Manh mối từ lời kể trong gia đình
Hài cốt liệt sĩ là phần di cốt của người đã hy sinh trong chiến tranh, được tìm kiếm, cất bốc và quy tập để bảo quản, tưởng niệm khi nơi an nghỉ được xác định. Tại rẫy cà phê ở bản Mườn Kang, huyện Thà Tèng, tỉnh Sêkông, một thông tin lưu truyền trong gia đình đã dẫn lực lượng tìm kiếm đến nơi chôn cất một chiến sĩ Việt Nam.
Ngày 23-10, Đội 192, Phòng Chính trị, Bộ CHQS TP Huế cho biết đơn vị đã tìm kiếm, cất bốc một hài cốt liệt sĩ tại địa điểm này. Manh mối do ông Phang Ma Ni, sinh năm 1972, người dân bản Mườn Kang, cung cấp: ông nghe cha kể rằng trong chiến tranh, tại rẫy cà phê của gia đình từng chôn cất một chiến sĩ bộ đội Việt Nam hy sinh. Lời kể ấy là điểm khởi đầu cụ thể cho cuộc tìm kiếm, đồng thời cho thấy ký ức của người dân địa phương vẫn có thể mở ra hướng xác minh những phần mộ chưa được biết đến.
Tìm kiếm và những dấu tích được phát hiện
Sau khi tiếp nhận thông tin, Đội 192 cử lực lượng đến khu rẫy khảo sát, xác minh rồi tổ chức đào tìm. Hài cốt được phát hiện trong tình trạng phân hủy nặng, còn một chiếc răng và nhiều mảnh xương kích thước từ 1 đến 4 cm, cùng những mảnh xương vỡ vụn. Lực lượng tìm kiếm bọc hài cốt cẩn thận trong tăng ni lông màu xanh.
Các di vật Quân Giải phóng được tìm thấy bên cạnh hài cốt gồm mảnh vải dù, tăng, một sợi dây dù dài hơn 60 cm và bìa sổ tay bằng nhựa. Trên bìa có hình cờ in nổi cùng dòng chữ “Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam”. Những vật dụng ấy không đủ để xác định danh tính, nhưng là dấu tích cụ thể gắn với người đã nằm lại nơi đây; việc ghi nhận và bảo quản chúng vì thế có ý nghĩa trong quá trình tìm hiểu phần mộ.
Quy tập, bảo quản và điều còn bỏ ngỏ
Sau khi hoàn tất cất bốc và thủ tục theo quy định, cán bộ, nhân viên Đội 192 đưa hài cốt về khu vực đóng quân để bảo quản, hương khói. Nghi thức tưởng niệm thể hiện sự trân trọng đối với người đã hy sinh, nhưng danh tính và thông tin về phần mộ hiện vẫn chưa được xác định. Đây là giới hạn quan trọng: phát hiện hài cốt cùng di vật chưa đồng nghĩa đã xác định được người nằm lại.
Tính đến thời điểm thông tin được công bố, trong mùa khô 2026-2027, Đội 192 đã quy tập được 3 hài cốt liệt sĩ là quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trong các thời kỳ chiến tranh trên đất bạn Lào. Trường hợp ở bản Mườn Kang cho thấy việc tìm kiếm cần cả hoạt động khảo sát tại thực địa lẫn sự chia sẻ ký ức từ cộng đồng địa phương. Khi chưa thể gọi tên người đã khuất, việc tiếp tục bảo quản hài cốt và di vật vẫn là bước thiết yếu để gìn giữ dấu tích và chờ thêm thông tin xác minh.
