Việt Nam đang vẽ lại bản đồ hạ tầng công nghiệp – logistics
Hạ tầng công nghiệp – logistics ở Việt Nam là mạng lưới gồm khu công nghiệp, nhà xưởng, kho bãi, trung tâm logistics và hệ thống hậu cảng, được liên kết bằng công nghệ số và hạ tầng vận tải để phục vụ sản xuất, lưu trữ, thông quan và phân phối hàng hóa trên phạm vi liên vùng. Trong bối cảnh cạnh tranh cảng biển và chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng khốc liệt, những dự án mới tại Tây Ninh, Đà Nẵng và khu kinh tế Hà Tĩnh không chỉ bổ sung vài nhà kho hay bến bãi, mà đang âm thầm tái định nghĩa cách Việt Nam tổ chức dòng chảy hàng hóa. Việc một bên là doanh nghiệp tư nhân như Searefico đẩy mạnh các dự án công nghiệp logistics, và bên kia là một trung tâm hậu cảng quy mô hơn 417 ha ở Sơn Dương, cho thấy chiến lược chủ động chiếm vị thế trong cuộc đua hạ tầng vận tải miền Trung và Bắc Trung Bộ.
Searefico và tham vọng chuỗi dự án công nghiệp logistics 9,6 ha
Điểm nổi bật đầu tiên là bước chuyển mạnh mẽ của Searefico từ một nhà thầu kỹ thuật sang vai trò nhà phát triển tài sản công nghiệp – logistics. Ngày 24/8, tại Khu công nghiệp Phú An Thạnh (Tây Ninh), hai dự án của Công ty Cổ phần Tài sản Công nghiệp Searefico 01 (SIP01) và Searefico 02 (SIP02) được động thổ. Hai ngày sau, tại Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, thêm hai tổ hợp dịch vụ kho ngoại quan và trung tâm logistics đa chức năng tiếp tục được triển khai. Tổng diện tích gần 9,6 ha không lớn nếu so với các khu công nghiệp, nhưng lại có ý nghĩa chiến lược: đó là một chuỗi dự án công nghiệp logistics hoàn chỉnh, từ nhà xưởng xây sẵn, nhà xưởng theo yêu cầu đến kho ngoại quan và trung tâm logistics, bổ sung các mắt xích cần thiết cho sản xuất, lưu trữ, thông quan và phân phối hàng hóa.
Đáng chú ý, SIP01 phát triển nhà kho, nhà xưởng xây sẵn trên khu đất 24.541 m2, hướng đến nhóm khách thuê cần đưa sản xuất vào vận hành nhanh. SIP02 với 15.939 m2 lại đi theo mô hình build-to-suit, “may đo” nhà xưởng theo yêu cầu cụ thể của khách thuê, gắn với Nhà máy GreenPan thế hệ mới. Hai tổ hợp ở Đà Nẵng – Kho Ngoại quan công nghệ cao 2,3 ha và Trung tâm Logistics Liên Minh khoảng 3,2 ha – bổ sung toàn bộ lớp kho lạnh, kho khô, bãi container, gom hàng, chia tách, vận chuyển và dịch vụ hậu cần xuất nhập khẩu. Đây là dạng dự án công nghiệp logistics có tham vọng rõ ràng: không chỉ xây công trình, mà còn bước vào khai thác dài hạn tài sản công nghiệp và kho bãi.
Smart logistics, tiêu chuẩn xanh và lợi ích cho doanh nghiệp sử dụng
Nếu chỉ thêm vài nhà kho thì chưa đủ thay đổi cục diện. Điểm đáng bàn là cách Searefico áp dụng mô hình Smart Logistics và tiêu chuẩn hạ tầng xanh vào các dự án. Cả bốn dự án được định hướng theo tiêu chuẩn LEED, hướng đến hạ tầng công nghiệp logistics xanh, hiện đại và bền vững. Về công nghệ, các dự án được phát triển theo mô hình Smart Logistics, tích hợp ASRS, hệ thống quản lý kho (WMS) kết hợp QR/RFID, hệ thống quản lý vận tải (TMS) và quản lý container (CMS), cho phép tự động hóa và quản lý tập trung hàng hóa, vận tải và container trực tuyến 24/7. Đây là điểm khác biệt quan trọng, vì nó trực tiếp tác động đến chi phí vận hành, độ chính xác tồn kho và tốc độ xử lý đơn hàng của các doanh nghiệp thuê.
Ở góc độ người dùng cuối – các nhà sản xuất, nhà xuất nhập khẩu – lợi ích rõ ràng: họ có thể chọn nhà xưởng xây sẵn hoặc “may đo” theo chuẩn kỹ thuật của chính hệ sinh thái Searefico, gắn liền với hệ thống kho ngoại quan và trung tâm logistics phía sau. Khi một doanh nghiệp đặt nhà máy tại Tây Ninh, hàng hóa có thể được đưa thẳng vào kho ngoại quan tại Đà Nẵng để xử lý xuất khẩu, rồi phân phối tiếp qua các tuyến vận tải miền Trung. Điều này giảm nhu cầu tự đầu tư hạ tầng logistics riêng, đồng thời tận dụng được hạ tầng vận tải miền Trung đang được cải thiện và ngày càng thu hút dòng vốn sản xuất.
