Quan hệ Việt Nam – Thái Lan: Từ láng giềng hữu nghị đến đối tác chiến lược toàn diện
Quan hệ Việt Nam Thái Lan là mối quan hệ láng giềng hữu nghị được xây dựng trên nền tảng tin cậy chính trị, gắn bó nhân dân và hợp tác chiến lược khu vực, đã phát triển từ hợp tác song phương truyền thống thành khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện với tham vọng đóng góp vào hòa bình khu vực và ổn định Đông Nam Á.
Sáng 15/9 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Nhà Vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Nhà Vua và Hoàng hậu tới Việt Nam. Không phải một cuộc gặp mang tính nghi thức, đây là bước đi thể hiện rõ quyết tâm của hai nước đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững. Việc một Nhà vua Thái Lan thăm Việt Nam lần đầu tiên sau 50 năm kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976 được chính Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá là “dấu mốc quan trọng” mở ra giai đoạn hợp tác mới trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện.
Ưu tiên hợp tác mới: Kinh tế gắn kết và giao lưu nhân dân làm trụ cột
Điểm đáng chú ý trong cuộc hội đàm là hai bên không chỉ nhắc lại thành tựu 50 năm mà xác định rõ những ưu tiên hợp tác mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà Vua Thái Lan nhất trí chỉ đạo thúc đẩy triển khai hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư theo hướng gắn kết và hiệu quả, coi đây là động lực vật chất cho quan hệ Việt Nam Thái Lan. Hai lãnh đạo nhìn nhận sự tương đồng về văn hóa, truyền thống và tình cảm tốt đẹp giữa nhân dân hai nước là “nền tảng đặc biệt quan trọng” cho phát triển lâu dài, từ đó thống nhất tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch và kết nối giao thông, cũng như liên kết chặt chẽ hơn giữa các địa phương.
Cách tiếp cận này cho thấy hai nước không muốn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện dừng lại ở những tuyên bố chính trị, mà phải chuyển hóa thành mạng lưới gắn kết thực chất giữa doanh nghiệp, trường học, tổ chức xã hội và chính quyền địa phương. Tư duy “kinh tế gắn kết – nhân dân là trung tâm” là câu trả lời cho câu hỏi vì sao hợp tác song phương có thể bền vững: khi lợi ích được phân bổ rộng và cảm nhận ở cấp cơ sở, quan hệ hữu nghị không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành trải nghiệm hàng ngày của người dân hai nước.
Tác động đối với hòa bình khu vực và ổn định Đông Nam Á
Ý nghĩa lớn nhất của việc nâng cấp và làm sâu sắc quan hệ Việt Nam Thái Lan nằm ở tầm khu vực. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện với Thái Lan và mong muốn hai nước “đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực”. Nhà Vua Thái Lan nhấn mạnh quan hệ tốt đẹp giữa hai nước sẽ góp phần quan trọng vào hòa bình khu vực, ổn định Đông Nam Á và phát triển chung trong khu vực. Đây là phát biểu mang tính định hướng: mục tiêu không chỉ là lợi ích song phương mà là củng cố cấu trúc an ninh – kinh tế khu vực trên nền tảng hợp tác, thay vì đối đầu.
Hai lãnh đạo cũng đánh giá cao sự phối hợp giữa Việt Nam và Thái Lan tại các diễn đàn đa phương, cơ chế hợp tác khu vực và tiểu vùng, đồng thời nhất trí tiếp tục đóng góp tích cực vào việc củng cố đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng phức tạp, việc hai nền kinh tế lớn trong Đông Nam Á cùng lựa chọn con đường đối tác chiến lược toàn diện là một thông điệp rõ ràng: hòa bình khu vực và ổn định Đông Nam Á không thể được bảo đảm bởi sức mạnh đơn lẻ, mà cần những trục hợp tác tin cậy như Việt Nam – Thái Lan để chống lại xu hướng chia rẽ.
Nâng cao vị thế chiến lược và xây dựng quan hệ hợp tác mẫu mực
Cuộc hội đàm diễn ra trong bối cảnh cả Việt Nam và Thái Lan đều đang nâng cao vị thế chiến lược tại Đông Nam Á. Dưới sự trị vì của Nhà Vua Maha Vajiralongkorn, Thái Lan tiếp tục là một nền kinh tế lớn của khu vực và cường quốc du lịch hàng đầu thế giới, đồng thời giữ ổn định chính trị – xã hội và củng cố đoàn kết dân tộc. Việt Nam, trong khi đó, được Nhà Vua đánh giá là đạt những bước tiến rõ rệt trong phát triển đất nước và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Khi hai quốc gia đang lên này lựa chọn gắn bó bằng đối tác chiến lược toàn diện, thông điệp gửi tới khu vực là: sức mạnh không phải để đối đầu mà để cùng nhau xây dựng trật tự ổn định, mở và cân bằng.
Hai nhà lãnh đạo bày tỏ tin tưởng chuyến thăm cấp Nhà nước sẽ tạo động lực mới đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Thái Lan phát triển ngày càng sâu sắc, thực chất, hiệu quả và bền vững, đồng thời góp phần xây dựng “quan hệ hợp tác mẫu mực” giữa hai nước. Đây là mục tiêu tham vọng, nhưng hợp lý: nếu Việt Nam và Thái Lan chứng minh được rằng một cặp láng giềng có thể vừa cạnh tranh kinh tế lành mạnh, vừa chia sẻ trách nhiệm với hòa bình khu vực, họ sẽ trở thành chuẩn mực tham chiếu cho các mối quan hệ song phương khác trong ASEAN.
Kết luận: Đối tác chiến lược toàn diện như một trụ cột ổn định khu vực
Nhìn từ cuộc hội đàm tại Hà Nội, có thể thấy rõ rằng nâng cấp quan hệ Việt Nam Thái Lan lên Đối tác Chiến lược toàn diện không phải là bước đi mang tính hình thức, mà là lựa chọn chiến lược nhằm xây dựng một trụ cột mới cho hòa bình khu vực và ổn định Đông Nam Á. Khi kinh tế gắn kết, giao lưu nhân dân đi vào chiều sâu và phối hợp tại các diễn đàn khu vực được tăng cường, quan hệ song phương này sẽ có đủ “độ bền” để chịu được những biến động của môi trường quốc tế. Trong một Đông Nam Á đang chịu sức ép cạnh tranh giữa các cường quốc, một trục hợp tác mẫu mực Việt Nam – Thái Lan sẽ là minh chứng rằng các nước trong khu vực có thể tự thiết kế tương lai chung của mình, thay vì bị cuốn theo những dòng chảy bên ngoài.
