Du lịch Cà Mau 2030: từ mục tiêu 11,5 triệu khách đến tầm nhìn biểu tượng quốc gia
Du lịch Cà Mau 2030 là chiến lược đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, đón 11,5 triệu lượt khách và tạo nền tảng để đến năm 2050 xây dựng hình ảnh Cà Mau như một điểm đến biểu tượng quốc gia với hệ sinh thái du lịch sinh thái – văn hóa có sức cạnh tranh cao.
Điểm then chốt là tỉnh không xem du lịch như “ngành phụ” mà là trụ cột phát triển, với yêu cầu phát triển bền vững, sáng tạo, có năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực. Cà Mau ưu tiên sản phẩm nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch văn hóa gắn với bảo tồn di sản, du lịch sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp – nông thôn và kinh tế đêm để tăng giá trị gia tăng và sức hấp dẫn điểm đến. Cụ thể, kế hoạch đặt ra là đón trên 11,5 triệu lượt khách, trong đó 155.000 lượt khách quốc tế, cùng tổng thu du lịch khoảng 14.700 tỷ đồng và gần 7.842 phòng lưu trú vào giai đoạn mục tiêu.
Tham vọng dài hạn còn lớn hơn: đến năm 2050, Cà Mau muốn trở thành điểm đến biểu tượng quốc gia, trung tâm du lịch sinh thái – văn hóa, cửa ngõ kết nối biển với tiểu vùng Mekong và Đông Nam Á, đồng thời là trung tâm du lịch và bảo tồn giá trị đặc sắc của Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là tầm nhìn không chỉ về lượng khách mà còn về vị thế trên bản đồ du lịch khu vực.
Cảng hàng hóa Song Doc: hạ tầng then chốt cho phát triển kinh tế biển
Nếu mục tiêu 11,5 triệu lượt khách là tham vọng về cầu, thì cảng hàng hóa Song Doc là bước đi chiến lược về cung hạ tầng. Một dự án cảng hàng hóa và du lịch được quy hoạch tại xã Song Doc với diện tích 1,8 ha, gồm bến thủy nội địa tiếp nhận tàu đến 1.000 tấn và bến khách phục vụ tàu du lịch 100 hành khách, cho thấy Cà Mau đang đặt nền móng hạ tầng để hỗ trợ phát triển kinh tế biển gắn với du lịch.
Dự án không chỉ dừng ở bến tàu: một khối thương mại – dịch vụ hai tầng với tổng diện tích sàn 11.258 m2 được tích hợp, mở ra khả năng hình thành không gian dịch vụ du lịch, ẩm thực, thương mại ngay trong khu vực cảng. Theo kế hoạch, thủ tục chuẩn bị đầu tư diễn ra từ quý III/2026 đến quý II/2027, khởi công xây dựng từ quý III/2027 và đưa vào hoạt động trong quý IV/2028. Thời hạn khai thác dự án là 49 năm kể từ ngày giao hoặc cho thuê đất. Những mốc thời gian này cho thấy đây là dự án hạ tầng có lộ trình rõ, không phải ý tưởng trên giấy.
Điểm đáng chú ý là việc lựa chọn nhà đầu tư sẽ thông qua đấu thầu công khai do cơ quan chức năng cấp tỉnh tổ chức, cùng với sự phối hợp của các sở, ngành và chính quyền địa phương về đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng để bảo đảm tiến độ và tuân thủ quy định. Cách tiếp cận này đặt ra yêu cầu minh bạch, nhưng cũng là phép thử cho năng lực quản trị dự án hạ tầng biển của địa phương.
Hạ tầng du lịch Cà Mau: không chỉ là bến cảng mà là toàn bộ hệ sinh thái
Một cảng hiện đại là quan trọng, nhưng nếu hạ tầng du lịch Cà Mau không đồng bộ, mục tiêu 11,5 triệu lượt khách khó bền vững. Tỉnh đã xác định phát triển hệ thống sản phẩm du lịch chất lượng, đa dạng, tận dụng lợi thế từng vùng, phù hợp xu hướng và nhu cầu thị trường, đồng nghĩa với việc phải nhìn du lịch như một hệ sinh thái hoàn chỉnh chứ không chỉ là vài điểm check-in.