Hà Tĩnh đẩy trung tâm hậu cảng Sơn Dương 417 ha để cạnh tranh khu vực
Nếu Searefico vẽ nên một chuỗi nhỏ nhưng tinh, thì Hà Tĩnh lại đặt cược vào một “cú đấm” hạ tầng lớn: Trung tâm logistics và dịch vụ hậu cảng Sơn Dương. Đoàn công tác do Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, ông Võ Tá Nghĩa, đã khảo sát vị trí, phạm vi dự kiến thực hiện dự án, hiện trạng đất và mặt nước, đồng thời đánh giá khả năng kết nối với hệ thống giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cảng biển Vũng Áng – Sơn Dương và các khu chức năng trong khu kinh tế Vũng Áng. Dự án có tổng diện tích khoảng 417,81 ha, bao gồm cả đất trên bờ và mặt nước ven biển, trong đó diện tích lấn biển dự kiến khoảng 158,20 ha. Với công suất khai thác dự kiến khoảng 50 triệu tấn hàng hóa/năm và thời hạn hoạt động đề xuất 70 năm, đây là một trong những trung tâm hậu cảng Việt Nam có quy mô đáng kể.
Mục tiêu không giấu giếm: xây dựng một trung tâm logistics và dịch vụ hậu cảng đồng bộ, hiện đại, gắn với hệ thống cảng biển Vũng Áng – Sơn Dương, trở thành đầu mối hậu cần phục vụ sản xuất, xuất nhập khẩu, lưu thông và phân phối hàng hóa cho khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh và khu vực Bắc Trung Bộ. Các hạng mục dự kiến gồm kho hàng, bãi container, bãi hàng tổng hợp, công trình thương mại – dịch vụ, hạ tầng kỹ thuật và các công trình phụ trợ. Lợi thế lớn của dự án là khả năng kết nối trực tiếp với cảng biển Vũng Áng – Sơn Dương, mở rộng liên kết hàng hóa với Lào, Đông Bắc Thái Lan và các thị trường quốc tế. Nếu vận hành tốt, đây sẽ là đối trọng đáng gờm với các cụm cảng và trung tâm hậu cảng ở khu vực lân cận. Việc ứng dụng công nghệ, số hóa quản lý kho bãi, vận tải và điều hành cũng được kỳ vọng nâng cao năng suất và giảm chi phí chuỗi cung ứng.
Chiến lược liên vùng: Từ Nam Bộ, qua miền Trung lên Bắc Trung Bộ
Nhìn tổng thể, các dự án công nghiệp logistics của Searefico và trung tâm hậu cảng Sơn Dương không tồn tại rời rạc, mà phản ánh một chiến lược mở rộng hạ tầng vận tải miền Trung và Bắc Trung Bộ theo hướng liên vùng. Ở phía Nam, nhu cầu mặt bằng công nghiệp và nhà xưởng xây sẵn tăng nhanh, với tỷ lệ lấp đầy lên đến 91% ở nhiều nơi. Miền Trung, theo đánh giá của các báo cáo thị trường, hiện mới chiếm khoảng 3% nguồn cung nhà xưởng xây sẵn cả nước nhưng lại được hưởng lợi từ quá trình cải thiện hạ tầng logistics và sự quan tâm của dòng vốn sản xuất. Trong bức tranh đó, Đà Nẵng đóng vai trò nút trung chuyển công nghệ cao, trong khi Hà Tĩnh với khu kinh tế Vũng Áng hướng tới trở thành “cửa ngõ biển” cho cả Bắc Trung Bộ và các nước nội lục như Lào.
Về phía quản lý nhà nước, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát, tổng hợp và tham mưu các bước tiếp theo cho dự án Sơn Dương. Việc nghiên cứu dự án được kỳ vọng góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng logistics Hà Tĩnh, nâng cao năng lực hậu cần sau cảng, hỗ trợ xuất nhập khẩu và tăng cường kết nối hàng hóa của Bắc Trung Bộ với khu vực và quốc tế. Với Searefico, khi SIP01, SIP02, Kho Ngoại quan và Trung tâm Logistics Liên Minh lần lượt đi vào khai thác, tiến độ lấp đầy, hiệu quả vận hành và doanh thu từ cho thuê, quản lý tài sản, logistics sẽ là thước đo cho tham vọng trở thành nhà phát triển hạ tầng công nghiệp và logistics trong giai đoạn 2026–2030. Câu hỏi còn lại không phải là “có cần mở rộng nữa không”, mà là Việt Nam sẽ kết nối những mảnh ghép này ra sao để biến lợi thế địa kinh tế thành mạng lưới vận tải thực sự hiệu quả.
