Từ chuyến thăm cấp cao đến mục tiêu 25 tỷ USD: vì sao kết nối hạ tầng trở thành từ khóa then chốt?
Hợp tác kinh tế và kết nối hạ tầng logistics giữa Việt Nam và Thái Lan là quá trình hai nước phối hợp xây dựng khung chính sách, củng cố cơ chế song phương và tăng cường liên kết về giao thông, logistics, doanh nghiệp và địa phương nhằm nâng kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan lên một mức độ mới, gắn với chuỗi cung ứng khu vực mang tính bền vững và cân bằng. Chiều 5.8, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram, ngay sau lễ đón chính thức. Đây không chỉ là nghi thức ngoại giao mà là bước chuẩn bị chính trị cho một giai đoạn hợp tác sâu hơn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Sophon Zaram có ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan (6/8/1976 - 6/8/2026)."Hai bên phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỉ USD" là mục tiêu được nhấn mạnh trong cuộc hội đàm cấp Chủ tịch Quốc hội. Đặt mục tiêu cao là cần thiết, nhưng điểm then chốt là cách thức: nếu không bứt phá về kết nối hạ tầng logistics và chuỗi cung ứng khu vực, con số 25 tỷ sẽ khó trở thành hiện thực.
‘Ba kết nối’ – khung chiến lược để biến mục tiêu thương mại thành hành động
Hai Chủ tịch Quốc hội nhất trí rằng quan hệ Việt Nam - Thái Lan đã vượt khỏi khuôn khổ ngoại giao hữu nghị để bước sang giai đoạn cùng thiết kế kiến trúc kinh tế mới, trong đó kết nối hạ tầng logistics là trụ cột. Thay vì nói chung chung về hợp tác kinh tế ASEAN, cả hai bên đã chỉ rõ nhiệm vụ: tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, doanh nghiệp và địa phương, đảm bảo kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan tăng theo hướng cân bằng, bền vững.
Điểm đáng chú ý là chiến lược "Ba kết nối" được nêu rõ như một định hướng hành động. Chiến lược này không chỉ là khẩu hiệu; nó hàm ý sự kết nối song hành ở ba tầng: (1) hạ tầng cứng – các tuyến giao thông và hệ thống logistics hỗ trợ thương mại; (2) hạ tầng mềm – khuôn khổ pháp lý, các thỏa thuận cấp cao được Quốc hội hai nước cùng giám sát; và (3) kết nối chủ thể – doanh nghiệp, địa phương, cộng đồng người Việt tại Thái Lan đóng vai trò cầu nối. Nếu triển khai một cách nghiêm túc, "Ba kết nối" có thể trở thành bản lề mở rộng chuỗi cung ứng khu vực, thay vì chỉ dừng lại ở các cam kết trên giấy.
Kết nối hạ tầng và logistics: từ khẩu hiệu đến yêu cầu thiết kế lại chuỗi cung ứng
Việc hai bên nhấn mạnh "tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, doanh nghiệp và địa phương" cho thấy nhận thức chung: điểm nghẽn không còn nằm ở thiếu thiện chí, mà ở chi phí và hiệu quả dịch chuyển hàng hóa. Khi các tuyến vận tải chưa được tối ưu, dù kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan có tăng, lợi ích doanh nghiệp vẫn bị hao hụt bởi chi phí logistics cao và thời gian vận chuyển dài.
Triển khai chiến lược kết nối hạ tầng logistics đồng nghĩa với việc phải tái thiết kế cách hai nền kinh tế tham gia chuỗi cung ứng khu vực."Thúc đẩy triển khai hiệu quả Chiến lược 'Ba kết nối', góp phần tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương giữa hai nước" không chỉ là một dòng trong thông cáo, mà là lời nhắc rõ ràng rằng nếu không nối được các tuyến logistics thành mạng lưới thông suốt, mục tiêu 25 tỷ USD sẽ đứng trên nền tảng mong manh. Muốn phá vỡ thế này, cần tư duy chuỗi cung ứng xuyên biên giới chứ không chỉ là xuất nhập khẩu hai chiều.
Vai trò của Quốc hội: từ hoàn thiện pháp lý đến giám sát chiến lược ‘Ba kết nối’
Một điểm ít được chú ý nhưng mang tính quyết định là việc hai Chủ tịch Quốc hội thống nhất tăng cường vai trò của cơ quan lập pháp trong hợp tác kinh tế. Họ không dừng ở những tuyên bố chính phủ, mà nhấn mạnh Quốc hội phải chủ động hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và giám sát triển khai các thỏa thuận cấp cao, cùng Chương trình hành động cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031.
Việc triển khai hiệu quả chiến lược "Ba kết nối" sẽ phụ thuộc nhiều vào cách các ủy ban chuyên môn, nhóm nghị sĩ hữu nghị, nhóm nghị sĩ trẻ và nữ nghị sĩ phối hợp với nhau để xử lý những vướng mắc chính sách nảy sinh. Nếu Quốc hội thực sự làm đúng vai trò giám sát tối cao – từ chuyển đổi số, tăng trưởng xanh đến ứng phó biến đổi khí hậu – thì kết nối hạ tầng logistics giữa hai nước sẽ không bị kìm hãm bởi chồng chéo pháp lý. Nói cách khác, để mục tiêu kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan đạt 25 tỷ USD có ý nghĩa lâu dài, Quốc hội phải là người giữ nhịp cam kết, chứ không chỉ là người chứng kiến.
Kết luận: 25 tỷ USD là bài kiểm tra độ “thật” của chiến lược kết nối
Đưa kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan lên 25 tỷ USD không phải mục tiêu quá tầm, nhưng là bài kiểm tra xem hai bên có dám chuyển trọng tâm từ lời nói sang hạ tầng và logistics hay không. Trong bối cảnh kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Sophon Zaram và cuộc hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã đặt ra khung khổ chính trị đủ mạnh cho giai đoạn mới.
Nếu chiến lược "Ba kết nối" chỉ dừng ở văn bản, chuỗi cung ứng khu vực sẽ tiếp tục bị phân mảnh và cơ hội sẽ trôi về tay các trung tâm khác. Nhưng nếu Việt Nam và Thái Lan kiên trì xây dựng kết nối hạ tầng logistics, gắn kết doanh nghiệp và địa phương bằng những dự án cụ thể, thì mục tiêu 25 tỷ USD sẽ là bước đệm để hai nước trở thành trục liên kết quan trọng trong khu vực. Câu hỏi không còn là "có nên" mà là "thực hiện nhanh đến mức nào".
