Nâng cấp sân bay Đà Nẵng: không chỉ là mở rộng, mà là tái định vị
Dự án sân bay Đà Nẵng nâng cấp, trọng tâm là nhà ga T1 mở rộng và mở rộng sân đỗ máy bay, là một chương trình đầu tư hạ tầng hàng không Việt Nam quy mô lớn nhằm tăng công suất khai thác, nâng chất lượng phục vụ hành khách và củng cố vai trò cửa ngõ kết nối du lịch miền Trung phát triển, đồng thời nâng sức cạnh tranh của Đà Nẵng trong mạng lưới hàng không khu vực.
Điểm đáng nói ở đây không phải chỉ là con số đầu tư hơn 9.936 tỷ đồng cho nhà ga hành khách T1, mà là tầm nhìn chiến lược phía sau. Khi thành phố và ACV cùng khởi động hai dự án trọng điểm tại Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng – cải tạo, mở rộng nhà ga T1 và mở rộng sân đỗ giai đoạn 1 – họ đang chọn cách đi trước một bước so với nhu cầu hiện tại. Trong bối cảnh lượng khách du lịch và giao thương tăng nhanh, việc chủ động nới công suất lên 14 triệu khách/năm, khoảng 10 triệu khách quốc nội và 4 triệu quốc tế, thể hiện rõ tham vọng giữ sân bay Đà Nẵng ở nhóm dẫn đầu khu vực miền Trung – Tây Nguyên.
Nhà ga T1 mở rộng: từ cửa ngõ nội địa thành trung tâm trung chuyển miền Trung
Nếu nhìn nhà ga T1 hiện hữu như một “cửa ngõ” nội địa, thì phiên bản mới sau nâng cấp được thiết kế để trở thành nút trung chuyển của cả vùng. Dự án cải tạo, mở rộng nhà ga hành khách T1 với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng sẽ nâng công suất lên 14 triệu hành khách/năm, trong đó khoảng 10 triệu khách quốc nội và 4 triệu khách quốc tế. Đây là bước nhảy đáng kể, mở dư địa để tăng số đường bay, tần suất chuyến và đa dạng hóa hãng khai thác. Theo lãnh đạo ACV, việc nâng công suất kết hợp bổ sung sân đỗ sẽ “tạo thêm dư địa phục vụ tăng trưởng vận tải hàng không trong những năm tới”.
Về mặt kiến trúc và trải nghiệm, phương án được chọn từ CPG Consultants hướng tới tiêu chuẩn “cảng hàng không hiện đại – thông minh – thân thiện”. Điều này quan trọng hơn vẻ ngoài đẹp mắt: một mặt bằng, luồng đi hợp lý, dịch vụ hỗ trợ như nhà để xe cao tầng tích hợp thương mại, hệ thống giao thông và cảnh quan đồng bộ, trạm xử lý nước thải, hệ thống thu gom rác và cấp thoát nước sẽ giảm áp lực tại giờ cao điểm, rút ngắn thời gian chờ, tăng mức độ hài lòng của khách. Với du lịch miền Trung phát triển, trải nghiệm tại điểm đến đầu tiên – sân bay – chính là điểm cộng hoặc trừ trong mắt du khách quốc tế.
Mở rộng sân đỗ và số hóa dữ liệu: giải bài toán năng lực khai thác
Không ít sân bay rơi vào tình trạng nhà ga còn chỗ nhưng mặt sân đã “hết chỗ đỗ” vào giờ cao điểm. Đà Nẵng dường như muốn tránh kịch bản đó bằng cách song song triển khai dự án mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1, bổ sung 6 vị trí đỗ máy bay Code C. Khi công suất nhà ga tăng, việc gia tăng chỗ đỗ là điều kiện bắt buộc để mở thêm đường bay, tăng chuyến, đồng thời giảm nguy cơ chậm, hủy do ùn tắc mặt sân. Điều này tác động trực tiếp tới trải nghiệm hành khách và chi phí khai thác của hãng bay.
