Não mô cầu có thể chuyển nặng chỉ trong vài giờ
Bệnh não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết và diễn tiến nhanh, đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Điều đáng lo không chỉ là mức độ nguy hiểm mà còn ở chỗ triệu chứng ban đầu có thể giống cúm, khiến gia đình chần chừ. Vi khuẩn lây chủ yếu qua đường hô hấp, khi người khác hít phải dịch tiết từ người bệnh hoặc người lành mang trùng bắn ra lúc ho, hắt hơi. Vì vậy, nhận ra dấu hiệu cảnh báo và đi khám sớm quan trọng hơn việc chờ bệnh biểu hiện đầy đủ. Trong nhóm triệu chứng não mô cầu, sốt cao đột ngột và ban xuất huyết hoại tử là hai dấu hiệu điển hình cần đặc biệt lưu tâm.
Hai dấu hiệu điển hình: sốt cao và ban bất thường
Sốt não mô cầu thường khởi phát đột ngột, có thể đi cùng đau đầu dữ dội, buồn nôn hoặc nôn; tình trạng có thể xấu đi trong vài giờ. Dấu hiệu đặc trưng thứ hai là ban xuất huyết hoại tử: các nốt đỏ thẫm hoặc tím bầm, đôi khi có vùng hoại tử ở giữa hay bóng nước, thường xuất hiện ở hông, chân rồi lan rộng. Ban không mất màu khi ấn là dấu hiệu đáng báo động, nhưng không có ban không đồng nghĩa với không mắc bệnh. Đừng đợi thấy ban mới đưa người bệnh đi khám: cứng cổ, cứng gáy, li bì, co giật hoặc rối loạn ý thức cũng cần được xem là tình trạng khẩn cấp. Khi trẻ sốt kèm đau đầu dữ dội, nôn ói, tay chân lạnh hoặc da tái, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Ca bệnh mới ở TP.HCM nhắc lại mức độ cấp thiết
Một bé trai 12 tuổi, học tại Trường TH-THCS-THPT Ngô Thời Nhiệm, là ca bệnh não mô cầu mới được phát hiện gần đây tại TP.HCM và đang được điều trị tích cực. Em khởi phát sốt, đau họng, đau đầu; xét nghiệm PCR dịch não tủy xác định nhiễm não mô cầu nhóm B. Theo thông tin ngày 22/10, bệnh nhi tỉnh táo, không còn sốt, nôn ói hay đau đầu và đang được điều trị kháng sinh tại Bệnh viện Nhi đồng 2. Trong cùng tuần từ ngày 14 đến 20/10, thành phố ghi nhận năm ca đều là học sinh, trong đó có một trường hợp tử vong. Những con số này không phải lý do để hoảng sợ, nhưng là lời nhắc rõ ràng: bệnh có thể xảy ra ở trẻ trước đó khỏe mạnh, nên các dấu hiệu nghi ngờ cần được đánh giá y tế nhanh chóng.
Cơ quan y tế đã điều tra người tiếp xúc gần, tổ chức dự phòng kháng sinh cho nhóm liên quan và hướng dẫn nhà trường vệ sinh, khử khuẩn. Đây là các biện pháp xử lý y tế, không thay thế việc đi khám ngay khi người thân xuất hiện triệu chứng.
Không chờ đủ triệu chứng; rà soát cả lịch tiêm chủng
Nếu nghi ngờ não mô cầu, hãy tìm trợ giúp y tế ngay thay vì tự theo dõi tại nhà hoặc chờ ban xuất hiện. Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh chủ động then chốt; nguồn chuyên môn được dẫn cho biết vắc xin có thể bảo vệ 90–95% nguy cơ mắc bệnh nặng, đồng thời giảm tử vong và biến chứng. Tuy nhiên, vắc xin MenACWY và MenB bảo vệ các nhóm huyết thanh khác nhau, không thay thế cho nhau: đã tiêm ACWY vẫn có thể mắc bệnh do nhóm B, và chiều ngược lại cũng vậy. Vì thế, cha mẹ nên kiểm tra lịch tiêm của trẻ và trao đổi với bác sĩ để chọn, hoàn thiện lịch phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và loại vắc xin hiện có. Đừng tự suy luận rằng đã tiêm một loại là được bảo vệ trước mọi nhóm não mô cầu.
