Giải thưởng là điểm khởi đầu, không phải đích đến
Đại sứ văn hóa đọc là những học sinh dùng việc đọc và cách sáng tạo của mình để khơi gợi niềm vui sách, chia sẻ tri thức với bạn bè và cộng đồng. Những gương mặt được trao giải ở Lâm Đồng cho thấy khi được nuôi dưỡng đúng cách, tình yêu sách có thể thúc đẩy trẻ chủ động học tập và lan tỏa điều mình khám phá. Điều đáng để cha mẹ chú ý không chỉ là giải thưởng, mà là quá trình đằng sau sản phẩm: đọc, suy ngẫm rồi tự tìm cách kể lại nội dung. Tại cuộc thi năm 2026 ở Lâm Đồng, học sinh thể hiện cảm nhận qua bài viết, video, truyện 3D và mô hình làm từ vật liệu tái chế. Trong 50 giải thưởng được trao, nhiều sản phẩm cho thấy sự đầu tư nghiêm túc và cách cảm thụ riêng của các em. Đó là lời nhắc rằng đọc sách có thể trở thành hoạt động chủ động, sáng tạo, chứ không chỉ là bài tập cần hoàn thành.
Khuyến khích đúng cách để niềm thích đọc bén rễ
Muốn con hình thành thói quen đọc sách, cha mẹ nên bắt đầu bằng sự đồng hành thay vì biến số trang hay số phút đọc thành chỉ tiêu. Một tín hiệu quan trọng từ các học sinh đoạt giải là mỗi em có nhịp đọc và cách thể hiện riêng. Lê Sinh Hùng duy trì việc đọc mỗi ngày, còn Lê Nhã Uyên dành khoảng 2–3 tiếng mỗi ngày cho sách và đã viết chín truyện dành cho bạn đọc cùng lứa tuổi. Những con số ấy không phải chuẩn để mọi trẻ phải noi theo; chúng cho thấy sở thích có thể phát triển thành năng lực khi trẻ được khuyến khích lâu dài. Hội thi thiếu nhi tuyên truyền, giới thiệu sách tại Đắk Lắk, tổ chức từ ngày 23 đến 25/10, thu hút 358 học sinh thuộc 29 đội; hoạt động hướng tới dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026.
Đọc cùng con và lắng nghe trước khi góp ý
Đọc sách cùng con không đòi hỏi cha mẹ phải giảng giải từng trang. Điều có ích hơn là dành thời gian đọc chung, rồi để trẻ kể lại cuốn sách khiến mình chú ý, đặt câu hỏi hoặc nói điều mình chưa đồng tình. Ban tổ chức hội thi ở Đắk Lắk cũng kêu gọi phụ huynh đọc cùng con và lắng nghe con kể về sách yêu thích; giáo viên được khuyến khích giúp học sinh đặt câu hỏi, chia sẻ cảm nhận và vận dụng điều đã đọc. Cách đồng hành này cho trẻ thấy ý kiến của mình được coi trọng, đồng thời giúp người lớn hiểu con đang quan tâm điều gì. Khi trẻ kể chưa mạch lạc, đừng vội sửa thành một bài thuyết trình hoàn chỉnh. Một cuộc trò chuyện cởi mở có thể nuôi dưỡng sự tự tin và khiến việc đọc gắn với kết nối gia đình, thay vì chỉ gắn với điểm số.
Cho trẻ không gian để đọc theo cách của mình
Trẻ có thể bộc lộ điều mình đọc bằng nhiều hình thức: viết cảm nhận, vẽ tranh, làm mô hình hay quay video. Các bài dự thi ở Lâm Đồng cho thấy sản phẩm sáng tạo thường bắt đầu từ việc các em tự tìm hiểu nội dung và lựa chọn cách chuyển tải phù hợp. Vì thế, gia đình nên tạo điều kiện để trẻ chọn cuốn sách phù hợp với mối quan tâm và lứa tuổi, rồi khuyến khích con chia sẻ mà không áp đặt một cách hiểu duy nhất. Hội thi ở Đắk Lắk cũng được nhìn nhận là dịp rèn khả năng cảm thụ, trình bày, sự tự tin và hợp tác, đồng thời kết nối gia đình, nhà trường và xã hội trong phát triển văn hóa đọc. Khi nhà có sách dễ tiếp cận, người lớn làm gương và câu chuyện sau khi đọc được đón nhận, thói quen đọc sách có cơ hội bền hơn bất kỳ đợt vận động ngắn hạn nào.
