Mục tiêu 50 tỷ USD: phép thử của Đối tác Chiến lược toàn diện
Mục tiêu kim ngạch 50 tỷ USD trong thương mại Việt Nam Thái Lan là trọng tâm kinh tế mới trong quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước, phản ánh tham vọng mở rộng hợp tác kinh tế song phương, củng cố chuỗi cung ứng khu vực và gắn kết sâu hơn vào tiến trình hội nhập ASEAN thông qua các cơ chế hợp tác cấp cao, chương trình hành động dài hạn và kết nối hạ tầng logistics xuyên biên giới. Điểm nhấn của bước chuyển này là cuộc hội kiến giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram chiều 6-8, nơi hai bên thể hiện sự hài lòng với đà phát triển quan hệ và thống nhất đẩy mạnh triển khai Đối tác Chiến lược toàn diện. Thay vì chỉ duy trì trao đổi chính trị, hai nước đặt kinh tế – thương mại lên hàng đầu, coi đây là thước đo thực chất của tin cậy và lợi ích chung.
“Ba kết nối” và bài toán chuỗi cung ứng khu vực
Nếu coi kim ngạch 50 tỷ USD là đích đến, thì Chiến lược "Ba kết nối" chính là con đường buộc Việt Nam và Thái Lan phải đi đến cùng. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp, địa phương, gắn với các chiến lược phát triển bền vững và khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông – Tây, Hành lang kinh tế phía Nam. Đây không phải là ngôn ngữ ngoại giao chung chung, mà là yêu cầu tái cấu trúc dòng lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, nhân lực trong tiểu vùng Mekong. Việc mở rộng kết nối giao thông đường bộ, hàng không và đường biển cùng hợp tác logistics sẽ quyết định khả năng thực thi mục tiêu kim ngạch. Nếu không giảm chi phí vận tải, rút ngắn thời gian thông quan và nâng cấp cơ sở hạ tầng số cho quản lý chuỗi cung ứng khu vực, mục tiêu 25 rồi 50 tỷ USD sẽ dễ trở thành khẩu hiệu hơn là kết quả đo đếm được.
Những ngành có thể bật lên trong thương mại song phương
Đằng sau con số 50 tỷ USD là câu hỏi: ngành nào sẽ kéo quan hệ thương mại Việt Nam Thái Lan đi lên? Dù các bên chưa công bố chi tiết cấu phần kim ngạch, định hướng hợp tác kinh tế song phương gợi ý một số trụ cột tiềm năng. Hai nước nhấn mạnh mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Với việc khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư, những lĩnh vực như công nghiệp thực phẩm, chế biến nông – thủy sản, linh kiện điện tử, vật liệu xây dựng, cùng dịch vụ logistics rất có khả năng hưởng lợi, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy, được phía Thái Lan đánh giá cao. Cơ chế Ủy ban hỗn hợp Thương mại hai nước nếu được vận hành hiệu quả sẽ là nơi chuyển các ưu tiên ngành thành các thỏa thuận cụ thể.
Chương trình hành động 2026–2031: từ ý chí chính trị đến kết quả đo được
Không phải ngẫu nhiên hai bên cùng nhấn mạnh Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026–2031. Đây là khung thời gian để kiểm chứng xem ý chí chính trị có được chuyển hóa thành các chỉ số cụ thể về quốc phòng – an ninh, kinh tế, khoa học – công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân. Mục tiêu kim ngạch 25 rồi 50 tỷ USD theo hướng cân bằng, bền vững chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm cơ chế giám sát và đánh giá tiến độ. Việc phát huy hiệu quả cơ chế họp Nội các chung do Thủ tướng hai nước đồng chủ trì cho thấy Việt Nam và Thái Lan chọn cách quản trị quan hệ như một “hồ sơ chiến lược” chứ không chỉ là nghị sự ngoại giao. Nếu nội các hai bên coi đây là ưu tiên thường trực, mọi vướng mắc trong thực thi – từ quy định kỹ thuật đến vấn đề biên giới, an ninh hàng hải – sẽ có cơ hội được xử lý kịp thời hơn.
Ý nghĩa khu vực: từ trục Việt Nam – Thái Lan tới ASEAN
Tham vọng kim ngạch 50 tỷ USD không chỉ nhằm làm dày thêm quan hệ song phương, mà còn mang thông điệp địa chính trị rõ rệt. Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Thái Lan là láng giềng gần gũi, đối tác quan trọng và người bạn đồng hành của Việt Nam trong ASEAN, với nhiều lợi ích chiến lược tương đồng, cùng phối hợp để phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và thúc đẩy hợp tác tiểu vùng Mekong. Nói cách khác, trục Việt Nam – Thái Lan được kỳ vọng trở thành một điểm tựa cho chuỗi cung ứng khu vực và cho nỗ lực giữ ổn định trong một bối cảnh cạnh tranh ngày càng phức tạp. Hai bên nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, Liên Hợp Quốc và các cơ chế tiểu vùng, cùng đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Nếu mục tiêu 50 tỷ USD được hiện thực hóa trên nền tảng này, nó sẽ là minh chứng rằng kinh tế có thể trở thành "chất keo" hiệu quả cho hợp tác an ninh và chính trị ở Đông Nam Á.
