An toàn học sinh cần được dạy bằng kỹ năng
Giáo dục pháp luật cho học sinh là quá trình giúp các em hiểu quy định, nhận biết nguy cơ và thực hành cách ứng phó để tự bảo vệ mình trong đời sống hằng ngày. Cách làm này thiết thực hơn việc chỉ nhắc các em ghi nhớ điều cấm, bởi kiến thức chỉ phát huy tác dụng khi học sinh biết xử lý một tình huống cụ thể. Trong tháng 10, lực lượng công an và nhà trường tổ chức các chương trình về an toàn giao thông, an toàn trên không gian mạng, phòng cháy chữa cháy và phòng ngừa vi phạm. Những nội dung tưởng như rời rạc cùng hướng đến một mục tiêu: biến quy tắc thành hành vi chủ động. Đây là hướng đi đáng duy trì, miễn là tuyên truyền không dừng ở một buổi sinh hoạt mà được nối tiếp bằng nhắc nhở, thực hành và phối hợp với gia đình.
Quy mô hoạt động cho thấy nhu cầu phổ biến kiến thức này không nhỏ. Trên địa bàn Tuyên Quang, lực lượng cảnh sát giao thông phối hợp với công an xã đã tuyên truyền pháp luật cho hàng nghìn học sinh tại nhiều trường; riêng chương trình ở Trường THCS Bắc Sơn, Hải Phòng, có gần 800 em tham gia. Con số ấy đáng chú ý không phải vì số buổi đông người tự nó bảo đảm an toàn, mà vì học sinh cần được tiếp cận đồng đều với những kỹ năng liên quan trực tiếp đến việc đi lại, học tập và sử dụng mạng.
Tuyên Quang gắn an toàn đường phố với không gian mạng
Chiều 26/10/2026, tại Trường THPT Đầm Hồng ở xã Chiêm Hóa, tổ Cảnh sát giao thông Chiêm Hóa phối hợp với Công an xã Chiêm Hóa, nhà trường và Công ty TNHH Tùng Diện tổ chức tuyên truyền pháp luật, giới thiệu chiến dịch “Không một mình” và hướng dẫn lái xe an toàn. Việc đặt an toàn giao thông cạnh an toàn trên không gian mạng là lựa chọn đúng: học sinh cần được chuẩn bị cho rủi ro cả khi ra đường lẫn khi kết nối trực tuyến. Tại chương trình, các em trao đổi về an ninh trật tự, an toàn trường học và những tình huống pháp lý; cán bộ công an giải thích cách nhận biết tội phạm và phòng tránh. Cách truyền đạt bằng ví dụ, câu hỏi giúp các em chủ động làm rõ điều chưa hiểu, thay vì chỉ nghe phổ biến một chiều.
Phần thực hành cũng làm cho thông điệp dễ áp dụng hơn: học sinh được hướng dẫn đội mũ bảo hiểm đúng cách và trải nghiệm lái xe trên sa hình. Các em còn ký cam kết chấp hành quy định về trật tự, an toàn giao thông. Cam kết có ý nghĩa khi đi cùng kỹ năng và sự nhắc nhở thường xuyên; nếu thiếu hai điều đó, chữ ký khó tạo thành thói quen. Một chi tiết nhân văn của chương trình là ban tổ chức trao quà cho 14 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vượt khó trong học tập. Hoạt động tuyên truyền cũng không chỉ diễn ra tại Đầm Hồng: ngày 12/10, Công an xã Yên Nguyên phối hợp với lực lượng cảnh sát giao thông tuyên truyền tại Trường THCS và THPT Hòa Phú; sáng 26/10, đơn vị này tiếp tục tổ chức buổi phổ biến pháp luật tại Trường TH và THCS Yên Nguyên.
Ở Bắc Sơn, an toàn bao gồm cả cháy nổ và vật dụng nguy hiểm
Ngày 26/10, Trường THCS Bắc Sơn ở Hải Phòng phối hợp với Công an phường tổ chức chương trình cho gần 800 học sinh, tập trung vào an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy và phòng ngừa vi phạm pháp luật về vũ khí, vật liệu nổ. Học sinh được nhắc tuân thủ tín hiệu đèn, đội mũ bảo hiểm đúng quy cách khi đi mô tô, xe gắn máy, xe đạp điện hoặc xe máy điện, không điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi và tránh hành vi nguy hiểm. Đây là những quy tắc gần gũi, nhưng muốn có tác dụng phải gắn với lựa chọn các em gặp trên đường mỗi ngày.
Nội dung phòng cháy đi xa hơn lời cảnh báo: cán bộ công an giải thích nguyên nhân gây cháy, nổ, biện pháp phòng ngừa, cách xử lý khi phát hiện cháy và hướng dẫn trực quan cách sử dụng bình chữa cháy xách tay để dập lửa từ ban đầu. Trong buổi sáng, công an phường cùng ban giám hiệu cũng kiểm tra, tuyên truyền và hướng dẫn học sinh không mang vũ khí hoặc vật dụng nguy hiểm đến trường. Hình ảnh, tình huống thực tế và phần hỏi đáp giúp kiến thức dễ hiểu hơn. Đây là điểm quan trọng: an toàn học sinh không chỉ là tránh tai nạn, mà còn là biết phòng ngừa, báo động và tìm hỗ trợ khi có nguy cơ.
Công an và nhà trường phải cùng duy trì bài học
Lực lượng công an đem đến kiến thức chuyên môn, tình huống pháp lý và hướng dẫn thao tác; nhà trường tạo môi trường để nội dung tiếp cận học sinh và gắn với nề nếp hằng ngày. Chương trình ở Bắc Sơn còn nhấn mạnh phối hợp giữa công an, nhà trường và gia đình trong giáo dục, quản lý học sinh, phòng ngừa vi phạm và bảo đảm an ninh trật tự. Ở Tuyên Quang, sự phối hợp giữa cảnh sát giao thông, công an xã và nhà trường cũng giúp học sinh được hỏi, thực hành và nhận diện cách phòng tránh rủi ro. Vì vậy, không nên xem tuyên truyền là nhiệm vụ riêng của một đơn vị hay hoạt động theo đợt. Gia đình cần củng cố quy tắc đi lại và cách ứng xử trực tuyến; nhà trường cần nhắc lại, còn công an có thể tiếp tục hỗ trợ bằng hướng dẫn sát tình huống.
Các chương trình ở Tuyên Quang và Bắc Sơn cho thấy giáo dục pháp luật hiệu quả hơn khi kết hợp kiến thức, đối thoại và thực hành. Từ đội mũ bảo hiểm, điều khiển phương tiện đúng điều kiện đến sử dụng bình chữa cháy và phòng ngừa nguy cơ trên mạng, mỗi kỹ năng đều giúp học sinh chủ động hơn thay vì chỉ trông chờ người lớn xử lý. Kết luận cần rõ ràng: muốn xây dựng môi trường học đường an toàn, nhà trường và công an phải biến những buổi tuyên truyền thành quá trình giáo dục liên tục, có gia đình đồng hành. Khi đó, an toàn giao thông và phòng cháy chữa cháy không còn là khẩu hiệu, mà trở thành năng lực tự bảo vệ.
