Khu công nghiệp Tây Ninh: tăng tốc mở rộng nhưng áp lực hạ tầng phình to
Mở rộng khu công nghiệp Tây Ninh là chiến lược tỉnh dùng để gia tăng quỹ đất công nghiệp, thu hút nhà đầu tư thứ cấp, mở rộng chuỗi cung ứng và tạo lợi thế cạnh tranh so với các địa phương lân cận, đồng thời buộc hệ thống hạ tầng phải chạy kịp nhu cầu phát triển. Theo UBND tỉnh, Tây Ninh đã quy hoạch 100 khu công nghiệp với diện tích hơn 31.000 ha, trong đó 54 khu đã được thành lập và 35 khu sẵn sàng tiếp nhận đầu tư với hơn 10.000 ha. Đây là tham vọng mở rộng công nghiệp rõ ràng, nhưng cũng kéo theo câu hỏi: hạ tầng và tiến độ thực tế có đang theo kịp sức nóng của dòng vốn, hay quỹ đất mới chỉ đẹp trên bản đồ?
Đức Hòa III: bảy dự án thành phần và cuộc đua hoàn tất vào 2026
Khu công nghiệp Đức Hòa III đang là phép thử lớn nhất cho khả năng hiện thực hóa quy hoạch khu công nghiệp Tây Ninh. Ngày 16/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Thanh Liêm đã trực tiếp khảo sát và kiểm tra tiến độ bảy dự án thành phần tại xã Đức Lập. Cấu trúc khu này gồm Slico, Song Tân, Minh Ngân, Mười Đây, Liên Thành, Long Việt và Long Đức. Điểm sáng thuộc về Đức Hòa III – Slico: đã hoàn tất giải phóng mặt bằng, hạ tầng đạt 95%, đủ điều kiện tiếp nhận nhà đầu tư và đã đạt tỷ lệ lấp đầy hơn 60%. Ngược lại, các dự án Long Việt, Long Đức hay Liên Thành mới chỉ hoàn thiện khoảng 20% hạ tầng, diện tích còn vướng giải tỏa vẫn đáng kể.
Tỉnh đặt mục tiêu rõ ràng: hoàn tất giải phóng mặt bằng và cơ bản hoàn thiện hạ tầng để toàn bộ Đức Hòa III đủ điều kiện nhận nhà đầu tư thứ cấp trong năm 2026, với trọng tâm là Long Việt và Long Đức. Đây không chỉ là mốc kỹ thuật, mà là cam kết về khả năng bàn giao đất sạch, có đường giao thông, điện, nước, thoát nước và xử lý nước thải hoàn chỉnh. Nếu không đạt, Đức Hòa III sẽ khó cạnh tranh với những khu đã sẵn sàng trong và ngoài tỉnh; nếu đạt, khu này sẽ trở thành “cửa ngõ” mới cho làn sóng mở rộng công nghiệp theo trục Tây Bắc.
Prodezi: hơn 600 tỷ đồng đầu tư mới và bước ngoặt chuỗi cung ứng
Trong khi Đức Hòa III đang dồn lực cho hạ tầng, khu công nghiệp Prodezi lại cho thấy điều quan trọng hơn: biến quỹ đất thành nhà máy hoạt động. Sau khi hoàn tất nghiệm thu hạ tầng kỹ thuật giai đoạn 1 trên 122 ha, Prodezi đã thu hút ba dự án mới trong các lĩnh vực sản xuất sợi, nhựa polycarbonate và hương liệu, gia vị với tổng vốn hơn 600 tỷ đồng. Dự án nhà máy sợi Leachan Vietnam của nhà đầu tư Singapore đã nhận Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Tây Ninh ngày 28/8. Ngay sau đó là dự án nhựa polycarbonate Top Asia và một nhà máy hương liệu, gia vị của nhà đầu tư Việt Nam.
