Từ điểm tham quan rời rạc đến chuỗi trải nghiệm du lịch TP.HCM
Chiến lược du lịch TP.HCM hiện nay là tổ chức lại các di tích lịch sử, công trình văn hóa và không gian đô thị thành những chuỗi trải nghiệm liền mạch, giúp du khách có hành trình trọn vẹn, ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn, thay vì chỉ ghé thăm từng điểm đơn lẻ trong thời gian ngắn rồi rời đi. Đây là bước chuyển từ tư duy du lịch đại trà sang phát triển các trải nghiệm du khách mang chiều sâu, kết hợp tham quan, ẩm thực, mua sắm, sức khỏe và kinh tế đêm trong cùng một không gian đô thị. Quan sát tại Dinh Độc Lập, Chợ Bến Thành, Bưu điện Thành phố hay Nhà thờ Đức Bà, có thể thấy những dòng khách trong và ngoài nước luôn duy trì sự nhộn nhịp. Họ không chỉ chụp vài tấm ảnh rồi đi tiếp, mà ngày càng muốn hiểu câu chuyện đằng sau các công trình mang dấu ấn lịch sử, di sản văn hóa. Cảm nhận của du khách từ Hà Nội xem Chợ Bến Thành như điểm dừng chân không thể bỏ qua, hay du khách Ba Lan cho rằng “2 ngày ở TP.HCM là không đủ” cho thấy nhu cầu trải nghiệm sâu hơn đã xuất hiện rõ.
Ba lớp tài nguyên và bài toán tái cấu trúc không gian du lịch
Điều thú vị là TP.HCM lần đầu được xác định sở hữu đủ ba lớp tài nguyên trong cùng một đơn vị hành chính: đô thị di sản và sáng tạo, công nghiệp và đô thị dịch vụ, cùng dải biển đảo ở Cần Giờ – Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm – Côn Đảo. Vấn đề không còn là “sáng tạo thêm sản phẩm mới”, mà là tái cấu trúc những gì đã có thành hành lang trải nghiệm khép kín. Không gian du lịch đang được tổ chức theo các cực kinh tế: lõi trung tâm Sài Gòn – Chợ Lớn – Thủ Thiêm giữ vai trò cửa ngõ hội nghị, ẩm thực, mua sắm, y tế, kinh tế đêm; hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai, Nhà Bè, Soài Rạp, Thị Vải trở thành trục kết nối trải nghiệm thay vì chỉ là cảnh quan; điểm cuối là dải biển Cần Giờ – Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm – Côn Đảo. Theo Sở Du lịch TP.HCM, chính sức bật của các đợt cao điểm, với khoảng 1,65 triệu lượt khách nội địa và 62.000 khách quốc tế dịp lễ 2.9, là cơ sở để thành phố quyết liệt tái cấu trúc không gian đón khách.
Di sản văn hóa là trục xương sống cho trải nghiệm cao cấp
Nếu chỉ coi các di tích lịch sử là nơi “vào xem cho biết”, TP.HCM sẽ không thể tạo ra du lịch cao cấp gắn với chi tiêu cao và lưu trú dài ngày. Thành phố có nhiều công trình, di sản văn hóa như Hội trường Thống Nhất, Nhà thờ Đức Bà, Bưu điện Thành phố, hệ thống chùa miếu người Hoa ở Chợ Lớn, các đình chùa cổ Nam bộ… và chính những điểm này phải trở thành “nút” của chuỗi trải nghiệm. Vấn đề là cách kể câu chuyện. Thay vì chỉ thuyết minh vài sự kiện chính trị quanh Hội trường Thống Nhất, việc nhấn mạnh triết lý Kinh dịch, phong thủy, âm dương ngũ hành trong thiết kế sẽ làm công trình này trở nên độc đáo trong mắt khách quốc tế. Tương tự, kể cho du khách nghe về nguồn gốc khung sườn thép vòm Bưu điện gắn với người thiết kế tháp Eiffel, hay lịch sử thành Phụng, thành Quy dưới thời Gia Long, Minh Mạng tại khu đất Nhà thờ Đức Bà, sẽ khiến trải nghiệm du khách chuyển từ ngắm nhìn bề mặt sang cảm nhận chiều sâu văn hóa.
Chuỗi đô thị – sông – biển và cuộc dịch chuyển sang du lịch cao cấp
TP.HCM đang xây dựng ba chuỗi trải nghiệm đặc trưng: đô thị – sông – biển; du lịch MICE kết hợp kinh tế đêm; và du lịch y tế – chăm sóc sức khỏe. Chuỗi đô thị – sông – biển cho phép du khách bắt đầu từ lõi di sản văn hóa Sài Gòn – Chợ Lớn, tiếp nối bằng trải nghiệm trên sông, kết thúc tại dải biển Cần Giờ – Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm – Côn Đảo trong cùng một chuyến đi, thay vì mỗi nơi là một sản phẩm tách rời. Song song, thành phố chủ động chuyển từ tiếp cận thị trường theo quốc gia sang tập trung phân khúc: khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách MICE, khách du lịch y tế, khách tàu biển. Đây là bước rẽ khỏi mô hình du lịch đại trà, vốn dễ dẫn đến tình trạng đông đúc nhưng doanh thu trên mỗi du khách thấp. Việc kết hợp hội nghị, kinh tế đêm, dịch vụ sức khỏe với trải nghiệm di sản văn hóa không chỉ kéo dài thời gian lưu trú, mà còn nâng giá trị mỗi hành trình lên tầm “đáng nhớ” – điều mà phân khúc du lịch cao cấp đòi hỏi.
Giữ chân du khách bằng chiều sâu câu chuyện và chất lượng chi tiêu
Những hình ảnh du khách nước ngoài ngồi lặng yên trong Nhà thờ Đức Bà, quỳ trước tượng Chúa, hay gửi thư rồi dừng lại ngắm kiến trúc Bưu điện Thành phố cho thấy họ sẵn sàng dành thời gian nếu điểm đến đủ ý nghĩa. Người Hà Nội coi Chợ Bến Thành là nơi để hòa vào nhịp sống thường nhật; du khách Ba Lan chia sẻ mong muốn quay lại và dành 3-4 ngày khám phá trọn vẹn thành phố. Tất cả đều là tín hiệu cho thấy tiềm năng gia tăng mức chi tiêu gắn với chất lượng trải nghiệm. Tuy vậy, thành phố sẽ khó giữ chân khách nếu chỉ dừng ở cảnh quan đẹp mà thiếu hệ thống thuyết minh, diễn giải, thiết kế sản phẩm gắn với di sản văn hóa. Muốn du lịch TP.HCM trở thành điểm đến tái ngộ, cần biến mỗi công trình lịch sử thành một câu chuyện sống động, kết nối với ẩm thực, mua sắm, giải trí và không gian sông – biển. Khi du lịch cao cấp đồng nghĩa với trải nghiệm có ý nghĩa, không chỉ với dịch vụ đắt tiền, thì chuỗi di sản văn hóa chính là chìa khóa để thành phố vừa tăng doanh thu, vừa tạo bản sắc riêng trong bản đồ du lịch khu vực.
