Chiến lược kép: mở rộng khu công nghiệp Khánh Hòa song hành FDI
Chiến lược phát triển công nghiệp của Khánh Hòa là sự kết hợp song hành giữa mở rộng hạ tầng khu công nghiệp, gia tăng quỹ đất sản xuất và thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài nhằm xây dựng một hệ sinh thái sản xuất – dịch vụ hỗ trợ hiện đại, gắn với mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển và đô thị động lực cấp vùng.
Khánh Hòa không chỉ bổ sung thêm ba khu công nghiệp mới mà còn đồng thời đón hai dự án FDI, với tổng mức đầu tư của năm dự án đạt khoảng 10.818 tỷ đồng. Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án này được Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh trao vào giữa tháng 9, cho thấy địa phương đang tăng tốc chuẩn bị nền tảng công nghiệp để phục vụ mục tiêu lên thành phố trực thuộc Trung ương. Đây không phải là các dự án rời rạc, mà là một gói động thái chính sách có tính toán rõ ràng: mở đường bằng hạ tầng công nghiệp, rồi hút đầu tư FDI Việt Nam vào sản xuất và dịch vụ công nghiệp.
Ba dự án hạ tầng công nghiệp: 690 ha cho không gian sản xuất mới
Trọng tâm của làn sóng đầu tư lần này là ba dự án hạ tầng khu công nghiệp nằm trong Khu kinh tế Vân Phong, với tổng diện tích gần 690 ha. Đây là cú bứt phá đáng kể với bất kỳ địa phương nào, bởi quỹ đất công nghiệp mới sẽ quyết định khả năng tiếp nhận các dự án sản xuất quy mô lớn trong nhiều năm tới. Theo Ban Quản lý KKT và KCN tỉnh Khánh Hòa, ba dự án này dự kiến tạo việc làm cho khoảng 27.700 lao động và chuyên gia.
Các dự án gồm KCN Vạn Lương hơn 191,6 ha, KCN Ninh Diêm 2 khoảng 209,49 ha và KCN Ninh Diêm 3 hơn 288 ha. Việc lựa chọn nhà đầu tư thông qua đấu thầu đối với Ninh Diêm 3 cho thấy địa phương muốn nâng chuẩn quản trị hạ tầng công nghiệp, thay vì chỉ dựa vào cơ chế chỉ định. Quan trọng hơn, khu công nghiệp Khánh Hòa được định vị là “không gian sản xuất mới, hiện đại và đồng bộ” trong KKT Vân Phong, đóng vai trò động lực cho thu hút đầu tư, dịch vụ, đô thị và logistics biển. Đây là hướng đi hợp lý: hạ tầng công nghiệp phải đi trước một bước nếu tỉnh muốn đón được những nhà đầu tư thứ cấp công nghệ cao, giá trị gia tăng cao.
Hai dự án FDI: mắt xích sản xuất và dịch vụ công nghiệp
Nếu hạ tầng là xương sống thì FDI là dòng máu nuôi cơ thể kinh tế công nghiệp của Khánh Hòa. Cùng lúc với ba dự án hạ tầng, tỉnh trao quyết định cho hai dự án có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó một nhà máy sản xuất vải cao cấp tại KCN Du Long và một dự án nhà xưởng cho thuê tại KCN Phước Nam. Hai dự án chiếm diện tích lần lượt gần 3,29 ha và hơn 31,4 ha, với tổng vốn đầu tư lên tới hơn 2.450 tỷ đồng.
Nhà máy vải cao cấp Unitex Việt Nam dự kiến đạt công suất khoảng 10,8 triệu m2 vải mỗi năm, tương đương 2.400 tấn. Đây là một mắt xích sản xuất quan trọng, góp phần kéo theo chuỗi cung ứng dệt may và dịch vụ công nghiệp liên quan. Dự án nhà xưởng cho thuê của Ecoport Technology, sau điều chỉnh, tăng thêm 6,5 ha đất và nâng quy mô lên hơn 31,4 ha, tổng vốn 72 triệu USD. Động thái tăng vốn cho thấy nhà đầu tư ngoại nhìn thấy đủ “độ sâu” của hạ tầng công nghiệp địa phương để mở rộng hoạt động. Sự kết nối giữa khu công nghiệp Khánh Hòa và dòng vốn ngoại không chỉ bổ sung năng lực sản xuất mà còn đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư, giảm lệ thuộc vào vốn trong nước.
Từ hạ tầng công nghiệp đến hệ sinh thái: chiến lược phát triển kinh tế tỉnh
Điều đáng chú ý trong chiến lược lần này là Khánh Hòa không xem khu công nghiệp như các “hòn đảo” sản xuất đơn lẻ, mà đặt phát triển hạ tầng công nghiệp trong mối liên kết chặt với thu hút dự án sản xuất và dịch vụ hỗ trợ. Theo lãnh đạo Ban Quản lý KKT và KCN tỉnh, năm dự án nói trên là nguồn lực quan trọng để từng bước hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp, nâng cao năng lực thu hút đầu tư và tạo thêm động lực phát triển cho KKT Vân Phong và các khu công nghiệp trên địa bàn.
Đây cũng là bước cụ thể hóa định hướng mới: Khánh Hòa đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 và vươn lên thành trung tâm kinh tế biển, du lịch và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực. Để đạt mục tiêu đó, phát triển kinh tế tỉnh không thể chỉ trông vào du lịch; công nghiệp và logistics phải đảm nhận vai trò đối trọng. Việc công bố dự thảo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến 2050 cho thấy tỉnh muốn khóa chặt sự đồng bộ giữa quy hoạch không gian, hạ tầng công nghiệp và thu hút đầu tư. Đây là hướng đi đáng ủng hộ, bởi chỉ có cách gắn quy hoạch dài hạn với các quyết định đầu tư cụ thể thì khu công nghiệp Khánh Hòa mới tránh được nguy cơ phát triển manh mún.
Thách thức thực thi và điều kiện để sóng đầu tư không chỉ là kỳ vọng
Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa đã yêu cầu doanh nghiệp và nhà đầu tư tập trung nguồn lực, khẩn trương hoàn thiện thủ tục pháp lý để triển khai dự án đúng tiến độ và cam kết. Đồng thời, Ban Quản lý KKT và KCN được giao nhiệm vụ phối hợp với các sở, ngành, địa phương để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện cho dự án sớm phát huy hiệu quả. Nói cách khác, bài toán lúc này không còn là “có dự án hay không”, mà là “thực thi nhanh đến đâu, chất lượng ra sao”.
Sóng đầu tư khu công nghiệp và FDI sẽ khó mang lại hiệu quả nếu hạ tầng kết nối, giải phóng mặt bằng, nhà ở công nhân và dịch vụ xã hội không theo kịp. KKT Vân Phong có diện tích khoảng 150.000 ha, hơn một nửa là mặt nước, nên những quyết định hôm nay sẽ định hình cấu trúc phát triển kinh tế biển trong nhiều thập niên. Khánh Hòa đang đứng trước cơ hội hiếm có: biến mình thành điểm đến của đầu tư FDI Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ công nghiệp, đồng thời giữ được mục tiêu phát triển bền vững. Điều còn thiếu là kỷ luật thực thi, chọn lọc nhà đầu tư có công nghệ cao, quản lý chặt môi trường, để 10.800 tỷ đồng không chỉ là con số trên giấy mà thành sức bật mới cho toàn tỉnh.
