Hội đàm Hà Nội: Tín hiệu mạnh cho quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - Thái Lan
Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan là khuôn khổ hợp tác cấp cao giữa hai nước láng giềng Đông Nam Á, đặt trọng tâm vào củng cố tin cậy chính trị, gắn kết kinh tế, tăng cường phối hợp khu vực và thúc đẩy giao lưu nhân dân, nhằm bảo đảm phát triển bền vững và đóng góp cho hòa bình, ổn định chung của ASEAN. Sáng 15/9 tại Hà Nội, sau lễ đón chính thức Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu trong chuyến thăm cấp Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiến hành hội đàm với Nhà vua. Đây không phải cuộc gặp nghi thức đơn thuần, mà là điểm kích hoạt cho giai đoạn mới của Việt Nam Thái Lan đối tác chiến lược, nơi hai bên cùng gửi đi thông điệp: muốn nói chuyện nghiêm túc về những kết quả thực chất chứ không chỉ khẩu hiệu ngoại giao. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh chuyến thăm đầu tiên của một Nhà vua Thái Lan tới Việt Nam sau 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao là dấu mốc lịch sử, nối liền quá trình nâng cấp quan hệ từ láng giềng hữu nghị lên Đối tác chiến lược và hiện nay là Đối tác chiến lược toàn diện.
Năm thập kỷ phát triển: từ láng giềng hữu nghị đến đối tác chiến lược toàn diện
Nếu không nhìn lại 50 năm qua, sẽ khó hiểu vì sao hội đàm cấp cao Hà Nội lại được nhấn mạnh như một bước rẽ mới của quan hệ ngoại giao Đông Nam Á giữa hai nước. Hai nhà lãnh đạo đánh giá cao những bước phát triển tích cực của quan hệ Việt Nam - Thái Lan: từ láng giềng hữu nghị, hai nước thiết lập khuôn khổ Đối tác chiến lược năm 2013, trước khi nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2025. Việc Nhà vua Thái Lan thăm cấp Nhà nước đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao không chỉ mang tính biểu tượng; đó là sự khẳng định rằng cả Hà Nội và Bangkok đều coi trọng chiều sâu chiến lược của mối quan hệ này. Theo thông tin được công bố, lãnh đạo hai bên cùng nhìn nhận sự gắn bó giữa nhân dân hai nước là nền tảng đặc biệt quan trọng cho phát triển lâu bền; phát biểu này gửi đi một tín hiệu chính trị rõ ràng: họ coi quan hệ Việt Nam - Thái Lan không phải là thay đổi theo chu kỳ nhiệm kỳ, mà là câu chuyện dài hạn của hai xã hội gắn kết.
Ưu tiên kinh tế: gắn kết hai nền kinh tế thay vì chỉ tăng số liệu thương mại
Điểm đáng chú ý nhất trong hội đàm cấp cao Hà Nội là việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Nhà vua Thái Lan nhất trí chỉ đạo thúc đẩy triển khai hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư theo hướng gắn kết, hiệu quả. Khác với cách tiếp cận chỉ đếm kim ngạch, thông điệp "gắn kết" cho thấy ưu tiên hiện nay là kết nối cấu trúc hai nền kinh tế: chuỗi cung ứng, logistics, du lịch, giáo dục, và hợp tác địa phương. Hai bên khẳng định sẽ tăng cường giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch và kết nối giao thông, đồng thời đẩy mạnh hợp tác giữa các địa phương để tạo những kết nối thực chất. Nếu các cam kết này được triển khai đúng hướng, Việt Nam và Thái Lan có cơ hội chuyển từ hợp tác kinh tế hai nước theo từng dự án sang một mạng lưới liên kết khu vực mang tính hệ thống. Điều đó cũng phù hợp với vai trò của Thái Lan như một nền kinh tế lớn và cường quốc du lịch trong khu vực, và khát vọng của Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong các chuỗi giá trị Đông Nam Á.
Tin cậy chính trị và phối hợp khu vực: nền tảng cho hợp tác bền vững
Điểm được nhắc đi nhắc lại trong hội đàm là yêu cầu củng cố tin cậy chính trị, coi đây là điều kiện tiên quyết để mọi kế hoạch hợp tác kinh tế hay giao lưu xã hội không bị gián đoạn bởi biến động. Hai bên nhất trí sẽ duy trì các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và các cấp, phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác và triển khai thực chất khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan. Không dừng ở song phương, hai nhà lãnh đạo đánh giá cao sự phối hợp tại các diễn đàn đa phương, cơ chế hợp tác khu vực và tiểu vùng, đồng thời nhất trí tiếp tục đóng góp tích cực vào việc củng cố đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN. Đây là lựa chọn có tính tính toán chiến lược: trong bối cảnh khu vực biến động, một trục phối hợp chắc chắn giữa hai thành viên chủ chốt của ASEAN sẽ giúp duy trì môi trường hòa bình, ổn định, tạo không gian cho phát triển. Nhà vua Thái Lan nhấn mạnh quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Thái Lan sẽ góp phần quan trọng vào hòa bình, ổn định và phát triển chung trong khu vực.
Từ cam kết đến kết quả: cần cơ chế triển khai rõ ràng và đo được
Câu hỏi quan trọng sau mọi cuộc hội đàm cấp cao là: các tuyên bố sẽ được thực hiện như thế nào, với bộ tiêu chí đo kết quả ra sao. Lãnh đạo hai nước không né tránh điều này khi nhấn mạnh phải phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác và phối hợp triển khai hiệu quả quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Thái Lan. Thông tin về Chương trình Hành động giai đoạn 2026-2031, ký tháng 5/2026, cho thấy hai bên đã có một khung kế hoạch đủ dài để thử nghiệm những cách tiếp cận mới, thay vì các dự án ngắn hạn dễ bị gián đoạn. Chính vì vậy, ưu tiên sắp tới không nên chỉ là xây thêm diễn đàn hay ký thêm văn kiện, mà là thiết kế cơ chế kiểm điểm định kỳ, giao trách nhiệm cụ thể cho bộ, ngành và địa phương, và bảo đảm tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp, giới học thuật, người dân được đưa vào quá trình đánh giá. Nếu Việt Nam Thái Lan đối tác chiến lược muốn trở thành "quan hệ hợp tác mẫu mực" như kỳ vọng, thì thước đo phải là những kết quả bền vững cảm nhận được, chứ không phải số lượng tuyên bố.
