STEM lên ngôi: một phần ba tân sinh viên bước vào khối ngành khoa học – công nghệ
STEM là nhóm ngành đại học tập trung vào khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, đang trở thành lựa chọn nổi bật của thí sinh trong mùa tuyển sinh khi chiếm tới khoảng một phần ba tổng số tân sinh viên xác nhận nhập học và hình thành các “cực” điểm chuẩn cao ở những lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, phản ánh sự dịch chuyển rõ rệt của nguồn nhân lực trẻ về phía các ngành học gắn với chiến lược phát triển dài hạn. Theo số liệu tuyển sinh, tính đến ngày 21.8 có hơn 633.000 thí sinh xác nhận nhập học, tăng khoảng 4,2% so với cùng đợt năm trước. Trong đó, khoảng 212.600 thí sinh chọn tuyển sinh STEM 2026, chiếm 33,6% tổng số nhập học – tương đương cứ ba tân sinh viên thì một người bước vào khối STEM. Đây không còn là xu hướng nhẹ nhàng, mà là thay đổi cấu trúc đào tạo ở cấp đại học.
Ngành công nghệ bán dẫn: từ thí điểm đến “ngành vua công nghệ” với điểm chuẩn đại học cao
Trong toàn bộ bức tranh ngành học hot 2026, ngành công nghệ bán dẫn nổi lên như tâm điểm cạnh tranh khốc liệt nhất. Năm học 2026-2027 chứng kiến sự bùng nổ của ngành này trong mùa tuyển sinh, được thúc đẩy bởi sức hút nghề nghiệp, nhu cầu nhân lực và chính sách an sinh đột phá của Nhà nước. Bộ GDĐT quy định ngưỡng đầu vào rất khắt khe: thí sinh bắt buộc đạt ít nhất 7,5 điểm môn Toán trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và tổng điểm tổ hợp ba môn không dưới 22,75 điểm. "Điểm chuẩn ngành Công nghệ bán dẫn năm nay được nhận định ở mức tăng vọt bùng nổ, lọt vào nhóm những ngành có điểm đầu vào cao nhất mùa tuyển sinh". Nhiều chương trình lấy từ 24,00 đến hơn 27,00 điểm, còn phương thức đánh giá năng lực yêu cầu trên 900 điểm. Từ một lĩnh vực đào tạo thí điểm, ngành công nghệ bán dẫn đã vươn thành "ngành vua" thu hút hàng triệu thí sinh và phụ huynh.
Các cực điểm chuẩn mới trong khối STEM và chính sách học bổng định hình lựa chọn
Sự lên ngôi của tuyển sinh STEM 2026 không đồng nghĩa mọi ngành đều khó vào, mà là sự hình thành các "cực" điểm chuẩn đại học cao trong những lĩnh vực gắn với công nghệ chiến lược. Trong nhóm trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu, nhiều chương trình đạt trên 25 điểm; với các ngành có tên liên quan đến vi mạch, bán dẫn, hơn 60% lượt ngành có điểm chuẩn từ 22,5 trở lên. Các nhóm máy tính, điện – điện tử, cơ khí, vật liệu cũng ghi nhận nhiều chương trình trên 22,5 điểm. Song song, Nhà nước áp dụng Nghị định 179/2026/NĐ-CP với học bổng sinh hoạt phí trực tiếp: toàn bộ sinh viên chương trình vi mạch bán dẫn đạt chuẩn được hỗ trợ từ 3,7 đến 4,2 triệu đồng mỗi tháng, bắt đầu chi trả từ 1/9/2026. Điều này biến các ngành công nghệ bán dẫn, khoa học cơ bản, trí tuệ nhân tạo thành lựa chọn vừa danh giá vừa có chỗ dựa tài chính rõ rệt.
Chiến lược quốc gia và làn sóng lựa chọn ngành học hot 2026
Điểm thú vị là sự dịch chuyển không chỉ ở số lượng thí sinh, mà ở mức độ gắn chọn ngành với chiến lược quốc gia. Những ngành liên quan các chương trình nhân lực trọng điểm bắt đầu tạo sức hút rõ rệt. Người học chú ý nhiều hơn tới biển và hàng hải, đường sắt, điện hạt nhân, năng lượng mới, công nghệ biển cùng các lĩnh vực chiến lược khác. Bên trong khối STEM, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, vi mạch, bán dẫn, máy tính, điện – điện tử, cơ khí và vật liệu đều có các chương trình nguồn tuyển tốt. Điều này cho thấy giới trẻ không còn chọn ngành chỉ vì "thời thượng" mà đang phản ứng với các tín hiệu chính sách, dự án dài hạn và ưu tiên học bổng. Khoa học, công nghệ cùng những lĩnh vực chiến lược đang trở thành lựa chọn của ngày càng nhiều người trẻ, tạo nền tảng nhân lực cho tương lai kinh tế số và công nghiệp hiện đại.
Thông điệp cho học sinh phổ thông: phải chuẩn bị STEM như một đường đua dài hạn
Khi STEM trở thành ngành học hot 2026 với điểm chuẩn đại học cao và chính sách đãi ngộ rõ rệt, thông điệp gửi tới học sinh phổ thông là rất thẳng thắn: nếu muốn cạnh tranh vào các ngành công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo hay khoa học dữ liệu, không thể chờ đến lớp 12 mới bắt đầu nghiêm túc. Việc Bộ GDĐT siết chặt điều kiện đầu vào và thông báo sẽ rà soát kỹ các cơ sở đào tạo khoa học công nghệ mũi nhọn cho thấy cuộc chơi này hướng tới chất lượng thật, kỹ năng thật. Học sinh cần nhìn STEM như một đường đua dài hạn: từ việc xây nền tảng toán – khoa học, đến khả năng tự học và chịu áp lực thi cử. Chính sách học bổng tập trung cho vi mạch bán dẫn, khoa học cơ bản và các ngành kỹ thuật then chốt là lời nhắc rõ ràng rằng ai dám đầu tư sớm cho STEM sẽ có cơ hội nhận lại cả chỗ học lẫn chỗ làm xứng đáng.
