Đầu tư kỷ lục cho sân bay 86 năm tuổi: bước ngoặt hay phép thử?
Sân bay Đà Nẵng mở rộng là chương trình nâng cấp đồng bộ đường cất hạ cánh, đường lăn, nhà ga T1 và sân đỗ máy bay với tổng vốn hơn 10.000 tỷ đồng, nhằm nâng công suất lên 20 triệu khách/năm và định vị Đà Nẵng như một trung tâm hạ tầng hàng không mới của khu vực miền Trung. Theo Cục Hàng không Việt Nam, Bộ Xây dựng đã phê duyệt chủ trương đầu tư dự án xây dựng, cải tạo đường cất hạ cánh và đường lăn Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, với tổng vốn dự kiến khoảng 1.696 tỷ đồng và thời gian thực hiện từ 2026 đến 2028. Cùng lúc, thành phố và ACV công bố dự án 10.000 tỷ đồng để cải tạo, mở rộng nhà ga hành khách T1 và mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1, với tổng vốn đầu tư hơn 10.106 tỷ đồng. Đây không chỉ là nâng cấp kỹ thuật; đó là lựa chọn chiến lược định hình vai trò mới của Đà Nẵng trên bản đồ hàng không Đông Nam Á.
Nhà ga T1 nâng cấp và sân đỗ mới: nền tảng cho 20 triệu khách/năm
Trọng tâm của dự án 10.000 tỷ đồng là nhà ga T1 nâng cấp và mở rộng sân đỗ máy bay – nơi trực tiếp quyết định trải nghiệm của hành khách. Phần mở rộng nhà ga T1 có tổng vốn hơn 9.936 tỷ đồng và dự kiến khởi công vào tháng 8/2027; phần mở rộng hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 1/2029, toàn bộ cải tạo nhà ga hiện hữu dự kiến xong vào tháng 8/2029. Sau khi hoàn thành, nhà ga T1 đạt công suất khoảng 14 triệu hành khách/năm với tổng diện tích sàn khoảng 96.000m². Song song, giai đoạn 1 mở rộng sân đỗ có vốn hơn 170 tỷ đồng, bổ sung 6 vị trí đỗ máy bay Code C và dự kiến đưa vào khai thác trong tháng 7/2027. Theo UBND Đà Nẵng, “việc nâng công suất nhà ga và mở rộng sân đỗ được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng, nâng năng lực khai thác của sân bay, đồng thời tăng khả năng kết nối Đà Nẵng với các thị trường trong nước và quốc tế”. Đây là hạ tầng nền tảng nếu Đà Nẵng muốn tránh kịch bản quá tải như nhiều sân bay khác.
Đường băng đạt chuẩn 4E: đòn bẩy kết nối và kinh tế khu vực
Nếu nhà ga quyết định trải nghiệm, thì đường cất hạ cánh và đường lăn là xương sống hạ tầng hàng không của sân bay Đà Nẵng. Dự án cải tạo đường cất hạ cánh 17R/35L và hệ thống đường lăn được thiết kế để bảo đảm khai thác hiệu quả tàu bay code E như B747, B787, A350 hoặc tương đương, đồng thời đạt quy mô cấp sân bay 4E theo tiêu chuẩn ICAO. Mục tiêu rõ ràng: đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không và phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh của Đà Nẵng và khu vực duyên hải miền Trung. Theo định hướng quy hoạch giai đoạn 2021-2030, sân bay được định hướng đạt công suất khoảng 20 triệu hành khách và 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm; đến năm 2050, vẫn duy trì cấp 4E với khoảng 20 triệu lượt hành khách/năm, trong khi hàng hóa tăng lên khoảng 330.000 tấn/năm. Nói cách khác, dự án đường băng gần 1.700 tỷ đồng không chỉ phục vụ máy bay thân rộng; nó là “đường cao tốc trên không” nối miền Trung với các trung tâm kinh tế khu vực.
Đà Nẵng trên bản đồ du lịch Đông Nam Á: cơ hội và rủi ro
Với tham vọng 20 triệu khách/năm, Đà Nẵng đang đặt cược rằng sân bay sẽ trở thành cửa ngõ du lịch và logistics tầm khu vực, không chỉ là một điểm trung chuyển trong nước. Sân bay Đà Nẵng vốn được người Pháp xây dựng từ năm 1940, từng là căn cứ quân sự quan trọng, sau đó chuyển sang phục vụ hàng không dân dụng và trở thành cảng hàng không quốc tế trực thuộc ACV. Lịch sử ấy cho thấy vị trí chiến lược của thành phố nằm giữa trục Bắc – Nam, cửa ngõ ra biển của Tây Nguyên và Hành lang Đông – Tây. Dự án 10.000 tỷ đồng vì thế là bước tiếp theo trong hành trình nâng vị thế “thành phố đáng sống” thành điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá Đông Nam Á. Tuy vậy, nếu không đồng thời nâng cấp dịch vụ, chính sách thu hút hãng hàng không và sản phẩm du lịch, sân bay Đà Nẵng mở rộng vẫn có nguy cơ chỉ là một công trình hiện đại nhưng thiếu chuyến bay, thiếu đường bay quốc tế mới – nghĩa là bỏ lỡ lợi thế trước các đối thủ trong khu vực.
Kết luận: sân bay hiện đại phải đi cùng chiến lược du lịch thông minh
Các con số 1.696 tỷ đồng cho đường cất hạ cánh và hơn 10.106 tỷ đồng cho nhà ga T1 cùng sân đỗ máy bay cho thấy đây là đợt đầu tư hạ tầng hàng không lớn nhất trong lịch sử sân bay Đà Nẵng. Đặt trong bối cảnh quy hoạch 20 triệu khách/năm, đây là quyết định dũng cảm và cần thiết nếu Đà Nẵng muốn bứt phá khỏi vai trò một điểm đến nội địa. Tuy nhiên, hạ tầng chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là một chiến lược du lịch thông minh: đa dạng sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú, kết nối đường bay quốc tế theo cụm thị trường, và cải thiện trải nghiệm từ cửa khẩu đến thành phố. Nếu làm được, sân bay Đà Nẵng mở rộng sẽ không chỉ là “cổng vào” của miền Trung mà có thể trở thành trung tâm hàng không khu vực với bản sắc riêng, cạnh tranh sòng phẳng trong không gian Đông Nam Á. Nếu không, dự án 10.000 tỷ đồng sẽ chỉ dừng ở vai trò một công trình ấn tượng trên giấy tờ quy hoạch.
