Chiến lược Ba kết nối là gì và vì sao mang tính bước ngoặt?
Chiến lược Ba kết nối là khuôn khổ hợp tác mới giữa Việt Nam và Thái Lan nhằm tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, kết nối doanh nghiệp và địa phương, đồng thời gắn kết các chiến lược phát triển bền vững, với mục tiêu nâng cấp liên kết kinh tế và nâng cao vai trò của hai nước trong khu vực. Hai nhà lãnh đạo – Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram – đã nhất trí thúc đẩy triển khai thực chất Chiến lược “Ba kết nối” tại cuộc hội kiến chiều 6/8 tại Trụ sở Chính phủ, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Thái Lan. Nói cách khác, đây không còn là khẩu hiệu ngoại giao mà là cam kết chính trị cấp cao cho một chương trình hành động chung.
Bối cảnh 50 năm và tham vọng tái thiết chuỗi cung ứng khu vực
Việc hai bên chọn thời điểm kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan (6/8/1976-6/8/2026) để “bật công tắc” chiến lược Ba kết nối không phải tình cờ. Sau nửa thế kỷ, quan hệ đối tác chiến lược toàn diện đã có đầy đủ nền tảng: tin cậy chính trị, hợp tác quốc phòng-an ninh, thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân đều được mở rộng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước. Một câu nói đáng trích dẫn từ cuộc gặp là: “Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học-công nghệ, văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân không ngừng được mở rộng, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước”. Từ nền tảng đó, chiến lược Ba kết nối thể hiện tham vọng mới: không chỉ giao thương, mà là cùng định hình cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực theo hướng an toàn và bền vững hơn.
Kết nối chuỗi cung ứng: từ hành lang kinh tế tới lợi ích người dân
Trục thứ nhất của chiến lược Ba kết nối là kết nối chuỗi cung ứng. Hai bên nhất trí khai thác hiệu quả Hành lang kinh tế Đông-Tây và Hành lang kinh tế phía Nam, mở rộng kết nối giao thông đường bộ, đường hàng không và đường biển. Nói thẳng, đây là cách Việt Nam và Thái Lan biến đường biên và biển chung thành lợi thế logistics chung: hàng hóa đi nhanh hơn, chi phí luân chuyển thấp hơn, nguồn cung nguyên liệu và linh kiện ổn định hơn cho doanh nghiệp hai nước. Với người tiêu dùng và người lao động, tác động rất cụ thể: thêm cơ hội việc làm trong các ngành xuất nhập khẩu, logistics, dịch vụ hỗ trợ; thêm lựa chọn hàng hóa giá cạnh tranh, nguồn cung ít gián đoạn. Nếu được triển khai thực chất, trụ cột chuỗi cung ứng trong chiến lược Ba kết nối có thể biến cặp Việt Nam-Thái Lan thành một “trục cung ứng kép” đáng kể trong khu vực.
Kết nối doanh nghiệp và địa phương: cơ hội mới cho kinh tế thực
Trục thứ hai – kết nối doanh nghiệp và địa phương – là điểm then chốt biến cam kết cấp cao thành lợi ích kinh tế thực. Hai bên không chỉ nói chung chung về “tăng cường kết nối doanh nghiệp, địa phương” mà còn nhấn mạnh khuyến khích doanh nghiệp hai nước mở rộng đầu tư và phát huy hiệu quả cơ chế Ủy ban hỗn hợp Thương mại. Điều này mở ra sân chơi mới cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, không chỉ các tập đoàn lớn. Khi các địa phương hai nước kết nối trực tiếp, họ có thể xây dựng các cặp khu công nghiệp – logistics – du lịch bổ trợ nhau, thay vì cạnh tranh thu hút cùng một dòng vốn. Ở góc độ người dân, điều quan trọng là cơ hội việc làm và khởi nghiệp không còn tập trung ở vài trung tâm lớn mà lan ra nhiều tỉnh, thành; các doanh nghiệp địa phương có cơ hội “đi cùng” chuỗi sản xuất và dịch vụ liên kết Việt Nam-Thái Lan thay vì bị bỏ lại phía sau.
Liên kết chiến lược phát triển bền vững: phép thử cho tầm nhìn dài hạn
Trục thứ ba của chiến lược Ba kết nối – gắn kết các chiến lược phát triển bền vững – là phần khó nhất nhưng quyết định tầm nhìn dài hạn. Hai bên khẳng định sẽ tăng cường kết nối các chiến lược phát triển bền vững, đồng thời tiếp tục phối hợp phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy hợp tác Tiểu vùng Mekong và đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực. Điều này cho thấy hợp tác Việt Nam-Thái Lan không chỉ nhằm tăng trưởng ngắn hạn, mà hướng tới phát triển bền vững khu vực: kinh tế gắn với an ninh, môi trường gắn với sinh kế cộng đồng. Lộ trình đã được phác thảo thông qua Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031, với các kết quả cụ thể kỳ vọng trong quốc phòng-an ninh, kinh tế, khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.
Nhìn tổng thể, chiến lược Ba kết nối là phép thử cho khả năng hai nước chuyển từ “hợp tác song phương tốt đẹp” sang “liên kết chiến lược có sức nặng khu vực”. Nếu duy trì được tiếp xúc cấp cao, vận hành hiệu quả cơ chế họp Nội các chung do Thủ tướng hai nước đồng chủ trì và bám sát chương trình hành động 2026-2031, Việt Nam-Thái Lan có cơ hội trở thành cặp đối tác đi đầu trong kết nối kinh tế và phát triển bền vững khu vực. Ngược lại, nếu thiếu triển khai thực chất, Ba kết nối sẽ chỉ dừng ở mức khẩu hiệu. Câu hỏi còn lại không phải là “có hợp tác hay không”, mà là “ai sẽ tận dụng cơ hội nhanh nhất” giữa các doanh nghiệp và địa phương của hai nước.
