Từ Đối tác Chiến lược Toàn diện đến lựa chọn Tamil Nadu
Việc Việt Nam mở rộng hợp tác công nghệ với bang Tamil Nadu của Ấn Độ là bước đi chiến lược nhằm gắn kết hệ sinh thái giáo dục, nghiên cứu và doanh nghiệp, tận dụng thế mạnh công nghiệp – công nghệ của Tamil Nadu để phục vụ mục tiêu phát triển bán dẫn, AI, điện tử và logistics của Việt Nam trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Ấn Độ, đồng thời đưa khoa học – công nghệ trở thành động lực chính cho tăng trưởng hai chiều. Trong các ngày 20-22/9, Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Trịnh Minh Mạnh dẫn đầu đoàn công tác làm việc với lãnh đạo bang Tamil Nadu, các tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp để thúc đẩy hợp tác công nghiệp, đầu tư, thương mại và công nghệ giữa hai bên. Điểm đáng chú ý là đoàn nhấn mạnh phải chuyển từ xúc tiến chung sang danh mục dự án cụ thể, dùng doanh nghiệp và công nghệ làm thước đo hiệu quả hợp tác. Đây là cách tiếp cận mang tính chủ động, cho thấy hợp tác Việt Nam Ấn Độ đang bước sang giai đoạn thực chất hơn, thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu ngoại giao.
IIT Madras: cửa ngõ kết nối hệ sinh thái công nghệ Tamil Nadu
Nếu Tamil Nadu là trung tâm công nghiệp, thì IIT Madras chính là bộ não công nghệ mà Việt Nam đang tìm cách kết nối sâu. Ngày 21/9 ở Chennai, Đại sứ Trịnh Minh Mạnh và Trưởng Văn phòng Khoa học và Công nghệ Việt Nam tại Ấn Độ đã thăm và làm việc với IIT Madras, bàn về hợp tác nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ sâu, trong đó nhấn mạnh kết nối hệ sinh thái công nghệ giữa hai nước. IIT Madras đại học được mô tả là một trong những cơ sở giáo dục công nghệ hàng đầu, nổi tiếng với mô hình gắn kết giữa đại học, doanh nghiệp và hệ sinh thái khởi nghiệp. Đoàn Việt Nam đặc biệt quan tâm tới mô hình IITM Pravartak – đầu mối đưa kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm thành sản phẩm và doanh nghiệp công nghệ. Đây chính là mảnh ghép mà nhiều trường và viện ở Việt Nam còn thiếu. Trao đổi về hợp tác thời gian tới, phía Việt Nam đề nghị IIT Madras chia sẻ các công nghệ chiến lược, danh mục startup tiềm năng và phối hợp đào tạo, hướng dẫn nghiên cứu để phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật.
Tamil Nadu: trung tâm công nghiệp, logistics và linh kiện cho Việt Nam
Việt Nam không lựa chọn Tamil Nadu ngẫu nhiên. Bang này là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất Ấn Độ với thế mạnh chế tạo, ô tô và xe điện, điện tử, công nghệ thông tin, năng lượng, logistics, giáo dục và nguồn nhân lực kỹ thuật. Từ logistics, chế biến nông sản đến điện tử, linh kiện ô tô, AI và năng lượng xanh, nhiều lĩnh vực đang mở ra dư địa hợp tác cho doanh nghiệp hai bên. Trong làm việc với lãnh đạo bang, phía Việt Nam nêu rõ mong muốn có thêm doanh nghiệp Tamil Nadu đầu tư vào Việt Nam trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn và AI, cùng cơ khí – chế tạo, năng lượng sạch và dược phẩm, bên cạnh công nghiệp hỗ trợ và chế biến thực phẩm. Đây là lựa chọn khôn ngoan: Tamil Nadu công nghệ mạnh về ô tô – xe điện, còn Việt Nam có những dự án như VinFast tại Thoothukudi tạo nền tảng cho hệ sinh thái xe điện, linh kiện, pin, hạ tầng sạc, hậu cần, đào tạo và R&D. Nếu kết nối cảng biển Chennai, Thoothukudi với các cảng Việt Nam theo đề xuất của Thương vụ, chi phí và thời gian vận chuyển nông sản, hàng công nghiệp sẽ có cơ hội giảm đáng kể.
Từ đại học đến an ninh công nghệ: Việt Nam tự xây nền nội lực
Hợp tác với Tamil Nadu sẽ vô nghĩa nếu Việt Nam không chủ động củng cố nội lực đào tạo và nghiên cứu công nghệ. Chiều 18/9, Đại học Công nghiệp Hà Nội ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh, kết nối trực tiếp hai trung tâm tri thức để giải quyết bài toán nhân lực chất lượng cao trong kỷ nguyên số. Đây là bước đi quan trọng, cho thấy Việt Nam hiểu rằng muốn tiếp nhận công nghệ bán dẫn và AI từ đối tác thì trước hết phải có đội ngũ kỹ sư đủ mạnh. Theo chiến lược phát triển, Đại học Công nghiệp Hà Nội đặt mục tiêu trở thành cơ sở giáo dục định hướng đổi mới sáng tạo, hiện diện trong nhóm 400 đại học hàng đầu châu Á. Nhà trường kỳ vọng sau ký kết sẽ nhanh chóng trao đổi giảng viên, hình thành nhóm nghiên cứu chung về công nghệ thông tin và điện tử viễn thông. Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh lại tập trung đào tạo kỹ thuật và nhân lực cho ngành công nghiệp an ninh, hướng tới mục tiêu thành cơ sở công nghệ hàng đầu vào năm 2030. Việc hai đơn vị “bắt tay” phản ánh tư duy mới: an ninh mạng, công nghệ an ninh phải gắn với hệ sinh thái công nghiệp rộng hơn, thay vì tồn tại tách rời trong khối công an.
Kết luận: bán dẫn và AI là phép thử cho tầm nhìn mới
Điểm chung của toàn bộ bước đi gần đây là Việt Nam coi khoa học – công nghệ, đặc biệt là bán dẫn và AI, là trụ cột mới trong hợp tác Việt Nam Ấn Độ. Tại diễn đàn với doanh nghiệp Tamil Nadu, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ đề xuất 5 nhóm hợp tác tiềm năng từ nông nghiệp – thủy sản, logistics cảng biển, đến công nghệ, năng lượng xanh và đổi mới sáng tạo, trong đó nhấn mạnh AI, công nghệ thông tin, điện tử, bán dẫn và sản xuất thông minh. Theo Thương vụ, hợp tác cần chuyển từ giới thiệu chung sang kết nối đối tác, dự án, nguồn cung và địa điểm đầu tư cụ thể; sau chương trình, cơ quan này cam kết tiếp tục theo dõi nhu cầu doanh nghiệp, hỗ trợ khảo sát thị trường và phối hợp với các tổ chức doanh nghiệp Ấn Độ cho các chương trình xúc tiến tiếp theo. Nếu Việt Nam duy trì được cách tiếp cận thực chất này, vừa xây nội lực đại học – nghiên cứu, vừa mở cửa hợp tác với Tamil Nadu công nghệ và IIT Madras đại học, thì chiến lược bứt phá trong bán dẫn và AI có cơ hội trở thành kết quả hữu hình chứ không chỉ dừng ở tham vọng trên giấy.
