Việt Nam chọn hạ tầng hàng không và năng lượng sạch làm trục phát triển mới
Hợp tác giữa Việt Nam và các tập đoàn Ấn Độ trong phát triển hạ tầng hàng không và năng lượng sạch là nỗ lực kết hợp thế mạnh công nghệ, tài chính và nhu cầu hạ tầng để phục vụ chiến lược kết nối quốc tế, chuyển đổi xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực. Ngày 12-9, nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 tại Ấn Độ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiếp lãnh đạo nhiều tổ chức kinh tế, tài chính và tập đoàn lớn, trong đó có Chủ tịch Tập đoàn GMR Grandhi Mallikarjuna Rao và Phó chủ tịch Tập đoàn ACME Sanjay Dhawan. Đây không chỉ là hoạt động ngoại giao kinh tế thông thường mà cho thấy Việt Nam chủ động đặt hạ tầng hàng không và năng lượng sạch Ấn Độ vào trung tâm chiến lược đầu tư hạ tầng của mình. Thủ tướng khẳng định phát triển hạ tầng hàng không là một trong những ưu tiên nhằm tăng cường kết nối quốc tế, thúc đẩy thương mại, du lịch và thu hút đầu tư.
Tập đoàn GMR và bài toán hạ tầng hàng không Việt Nam đến 2050
Tập đoàn GMR bước vào bức tranh hạ tầng hàng không Việt Nam trong bối cảnh nước ta đặt mục tiêu phát triển hệ thống 36 cảng hàng không đến năm 2030 và tiếp tục mở rộng đến giai đoạn 2050. Đây là tham vọng lớn, đòi hỏi nguồn lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm vận hành mà khu vực tư nhân trong nước khó có thể tự gánh hết. Ông Grandhi Mallikarjuna Rao cho biết GMR hoạt động trong các lĩnh vực phát triển và vận hành sân bay, năng lượng, giao thông và hạ tầng đô thị, đồng thời bày tỏ quan tâm mạnh mẽ đến đầu tư tại Việt Nam, nhất là hạ tầng sân bay và hàng không. Đáng chú ý, từ tháng 5-2026, GMR đã ký biên bản hợp tác với một số doanh nghiệp Việt Nam để nghiên cứu khả năng hợp tác trong phát triển và vận hành sân bay, dịch vụ tư vấn và công nghệ sân bay. Cách tiếp cận “thử sức từng bước” này cho thấy GMR không vào Việt Nam chỉ để xây vài nhà ga, mà muốn gắn mình với chuỗi giá trị hạ tầng hàng không Việt Nam dài hạn.
Vì sao Việt Nam cần GMR và các nhà đầu tư hạ tầng Ấn Độ?
Điểm đáng chú ý là Thủ tướng Lê Minh Hưng không chỉ mời GMR xây sân bay, mà yêu cầu tập đoàn nghiên cứu tham gia cả đô thị sân bay, khai thác thương mại, hệ sinh thái dịch vụ hàng không, chuyển đổi số và công nghệ sân bay, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Nói cách khác, Việt Nam muốn nâng cấp toàn bộ hạ tầng hàng không, không chỉ tăng số lượng nhà ga. Thủ tướng khẳng định Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nước ngoài có năng lực, kinh nghiệm hợp tác và đầu tư lâu dài, trên cơ sở tuân thủ pháp luật, hài hòa lợi ích và mang lại hiệu quả thiết thực. Câu chuyện hạ tầng hàng không Việt Nam vì vậy không nên bị nhìn như "bán bớt" sân bay cho nước ngoài, mà là bài toán thu hút đầu tư hạ tầng có chọn lọc trong bối cảnh Việt Nam đang chuẩn bị sửa đổi Luật Đầu tư, chuyển từ thu hút theo chiều rộng sang chọn dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng và đóng góp chuyển đổi xanh.
ACME, năng lượng sạch Ấn Độ và cơ hội chuỗi giá trị xanh tại Việt Nam
Nếu GMR gắn với hạ tầng hàng không Việt Nam, thì ACME đại diện cho làn sóng năng lượng sạch Ấn Độ bước vào thị trường. ACME là tập đoàn năng lượng sạch và phát triển bền vững, đã phát triển hơn 8GW năng lượng tái tạo tại Ấn Độ. Phó chủ tịch Sanjay Dhawan khẳng định ACME muốn hợp tác với Việt Nam trong phát triển chuỗi giá trị nguyên liệu, đầu tư, chuyển giao công nghệ, thương mại và các dự án năng lượng sạch. Đáng chú ý, dù chưa có dự án đầu tư trực tiếp quy mô lớn, ACME đã ký thỏa thuận nguyên tắc với doanh nghiệp Việt về cung cấp nguyên liệu dài hạn cho sản xuất thép xanh. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ muốn nhập khẩu công nghệ hay thiết bị, mà đang tìm cách gắn mình vào chuỗi giá trị sản phẩm xanh toàn cầu. Như một câu nói có thể trích dẫn: "Việt Nam định hướng phát triển hệ thống 36 cảng hàng không đến năm 2030 và tiếp tục mở rộng trong giai đoạn đến năm 2050".
Hợp tác Ấn Độ – Việt Nam: từ đối tác chiến lược đến liên kết chuỗi giá trị
Hợp tác Ấn Độ Việt Nam trong đầu tư hạ tầng và năng lượng sạch không phải ngẫu nhiên, mà dựa trên nền tảng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường, với mức độ tin cậy chính trị cao và tiềm năng hợp tác lớn trong kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ và kết nối hạ tầng. Thủ tướng Lê Minh Hưng hoan nghênh các tập đoàn Ấn Độ có năng lực công nghệ tăng cường đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực như năng lượng sạch, công nghiệp xanh, vật liệu mới. Với ACME, ông đề nghị doanh nghiệp nghiên cứu những dự án có quy mô, kết nối với thị trường khu vực, để Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ sản phẩm xanh mà trở thành địa điểm đầu tư, cứ điểm sản xuất và mắt xích trong chuỗi giá trị khu vực. Quan điểm này gửi một thông điệp rõ ràng: hợp tác hạ tầng hàng không Việt Nam và năng lượng sạch Ấn Độ chỉ có ý nghĩa khi biến Việt Nam thành người chơi chủ động trong chuỗi giá trị, thay vì chỉ là nơi đặt nhà máy gia công.
