VIFA ASEAN 2026 là gì và vì sao thợ mộc cần để ý?
VIFA ASEAN 2026 là Hội chợ Quốc tế Sản phẩm Nội Ngoại thất & Mỹ nghệ lần thứ tư, quy tụ gần 200 doanh nghiệp gỗ, nội thất và thủ công trong nước và quốc tế tại SECC, TP.HCM, tạo không gian giao thương trực tiếp và kết nối chuỗi cung ứng, nơi các nhà sản xuất, nhà mua hàng và đối tác dịch vụ gặp nhau để xây dựng các mối quan hệ B2B gỗ dài hạn và nâng giá trị sản phẩm gỗ trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hội chợ do Liên đoàn Thương mại & Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM phối hợp cùng các đơn vị tổ chức, khai mạc sáng 2/9 và diễn ra đến ngày 5/9 tại SECC. Với chủ đề “Nơi hội tụ tinh hoa nội thất Đông Nam Á”, sự kiện đặt tham vọng biến TP.HCM thành trung tâm giao dịch nội ngoại thất khu vực. Quan trọng hơn, đây là sân chơi nơi thợ mộc và doanh nghiệp nội thất gỗ có thể bước ra khỏi vai trò gia công, tiếp cận trực tiếp nhà mua hàng quốc tế và thể hiện năng lực thiết kế, sáng tạo.
Ngay ở cấp độ không gian, VIFA ASEAN 2026 đã khác một hội chợ bán hàng thông thường: các nhóm sản phẩm trải rộng từ nội, ngoại thất, đồ gia dụng, thủ công mỹ nghệ đến thiết kế, kiến trúc, máy móc, nguyên vật liệu và dịch vụ hỗ trợ. Điều này cho thấy ban tổ chức muốn tạo một hệ sinh thái giao thương B2B hoàn chỉnh, nơi doanh nghiệp có thể gặp nhà cung cấp nguyên liệu, đơn vị thiết kế, đối tác logistics, thay vì chỉ trưng bày sản phẩm chờ khách lẻ.
Áp lực mới đặt ngành gỗ Việt Nam vào ngã rẽ
Ngành gỗ Việt Nam đang ở thế vừa mạnh vừa mong manh. Về năng lực sản xuất, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ lần đầu vượt ngưỡng 17,2 tỷ USD vào năm 2025, với xuất siêu trên 13,9 tỷ USD, tiếp tục đạt hơn 10,2 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026 và xuất siêu trên 8 tỷ USD. Những con số này chứng minh các xưởng gỗ Việt có thể sản xuất lớn và đáp ứng đơn hàng đều đặn. Nhưng nếu tiếp tục đứng ở phân khúc gia công, biên lợi nhuận và sức thương lượng sẽ luôn bị giới hạn.
Thị trường nội ngoại thất toàn cầu đã dịch chuyển tiêu chí chọn nhà cung cấp: giá rẻ và chất lượng ổn nay chỉ là điều kiện tối thiểu. Nhà mua hàng chú trọng hơn đến thiết kế, đổi mới sáng tạo, nguồn gốc nguyên liệu, khả năng truy xuất, tiêu chuẩn môi trường, phát triển bền vững và năng lực đáp ứng lâu dài. Song song đó là sức ép truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, cạnh tranh quốc tế và biến động thuế quan, đặc biệt từ các thị trường lớn như Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ.
Trong bối cảnh này, lợi thế “năng lực sản xuất tốt” không còn đủ để bảo đảm đơn hàng. Ngành gỗ và nội ngoại thất Việt Nam buộc phải thay đổi cách thức cạnh tranh, chuyển từ lợi thế về sản xuất sang nâng cao năng lực tạo giá trị. Yêu cầu chuyển từ gia công sang thiết kế, từ sản xuất theo đơn hàng sang chủ động phát triển sản phẩm, từ “Made in Vietnam” hướng tới “Designed in Vietnam”, và từ tăng trưởng bằng số lượng sang tăng trưởng bằng giá trị đã được nhấn mạnh ngay tại lễ khai mạc. Đây là lời nhắc thẳng thắn: nếu không bước lên nấc thang thiết kế và thương hiệu, ngành gỗ Việt sẽ mãi ở đáy chuỗi cung ứng toàn cầu.
VIFA ASEAN: sân chơi B2B gỗ để kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu
Điểm đáng nói của VIFA ASEAN 2026 là cách hội chợ được định vị như một nền tảng kết nối B2B gỗ, chứ không phải một chợ bán buôn. Sự hiện diện của gần 200 doanh nghiệp đến từ nhiều tỉnh thành trong nước và các thị trường như Hoa Kỳ, Canada, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Slovakia, Bangladesh, Singapore, Malaysia, Campuchia tạo ra một mạng lưới giao thương trực tiếp hiếm có. Không gian này cho phép nhà sản xuất gỗ Việt gặp nhà mua hàng quốc tế ngay trên sân nhà, đàm phán điều khoản dài hơi thay vì phụ thuộc trung gian.