Kế hoạch hành động khá cụ thể: đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển du lịch; hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức quản lý; xây dựng đồng bộ các khu du lịch trọng điểm và hạ tầng kết nối; phát triển hệ thống khách sạn, công trình dịch vụ du lịch chất lượng cao; cũng như hệ thống công trình vui chơi giải trí, thể thao và các dịch vụ bổ trợ. Cùng lúc, tỉnh nhấn mạnh bảo tồn, tôn tạo giá trị văn hóa lịch sử, phát triển lễ hội, làng nghề phục vụ du lịch – điều này giúp tránh rơi vào bẫy “đô thị hóa du lịch” mất bản sắc.
Việc đa dạng hóa sản phẩm cũng là lựa chọn chiến lược: từ du lịch sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp – nông thôn, làng nghề, đến du lịch văn hóa – lịch sử – di sản, du lịch đô thị, kinh tế đêm và du lịch xanh. Kèm theo đó là chiến lược quảng bá, xây dựng thương hiệu du lịch Cà Mau, phát triển nguồn nhân lực chuyên nghiệp, chuyển đổi số, liên kết hợp tác vùng, và bảo vệ tài nguyên – môi trường. Nếu những trụ cột này không được triển khai thực chất, cảng Song Doc dù hoàn thành cũng khó kéo dài thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách.
Kết hợp du lịch và cảng biển: lợi thế cạnh tranh hay rủi ro phân tán nguồn lực?
Việc Cà Mau đồng thời theo đuổi du lịch Cà Mau 2030 và xây dựng cảng hàng hóa Song Doc đặt ra câu hỏi: đây là chiến lược tích hợp hạ tầng khôn ngoan hay nguy cơ phân tán nguồn lực? Về mặt logic, một cảng hàng hóa và du lịch có thể trở thành cửa ngõ mới, kết nối khách du lịch đường thủy, hàng hóa và dịch vụ ven biển, phù hợp tầm nhìn trở thành cửa ngõ kết nối biển với tiểu vùng Mekong và Đông Nam Á.
Tuy vậy, sự tích hợp này chỉ tạo lợi thế cạnh tranh khi ba điều kiện được đáp ứng. Thứ nhất, hạ tầng kết nối từ cảng đến các khu du lịch trọng điểm phải đồng bộ, tránh tình trạng “cảng hiện đại – đường vào lối nhỏ”. Thứ hai, sản phẩm du lịch sinh thái, cộng đồng, văn hóa… phải đủ phong phú để biến cảng thành điểm trung chuyển trong một hành trình, chứ không là điểm dừng đơn lẻ. Thứ ba, công tác quản lý, môi trường và quy hoạch không gian ven biển phải được giám sát chặt để tránh phá vỡ cảnh quan – điều vốn là lợi thế cốt lõi của Cà Mau.
Câu hỏi đặt ra cho nhà quản lý là có dám gắn chỉ tiêu cụ thể về lượng khách, tổng thu, số phòng lưu trú với tiến độ và hiệu quả vận hành cảng Song Doc hay không. Nếu có, cảng sẽ không chỉ là một dự án hạ tầng, mà thành “chỉ báo” cho mức độ nghiêm túc của tỉnh trong việc biến du lịch thành ngành kinh tế trụ cột.
Kết luận: Cà Mau cần kiên định với lựa chọn tích hợp hạ tầng để cạnh tranh dài hạn
Cà Mau đang đi theo một con đường không dễ: đặt mục tiêu du lịch đầy tham vọng, đồng thời đầu tư hạ tầng cảng Song Doc như một mảnh ghép của chiến lược dài hạn. Lợi thế của lựa chọn này là rõ ràng: kết nối tốt hơn, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng cửa ngõ biển, tăng khả năng thu hút khách và nhà đầu tư. Nhưng mặt trái là rủi ro nếu triển khai nửa vời: cảng có thể hoạt động dưới công suất, du lịch tăng trưởng lệch, còn tài nguyên môi trường bị sức ép lớn.
Câu trả lời nằm ở việc tỉnh có kiên định với cách tiếp cận hạ tầng du lịch Cà Mau mang tính hệ sinh thái, từ chính sách, quy hoạch, đến quản trị và chất lượng dịch vụ, hay không. Nếu làm được, mục tiêu 11,5 triệu lượt khách sẽ không chỉ là con số trên giấy, mà trở thành bước đệm để Cà Mau tiến gần hơn tới vị thế điểm đến biểu tượng quốc gia, với một hệ thống cảng và du lịch hỗ trợ lẫn nhau thay vì cạnh tranh nguồn lực.
