-2030 của TP. Hồ Chí Minh. Theo nguồn tin chính thức, thành phố được giao 147.599 tỷ đồng vốn đầu tư công, mức cao nhất cả nước, tập trung cho các dự án Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài, hệ thống metro và các tuyến kết nối sân bay Long Thành. Đây là lựa chọn chính trị rõ ràng: dồn nguồn lực cho các trục kết nối liên vùng thay vì dàn trải. Ngày 29/8, UBND thành phố khánh thành, khởi công 11 dự án chào mừng Quốc khánh, với tổng mức đầu tư hơn 181.412 tỷ đồng từ đầu tư công, PPP, vốn Ngân hàng Thế giới và doanh nghiệp tư nhân. Việc kết hợp vốn nhà nước và tư nhân cho thấy hạ tầng giao thông TPHCM không còn là “sân riêng” của ngân sách, mà trở thành một thị trường đầu tư hấp dẫn, buộc chính quyền phải nâng chất lượng quy hoạch và minh bạch.

Vành đai, metro và sân bay quốc tế: tái cấu trúc không gian đô thị Đông Nam

Điểm đáng chú ý của làn sóng đầu tư hiện nay là các mắt xích hạ tầng không còn tách rời mà được thiết kế như một hệ sinh thái giao thông đa phương thức. Các tuyến vành đai giao thông 3, 4, cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài, quốc lộ mở rộng và mạng lưới metro Hồ Chí Minh cùng các tuyến kết nối sân bay quốc tế Long Thành đang được triển khai song song. Theo Savills Việt Nam, đây là một trong những giai đoạn đầu tư hạ tầng lớn nhất, với hàng loạt dự án vành đai, metro và kết nối sân bay quốc tế diễn ra mạnh tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam. Các tuyến metro như Thủ Thiêm - Long Thành, Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, tuyến số 6 từ Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu và tuyến Thủ Dầu Một - Tao Đàn không chỉ giải bài toán giao thông đô thị mà còn “kéo” không gian phát triển theo trục đường ray, tạo cơ hội hình thành các cụm đô thị Đông Nam, trung tâm logistics và thương mại mới bên ngoài lõi trung tâm.

Tác động đến người dân, doanh nghiệp và các cực tăng trưởng mới

Các gói đầu tư hạ tầng giao thông TPHCM không chỉ là những con số trên giấy. Khi vành đai, quốc lộ, metro và mạng lưới sân bay quốc tế kết nối dần hoàn thiện, người dân sẽ có thêm lựa chọn nơi ở, không bị “trói” ở khu trung tâm đắt đỏ, trong khi vẫn giữ được thời gian di chuyển hợp lý. Savills nhận định quá trình đầu tư hạ tầng đang tạo thêm các trục phát triển ngoài khu vực trung tâm, thúc đẩy hình thành khu đô thị mới, trung tâm logistics, hành lang công nghiệp và điểm đến thương mại mới. Nhu cầu nhà ở, bất động sản công nghiệp, bán lẻ và khách sạn được dự báo tăng tại những khu vực có lợi thế kết nối. Thực tế, dòng vốn FDI sẽ ưu tiên những địa bàn nằm dọc trục hạ tầng lớn, nơi chi phí logistics thấp và khả năng tiếp cận thị trường vùng Đông Nam rộng mở. Những tỉnh lân cận như Bình Dương, Long An, Tây Ninh, Đồng Nai vì thế không còn là “vùng vệ tinh” bị động, mà trở thành các cực tăng trưởng chủ động trong mạng lưới kinh tế phía Nam.

Thách thức triển khai và yêu cầu giữ nhịp cho chiến lược liên vùng

Quy mô tham vọng luôn đi kèm sức ép thực thi. Thành phố đặt mục tiêu trong quý III và IV sẽ tiếp tục khởi công khoảng chín công trình, gồm cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu đến Vành đai 3 và hoàn chỉnh nút giao Gò Công, đồng thời phấn đấu hoàn thành khoảng 10 công trình trọng điểm như Vành đai 3, nút giao An Phú, Quốc lộ 50 và tuyến nối cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây với Vành đai 2. Tại cuộc họp kinh tế - xã hội gần đây, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Được nhấn mạnh yêu cầu giải ngân 100% vốn đầu tư công, coi đây là điều kiện tiên quyết để giữ nhịp cho chiến lược kết nối liên vùng. Câu hỏi lớn không còn là “có nên đầu tư hạ tầng hay không”, mà là “thành phố có đủ kỷ luật và năng lực quản lý để biến bản vẽ hạ tầng thành lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hay không”. Nếu giữ được tiến độ và chất lượng, mạng lưới vành đai, metro và sân bay quốc tế kết nối sẽ là nền tảng giúp TP. Hồ Chí Minh chuyển mình thành trung tâm dịch vụ công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của vùng Đông Nam.