Điểm đáng chú ý là cách Prodezi tổ chức hạ tầng xung quanh nhu cầu thực tế của nhà đầu tư: phối hợp từ giai đoạn thiết kế để thống nhất phương án cấp điện, cấp nước, thu gom và xử lý nước thải, đồng thời kết nối nhà đầu tư với tư vấn, nhà thầu, dịch vụ kỹ thuật phù hợp. Sự hiện diện của các nhà máy sợi, nhựa, hương liệu kéo theo nhu cầu lớn về vật liệu phụ trợ, logistics, kho bãi, bảo trì, nhân lực kỹ thuật. Nói cách khác, Prodezi đang dùng các dự án đầu tư Prodezi làm “nam châm” để mở rộng mạng lưới chuỗi cung ứng và từng bước hình thành một hệ sinh thái sản xuất liên kết.
Chuỗi cung ứng và cuộc cạnh tranh vị thế khu công nghiệp Tây Ninh
Bài toán của Tây Ninh không chỉ là có thêm khu công nghiệp, mà là biến chúng thành mắt xích có giá trị trong chuỗi cung ứng khu vực. Việc mở rộng cộng đồng doanh nghiệp, song song với phát triển nhà cung cấp và dịch vụ hỗ trợ, được kỳ vọng tạo thêm cơ hội hợp tác trong chuỗi giá trị và nâng cao sức hấp dẫn môi trường đầu tư công nghiệp tại Tây Ninh. Prodezi đang thể hiện một hướng tiếp cận: coi kết nối chuỗi cung ứng là trọng tâm, đi cùng hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ đầu tư và vận hành. Trong khi đó, Đức Hòa III đang ở giai đoạn “tiền chuỗi cung ứng”: phải giải quyết dứt điểm giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng then chốt để đủ điều kiện đón nhà đầu tư thứ cấp.
Ưu thế của Tây Ninh là quỹ đất khu công nghiệp lớn, quy hoạch tương đối đồng bộ, cùng dòng vốn FDI và trong nước tăng nhanh. Nhưng lợi thế này không độc quyền: các địa phương lân cận đều theo đuổi chiến lược mở rộng công nghiệp. Vì vậy, nếu muốn định vị cạnh tranh, Tây Ninh phải chuyển trọng tâm từ “quy mô quy hoạch” sang “chất lượng triển khai”: tiến độ hạ tầng, mức độ kết nối chuỗi cung ứng, chất lượng dịch vụ cho nhà đầu tư. Khi nhà máy cần rút ngắn từng tháng trong kế hoạch lắp đặt thiết bị và vận hành, khu nào giải quyết nhanh các điểm nghẽn hạ tầng sẽ chiếm ưu thế.
Kết luận: Đức Hòa III là phép thử, Prodezi là hình mẫu
Nếu nhìn toàn cảnh, chiến lược mở rộng công nghiệp của Tây Ninh đang đi trên hai đường ray: Đức Hòa III là phép thử về khả năng biến quy hoạch thành hạ tầng sẵn sàng, còn Prodezi là hình mẫu về cách chuyển hạ tầng thành chuỗi sản xuất cụ thể. Các dự án tại Đức Hòa III buộc phải cán đích giải phóng mặt bằng và hạ tầng trong năm 2026 để không đánh mất cơ hội thu hút nhà đầu tư thứ cấp đang tìm kiếm quỹ đất mới. Ngược lại, các dự án hơn 600 tỷ đồng tại Prodezi cho thấy khi hạ tầng sẵn sàng và dịch vụ được tổ chức bài bản, dòng vốn sẽ chuyển từ cam kết trên giấy sang triển khai ngoài thực địa.
Con đường cạnh tranh của khu công nghiệp Tây Ninh vì thế khá rõ: không thể chỉ dựa vào số lượng khu, mà phải chứng minh năng lực giao đất sạch đúng hẹn, cung cấp hạ tầng đồng bộ và kết nối chuỗi cung ứng hiệu quả. Trong bối cảnh các địa phương đang chạy đua mở rộng công nghiệp, Tây Ninh chỉ giữ được lợi thế nếu duy trì được hai nhịp: tiến độ hạ tầng nhanh như Đức Hòa III đang bị yêu cầu, và chất lượng dịch vụ đầu tư sâu như cách Prodezi đang xây dựng.
