Từ dự án đình trệ đến tham vọng thành phố công viên tri thức
Khu đô thị Đại học Quốc tế, nay mang tên Vinhomes SaiGon Park, là một đại đô thị quy mô 1.080 ha tại xã Xuân Thới Sơn, cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM, được định hướng trở thành “thành phố công viên tri thức” với hạt nhân là quần thể đại học rộng khoảng 150 ha dành cho giáo dục, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, phục vụ cộng đồng 60.000 sinh viên và 135.000 cư dân tương lai. Việc Vingroup khởi công Khu đô thị Đại học Quốc tế ngày 29/4, sau gần 20 năm dự án đình trệ, là tuyên bố rất rõ ràng: cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM không chỉ là vùng đất dự trữ đô thị mà sẽ trở thành cực giáo dục – công nghệ mới. Dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2008, điều chỉnh chủ trương vào đầu 2025, rồi được “giải phóng” khi Vinhomes xác lập quyền chi phối tại doanh nghiệp triển khai. Động thái này cho thấy đây không phải một dự án bất động sản đơn thuần, mà là bước đi chiến lược nhằm chiếm vị thế tiên phong trong mô hình đô thị gắn với tri thức ở phía Nam.
Quy mô 1.080 ha: cách thiết kế một đô thị xoay quanh đại học
Với tổng quy mô 1.080 ha và vốn đầu tư khoảng 59.000 tỷ đồng, Vinhomes SaiGon Park đang được xây dựng như một hệ sinh thái đô thị xoay quanh giáo dục, thay vì gắn đại học như “tiện ích bổ sung” bên lề. Theo quy hoạch, khoảng 436 ha dành cho đất ở, 150 ha cho dịch vụ – giáo dục – nghiên cứu, 117 ha cho cây xanh và mặt nước, cùng các công trình trường học, y tế, tiện ích khác. Đây là tỷ lệ đất cho tri thức và không gian xanh hiếm thấy ở một đại đô thị hướng thị trường. Trong lòng dự án, quần thể đại học, trung tâm đào tạo và nghiên cứu chất lượng cao chiếm hơn 150 ha – tương đương một “campus” đa trường độc lập. Cấu trúc dân số dự kiến khoảng 135.000 người, trong đó có 60.000 sinh viên, cho thấy bản chất học thuật không chỉ là hình thức mà là lõi vận hành của toàn khu. Không ít khu đô thị quảng bá yếu tố “giáo dục” nhưng chỉ dừng ở vài trường phổ thông; ở đây, quy mô và mật độ sinh viên sẽ buộc cả thành phố phải vận hành như một đô thị đại học đúng nghĩa.
100 công viên và sân golf 200 ha: nâng cấp chuẩn sống quanh giảng đường
Điểm gây chú ý nhất trong quy hoạch là tham vọng biến nơi đây thành “Thành phố của những công viên”: hệ thống khoảng 100 công viên phủ khắp đại dự án, từ công viên Bách thảo 27 ha, công viên nước 23 ha, công viên Nhật Bản 10 ha đến VinWonders SaiGon Park gần 23 ha. Song song là tổ hợp sân golf 36 hố trên quỹ đất 200 ha, cùng khu Công viên Thiên đường Golf lấy cảm hứng cảnh quan nghỉ dưỡng quốc tế. Về mặt chiến lược, cách bố trí này gửi đi thông điệp: môi trường sống của sinh viên phải tương xứng với môi trường học. Một thành phố công viên tri thức đúng nghĩa không thể chỉ có phòng lab và thư viện, mà cần mạng lưới không gian xanh, thể thao, giải trí dày đặc. “Đại đô thị có tổng quy mô 1.080 ha, gồm khoảng 880 ha khu đô thị và 200 ha sân golf 36 hố” – quy mô này cho thấy chủ đầu tư muốn định vị dự án ở phân khúc cao cấp ngay từ ngày đầu khởi công.
Năm khu công viên chủ đề: đô thị như một trải nghiệm học tập mở rộng
Khác với phần lớn khu đô thị đơn điệu chức năng, Vinhomes SaiGon Park được chia thành 5 khu công viên chủ đề: Công viên Thiền lấy cảm hứng từ Karuizawa, Công viên Biển Xanh mang phong cách thành phố vịnh biển năng động, Công viên Tri thức mô phỏng các thành phố đại học nổi tiếng, Công viên Quốc tế theo hình tượng thủ phủ kinh doanh – giải trí châu Âu và Công viên Thiên đường Golf với sân golf chuẩn quốc tế. Cấu trúc này biến một khu đô thị giáo dục thành chuỗi trải nghiệm sống – học – chơi liên thông, nơi mỗi khu vực là “phòng thí nghiệm xã hội” khác nhau. Ý tưởng thành phố công viên tri thức vì thế không dừng ở khẩu hiệu, mà bám vào từng đơn vị không gian. Khi quanh giảng đường là phố khởi nghiệp – sáng tạo, làng văn hóa ẩm thực, lifestyle 24/7, sinh viên không chỉ học trong lớp mà còn “học bằng sống” trong một môi trường đô thị quốc tế hóa. Đây là cách tiếp cận mới: dùng thiết kế đô thị để khuyến khích kết nối liên ngành, giao lưu văn hóa và tư duy khởi nghiệp thay vì chỉ phụ thuộc vào chương trình đào tạo.
Cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM: điểm bùng nổ cho một cực giáo dục mới
Việc chọn Xuân Thới Sơn – cửa ngõ Tây Bắc của siêu đô thị hơn 14 triệu dân sau hợp nhất – không phải ngẫu nhiên. Dự án nằm gần Quốc lộ 22, Vành đai 3, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài và tuyến Metro số 2, tạo kết nối trực tiếp giữa khu Tây Bắc, trung tâm thành phố và hướng đi Tây Ninh, cửa khẩu Mộc Bài. Một khi hạ tầng này đồng bộ, “thành phố công viên tri thức” sẽ không là ốc đảo tách biệt, mà trở thành điểm tụ giáo dục – đổi mới sáng tạo của cả vùng đô thị mở rộng. Từ cuối tháng 4, đại công trường đã bước vào giai đoạn xây dựng trên diện rộng, đường nội khu hình thành, nhà thấp tầng thi công, văn phòng bán hàng và sa bàn Vinhomes SaiGon Park đã ra mắt. Theo kế hoạch, một số tiện ích đầu tiên sẽ hoàn thành từ cuối năm, các hạng mục thương mại, vui chơi, cảnh quan lớn sẽ tiếp tục trong giai đoạn 2027–2028. Nếu tiến độ “thần tốc” hiện tại được duy trì, cửa ngõ Tây Bắc TP.HCM nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự trỗi dậy của một cực đô thị – giáo dục mới, buộc các mô hình đại học truyền thống phải nhìn lại cách tổ chức không gian sống quanh giảng đường.
