Thị trường lớn cần được nối bằng hạ tầng tốt
Thu hút FDI TP.HCM là quá trình đưa vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào sản xuất, công nghệ và hạ tầng tại thành phố, dựa trên sức mua thị trường, khả năng kết nối và môi trường kinh doanh đủ thuận lợi để nhà đầu tư hoạt động lâu dài. Ba lợi thế ấy đang tạo nền tảng, nhưng không tự động bảo đảm dòng vốn sẽ đến: chi phí logistics, chất lượng nhân lực và thủ tục vẫn quyết định sức cạnh tranh thực tế.
Ông Angus Liew Bing Fooi, Chủ tịch điều hành Gamuda Land Việt Nam, đánh giá quy mô dân số và lợi thế kết nối giúp thành phố hấp dẫn nhà đầu tư; việc hợp nhất TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu còn mở rộng không gian phát triển và liên kết các khu vực kinh tế. Đây là lợi thế đáng kể nếu được chuyển thành mạng lưới giao thông và logistics liền mạch. Hạ tầng hoàn thiện có thể giảm chi phí vận hành doanh nghiệp, qua đó giúp dự án cạnh tranh hơn và tạo hiệu ứng lan tỏa đến việc làm, dịch vụ và đời sống cư dân.
Cùng với giao thông, thành phố cần tiếp tục đầu tư giáo dục, nâng chất lượng nguồn nhân lực và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Những điều kiện này ít gây chú ý hơn một danh mục dự án lớn, nhưng mới là phép thử cho cam kết đầu tư dài hạn.
Hơn 200 dự án hướng tới dòng vốn Hàn Quốc
Tại Hội nghị Đối thoại giữa lãnh đạo TP.HCM và doanh nghiệp Hàn Quốc ngày 5/11, thành phố giới thiệu hơn 200 dự án thuộc 9 nhóm lĩnh vực, đồng thời chọn bốn nhóm để tiếp cận trực tiếp thế mạnh của nhà đầu tư Hàn Quốc. Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu không còn là thu hút vốn bằng mọi giá, mà là tìm nguồn lực có thể tạo năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ và gắn doanh nghiệp địa phương vào chuỗi cung ứng.
Các lĩnh vực được chào mời gồm điện tử, bán dẫn và công nghệ cao; khu công nghiệp thế hệ mới, công nghiệp hỗ trợ; hạ tầng giao thông đô thị, cảng biển và phát triển đô thị theo mô hình PPP, TOD. Danh mục dự án đầu tư TP.HCM có các đề xuất cụ thể như trung tâm nghiên cứu, phát triển và đào tạo điện tử, vi mạch bán dẫn rộng khoảng 0,95 ha; nhà máy linh kiện điện tử, vi mạch khoảng 0,52 ha; cùng trung tâm đổi mới sáng tạo về công nghệ sinh học khoảng 0,89 ha.
Với vốn Hàn Quốc TP.HCM, cơ hội đáng chú ý không chỉ nằm ở việc xây nhà máy mà còn ở đào tạo, nghiên cứu và hình thành mạng lưới nhà cung ứng. Tuy nhiên, quỹ đất được giới thiệu chỉ tạo sức hút khi đi cùng hạ tầng kỹ thuật, thủ tục rõ ràng và cơ chế hợp tác đủ hấp dẫn để dự án được triển khai.
Không gian hợp nhất mở rộng dư địa, nhưng cũng tăng yêu cầu phối hợp
Sau sắp xếp, TP.HCM có diện tích hơn 6.772 km² và dân số khoảng 14 triệu người. Quy mô này mở rộng thị trường lao động, sức mua và lựa chọn địa điểm cho nhà đầu tư; đồng thời tạo điều kiện kết nối sản xuất, cảng biển, logistics và đô thị trong cùng một không gian kinh tế. Đó là lợi thế có thể giúp thành phố chào mời nhiều loại dự án hơn, thay vì chỉ cạnh tranh bằng thị trường trung tâm.
Nhưng mở rộng địa giới không đồng nghĩa các khu vực tự động vận hành như một hệ thống thống nhất. Quy hoạch, giao thông liên vùng và chất lượng dịch vụ công cần được phối hợp để doanh nghiệp có thể di chuyển hàng hóa, nhân lực và dữ liệu thuận lợi. Nếu thiếu kết nối, quy mô lớn sẽ trở thành khoảng cách địa lý và chi phí bổ sung, làm suy yếu chính lợi thế mà thành phố muốn quảng bá.
Danh mục dự án còn bao gồm giao thông đô thị, cảng biển và phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng. Thành phố dự kiến trong tháng 12/2026 trình HĐND các nội dung liên quan đến hợp đồng PPP, điều kiện và trình tự lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu cùng cơ chế thanh toán. Đây là bước cần theo dõi: nhà đầu tư dài hạn cần quy tắc minh bạch, còn người dân cần thấy dự án cải thiện đi lại và dịch vụ thay vì chỉ làm tăng giá trị đất.
Vốn xanh và đổi mới sáng tạo mở thêm hướng đầu tư
Cuộc đua vốn đang diễn ra trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, công nghệ thay đổi nhanh và tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao. Vì vậy, đầu tư xanh TP.HCM không nên được xem là nhánh phụ của chiến lược FDI: khả năng tiếp cận công nghệ, tín dụng và chuyên môn xanh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc doanh nghiệp có thể nâng cấp sản xuất hay không.
Tại Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế năm 2026, tổ chức ở TP.HCM vào cuối tháng 10, mạng lưới hợp tác giữa các đô thị và doanh nghiệp quốc tế được đặt thành kênh để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận công nghệ, chuyên gia, nguồn vốn và thị trường mới. Thành phố cũng thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP.HCM vào tháng 4/2026, với vốn ban đầu 500 tỷ đồng và dự kiến nâng lên 5.000 tỷ đồng vào năm 2035 để hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Đây là hướng bổ sung hợp lý cho các dự án bán dẫn, công nghiệp và hạ tầng: vốn quốc tế có thể hỗ trợ chuyển đổi xanh, còn đổi mới sáng tạo giúp hình thành sản phẩm và năng lực mới. Dù vậy, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào khả năng đưa nguồn lực đến đúng doanh nghiệp và dự án. TP.HCM có quy mô, kết nối và danh mục chào mời; bước quyết định là biến những lợi thế ấy thành tiến độ triển khai, công nghệ được chuyển giao và chất lượng tăng trưởng bền vững.