Điểm cộng khác là cách Đà Nẵng gắn nâng cấp hạ tầng vật lý với hạ tầng số. Dịch vụ thông tin chuyến bay trên ứng dụng Danang Smart City được triển khai dựa trên kết nối dữ liệu AODB của sân bay với nền tảng đô thị thông minh, giúp người dân và du khách thuận tiện tra cứu và cập nhật thông tin chuyến bay trên một nền tảng số thống nhất. Qua đó, hành khách không chỉ có thêm công cụ chủ động quản lý hành trình, mà thành phố cũng mở ra khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu để phát triển dịch vụ số trong du lịch và giao thông. Đây là cách nâng cấp hạ tầng hàng không Việt Nam đi cùng xu hướng đô thị thông minh, thay vì chỉ xây thêm nhà ga và đường lăn.
Liên kết ACV – chính quyền và ý nghĩa với du lịch miền Trung
Yếu tố khiến hai dự án này khác với nhiều kế hoạch mở rộng hạ tầng khác là sự phối hợp chặt chẽ giữa ACV và UBND thành phố Đà Nẵng. Thành phố đã ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư điều chỉnh dự án nhà ga T1 cho ACV làm chủ đầu tư, đồng thời cam kết đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi trong phạm vi thẩm quyền để bảo đảm chất lượng, tiến độ và hiệu quả. Ở chiều ngược lại, ACV khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với thành phố và các đơn vị liên quan để triển khai đúng kế hoạch và tiêu chuẩn an toàn. Sự đồng thuận này quan trọng, bởi nâng cấp sân bay không chỉ là dự án của một doanh nghiệp, mà là nền móng cho chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
Trong tầm nhìn của chính quyền Đà Nẵng, thành phố muốn trở thành trung tâm kinh tế – xã hội lớn, đầu tàu kết nối giao thương, du lịch và hạ tầng kỹ thuật của vùng. Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng được xem là cửa ngõ quan trọng kết nối với các trung tâm trong nước, khu vực và quốc tế, tác động trực tiếp tới phát triển kinh tế, du lịch, thương mại và thu hút đầu tư. Khi du lịch miền Trung phát triển, một sân bay có năng lực đón khách lớn, hạ tầng đồng bộ, trải nghiệm thân thiện sẽ là lợi thế cạnh tranh khó sao chép. Nếu triển khai đúng tiến độ – khởi công từ tháng 8/2027, hoàn thành phần mở rộng nhà ga đưa vào khai thác tháng 1/2029 và hoàn tất cải tạo nhà ga hiện hữu tháng 8/2029 – Đà Nẵng có cơ hội củng cố vị trí cửa ngõ hàng không quốc tế hàng đầu miền Trung – Tây Nguyên.
Kết luận: Đà Nẵng chọn “tăng sức chứa” để giữ vai trò cửa ngõ
Nhìn tổng thể, sân bay Đà Nẵng nâng cấp không phải để chạy theo phong trào mở rộng, mà là câu trả lời rõ ràng cho sức ép tăng trưởng đi lại, du lịch và giao thương. Khi thành phố xác định hạ tầng giao thông hàng không có vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển, lựa chọn đầu tư gần 10.000 tỷ đồng vào nhà ga T1 và bổ sung sân đỗ không chỉ là bài toán công suất, mà là cách giữ vị thế cửa ngõ miền Trung trong bản đồ hàng không khu vực.
Thách thức sẽ nằm ở khâu triển khai: bảo đảm tiến độ từ 2027 đến 2029, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến khai thác hiện hữu, và biến những khẩu hiệu “hiện đại – thông minh – thân thiện” thành trải nghiệm cụ thể cho hành khách. Nhưng nếu làm được, Đà Nẵng sẽ không chỉ có một nhà ga T1 mở rộng, mà còn có một hệ sinh thái hạ tầng hàng không – đô thị thông minh đan xen, đủ sức đón làn sóng du lịch miền Trung phát triển trong thập kỷ tới. Nâng cấp lần này, vì thế, là bước ngoặt để Đà Nẵng chuyển từ thế “đuổi theo” sang “dẫn dắt” về năng lực hạ tầng hàng không Việt Nam ở khu vực miền Trung.