Theo lãnh đạo đơn vị tổ chức, VIFA ASEAN hướng tới trở thành điểm kết nối các hoạt động giao thương giữa doanh nghiệp Việt Nam và Đông Nam Á, từng bước xây dựng thành “ngôi nhà chung” của cộng đồng doanh nghiệp cung – cầu. Không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm, hội chợ được kỳ vọng trở thành cầu nối giao thương giữa doanh nghiệp Việt Nam, ASEAN và nhà mua hàng quốc tế. Với sự thay đổi liên tục của chuỗi cung ứng toàn cầu, việc tăng cường kết nối giữa nhà sản xuất, nhà mua hàng và đối tác trong chuỗi cung ứng được xem là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và nâng khả năng thích ứng.
Từ góc độ chiến lược, VIFA ASEAN là “điểm tập kết dữ liệu thị trường sống”. Mỗi cuộc gặp, mỗi câu hỏi về chứng nhận môi trường, về thiết kế hay về mô hình sản xuất xanh là một bản khảo sát miễn phí từ người mua. Nếu biết lắng nghe và ghi chép, doanh nghiệp có thể xây lại chiến lược sản phẩm gỗ, điều chỉnh dây chuyền, chuẩn hóa nguyên liệu hợp pháp, chuẩn bị sẵn các giải pháp phát triển bền vững để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của nhà nhập khẩu.
Chuyển từ sản xuất sang tạo giá trị: doanh nghiệp gỗ cần chủ động
Một điểm tích cực là cộng đồng doanh nghiệp gỗ Việt đã thể hiện tinh thần chủ động và sáng tạo thông qua đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, quản lý nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp, chuyển đổi số, tối ưu quy trình sản xuất và sử dụng nguyên liệu đạt chứng nhận quốc tế. Đây là nền tảng kỹ thuật quan trọng để bước sang giai đoạn tạo giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhưng nếu không chuyển dịch tư duy kinh doanh, những khoản đầu tư này vẫn sẽ được dùng chủ yếu để gia công cho thương hiệu nước ngoài.
Đặt trong bối cảnh VIFA ASEAN, thông điệp “Designed in Vietnam” không phải khẩu hiệu, mà là lời mời doanh nghiệp mang sản phẩm có câu chuyện, có thiết kế riêng, có giải pháp xanh và bền vững đến bàn đàm phán. Phát triển theo hướng xanh và bền vững đang trở thành điều kiện quan trọng để doanh nghiệp duy trì khả năng tiếp cận thị trường và nâng sức cạnh tranh. Do đó, kết nối B2B gỗ tại hội chợ chỉ thật sự có ý nghĩa nếu mỗi cuộc gặp được dùng để khẳng định năng lực thiết kế, khả năng truy xuất nguồn gốc và cam kết giảm phát thải.
Ở đây, vai trò của cơ quan xúc tiến thương mại không thể xem nhẹ. Cục xúc tiến thương mại đã khẳng định sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp, hỗ trợ xúc tiến thương mại, cải cách thủ tục hành chính và mở rộng thị trường để đưa ngành gỗ phát triển bền vững, hiệu quả. Vấn đề còn lại là doanh nghiệp có dám bước ra khỏi vùng an toàn gia công, đầu tư cho thiết kế, xây dựng thương hiệu, khai thác tốt thị trường nội địa hơn 100 triệu dân như một bàn đạp, rồi dùng các sự kiện như VIFA ASEAN để đưa “gỗ Việt” xuất hiện trên bản đồ thiết kế, chứ không chỉ trên nhãn nơi sản xuất.
Kết luận: VIFA ASEAN là phép thử cho tham vọng mới của ngành gỗ
Nhìn từ VIFA ASEAN 2026, ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước một phép thử chiến lược: hoặc tiếp tục là “xưởng gia công của thế giới”, hoặc trở thành mắt xích tạo giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hội chợ đã tạo sẵn sân chơi với gần 200 doanh nghiệp trong nước và quốc tế, mạng lưới nhà mua hàng, chuỗi dịch vụ hỗ trợ, cùng sự hậu thuẫn của các cơ quan xúc tiến thương mại. Nhưng kết quả cuối cùng phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có tận dụng được kết nối B2B gỗ để nâng giá trị sản phẩm gỗ, khẳng định năng lực thiết kế, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững hay không.
Nếu coi mỗi kỳ VIFA ASEAN là một chu kỳ học hỏi và điều chỉnh chiến lược, thợ mộc và doanh nghiệp nội thất gỗ Việt có cơ hội thoát khỏi vòng lặp gia công giá rẻ. Ngược lại, nếu đến hội chợ chỉ để trưng bày sản phẩm và chờ đơn hàng, chúng ta sẽ bỏ lỡ một nền tảng hiếm hoi để bước lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị. VIFA ASEAN vì thế không chỉ là một sự kiện thương mại, mà là tấm gương phản chiếu tham vọng thật sự của ngành gỗ Việt.
