Đưa việc đọc từ lời kêu gọi thành trải nghiệm
Ngày hội đọc sách là hoạt động cộng đồng tạo cơ hội để thanh thiếu nhi gặp gỡ sách qua nhiều hình thức, từ trò chuyện với tác giả đến khám phá các chủ đề và không gian đọc chung. Ngày 31/10, Thành đoàn Hà Nội lần đầu tổ chức Ngày hội Văn hóa đọc trong thanh thiếu nhi Thủ đô tại Phố Sách Hà Nội. Cách làm này đáng chú ý vì tình yêu sách khó hình thành chỉ bằng những lời nhắc nhở; người trẻ cần được tự chọn, trải nghiệm và trao đổi về điều mình đọc. Chương trình có lễ phát động phong trào đọc sách và ra mắt huy hiệu “Đại sứ văn hóa đọc trẻ Thủ đô” năm 2026. Danh hiệu hướng tới đoàn viên, thanh thiếu nhi có đóng góp nổi bật trong lan tỏa văn hóa đọc tại đơn vị và cộng đồng. Phong trào dự kiến tổng kết, trao giải vào tháng 12/2026.
Bốn trạm sách, nhiều lối bước vào tri thức
Điểm mạnh của ngày hội là biến việc đọc thành hành trình có thể tham gia, thay vì một hoạt động chỉ dừng ở khẩu hiệu. Thanh thiếu nhi trải nghiệm bốn trạm sách: Truyện tranh và Minh họa; Khoa học và Công nghệ; Lịch sử và Di sản Thủ đô; Văn chương và Thơ ca. Chương trình giao lưu “Lịch sử và di sản Thủ đô” có nhà báo Phùng Huy Thịnh, cựu chiến binh Thành cổ Quảng Trị. Những chủ đề đa dạng giúp người trẻ bắt đầu từ sở thích riêng, rồi mở rộng sang lĩnh vực mới. Tại Phố Sách Hà Nội, chín nhà xuất bản và nhà sách cũng triển khai ưu đãi cho 132 đầu sách thuộc các lĩnh vực văn học, lịch sử, kỹ năng, chuyển đổi số và công nghệ. Không gian đọc cộng đồng vì thế có vai trò thiết thực: đưa sách, người đọc và hoạt động khám phá đến gần nhau.
Đọc sâu giữa thời đại dư thừa thông tin
Tọa đàm “Văn hóa đọc trong thanh thiếu nhi” đưa ra lý do rõ ràng để nuôi dưỡng thói quen đọc trong thời đại số. Nhà văn Lê Phương Liên, người có hơn 50 năm gắn bó với văn học thiếu nhi, chia sẻ: “Có ham đọc sách thì mới viết được sách”. Thượng tá, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy nhận định thanh thiếu nhi hiện đối mặt với tình trạng dư thừa thông tin nhưng khó chọn nội dung phù hợp; mạng xã hội và điện thoại thông minh cũng dễ làm người trẻ phân tán sự chú ý. Đọc sách không giải quyết mọi thách thức ấy, nhưng có thể rèn khả năng tập trung, tư duy sâu, trí tưởng tượng và sự đồng cảm. Vì vậy, khuyến khích trẻ đọc sách nên gắn với đối thoại và lựa chọn phù hợp lứa tuổi, thay vì biến sách thành nhiệm vụ áp đặt.
Để văn hóa đọc thành nếp sống thường ngày
Một ngày hội có thể khơi mở hứng thú, nhưng văn hóa đọc thanh thiếu nhi chỉ bền khi tiếp tục hiện diện sau khi sự kiện khép lại. Thành đoàn Hà Nội đề nghị các cấp bộ Đoàn, Hội, Đội đưa việc đọc thành hoạt động thường xuyên, kết nối sách với trải nghiệm thực tiễn, giáo dục truyền thống và chuyển đổi số. Định hướng ấy hợp lý: đọc sẽ có ý nghĩa hơn khi người trẻ được liên hệ điều trong sách với đời sống, lịch sử và những vấn đề họ quan tâm. Phố Sách Hà Nội không chỉ là nơi bày bán sách; khi trở thành điểm hẹn cho trạm đọc, giao lưu và trao đổi, không gian này giúp việc đọc mang tính cộng đồng. Ngày hội cho thấy cách khuyến khích trẻ đọc sách hiệu quả hơn là tạo nhiều cánh cửa để các em tự bước vào. Thử thách tiếp theo là duy trì những cánh cửa ấy quanh năm.
