AI kể chuyện di sản: Khi Vịnh Hạ Long bước vào không gian số
AI kể chuyện di sản là cách thế hệ trẻ dùng công cụ trí tuệ nhân tạo để tạo ra video, âm nhạc và hình ảnh số, qua đó diễn giải lại cảnh quan, lịch sử, văn hóa và đời sống cộng đồng theo góc nhìn riêng của mình, nhằm đưa di sản đến gần hơn với công chúng trẻ đang sống trong môi trường trực tuyến. Một minh chứng rõ nét là MV Vịnh Hạ Long được thực hiện hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo, mở đầu cho chuỗi hoạt động khi Quảng Ninh bước sang dấu mốc trở thành thành phố. Việc chọn AI thay vì các hình thức giới thiệu quen thuộc cho thấy người trẻ không muốn dừng ở vai trò khán giả thụ động của di sản. Họ muốn trở thành “đạo diễn” của những video AI Hạ Long, chủ động định nghĩa lại quê hương bằng công nghệ sáng tạo địa phương, gắn với thói quen xem clip ngắn, nghe nhạc số, chia sẻ trên mạng xã hội.
Từ MV "Chạm vào miền di sản" đến chiến dịch số "Tôi yêu Quảng Ninh"
Quyết định của đoàn viên, thanh niên phường Tuần Châu sử dụng trí tuệ nhân tạo để thực hiện MV "Chạm vào miền di sản" là bước rẽ quan trọng trong cách quảng bá hình ảnh Vịnh Hạ Long. Video AI Hạ Long này không chỉ ghép cảnh quan hùng vĩ với âm nhạc mà còn lồng vào những nét đặc trưng về thiên nhiên, văn hóa, con người Quảng Ninh, tạo cảm xúc thay vì thuyết minh khô cứng. Sau khi đăng tải, MV thu hút hơn 10.000 lượt xem, chứng minh rằng nội dung do người trẻ sáng tạo có sức lan tỏa thực tế. Đây là một trong gần 20 tác phẩm đa dạng dưới dạng video, MV, hình ảnh và câu chuyện hưởng ứng chiến dịch truyền thông số "Tôi yêu Quảng Ninh" trên fanpage Tuổi trẻ Quảng Ninh. Việc sản xuất hàng loạt sản phẩm cho thấy một phong trào từ gốc: AI democratizes nội dung, để bất kỳ nhóm thanh niên nào có ý tưởng đều có thể tham gia AI kể chuyện di sản theo phong cách riêng.
Kết nối AI và văn hóa cộng đồng: Không chỉ trên mạng mà ngay ngoài đời
Điều đáng nói là tuổi trẻ Quảng Ninh không dừng lại ở những video AI Hạ Long đẹp mắt, mà chủ động nối hoạt động trên không gian số với hành động cụ thể ngoài đời. Tại phường Tuần Châu, các bạn tổ chức phát túi giấy thân thiện với môi trường cho du khách, vận động hạn chế sử dụng túi nilon, góp phần bảo vệ cảnh quan Vịnh Hạ Long. Công nghệ sáng tạo địa phương được đặt cạnh những phần việc rất đời thường: một tuyến đường dân sinh dài 175 m, rộng 3–3,5 m ở khu Khe Sú vừa được khánh thành, từ nguồn xã hội hóa gần 400 triệu đồng, giúp cải thiện điều kiện đi lại của người dân và hoàn thiện hạ tầng khu dân cư. Cùng thời điểm, công trình "Tuyến đường cờ Tổ quốc" trên trục đường nội thôn Nam Kim ở xã Ba Chẽ chỉnh trang cảnh quan trong không khí chào mừng dấu mốc mới của Quảng Ninh. Từ một MV được tạo nên bằng công nghệ AI đến một tuyến đường gần 400 triệu đồng, AI và văn hóa cộng đồng ở đây cùng tồn tại trên cả không gian số và đời sống.
Giá trị của phong trào: AI kể chuyện di sản và sự dân chủ hóa sáng tạo
Nhìn vào gần 20 tác phẩm được gửi về và đăng tải trên fanpage Tuổi trẻ Quảng Ninh, có thể thấy rõ một điều: AI kể chuyện di sản đang trở thành phong trào ở cấp cơ sở. Thay vì chỉ lặp lại thông tin thuyết minh, người trẻ chọn góc nhìn riêng, dùng hình ảnh ngắn, âm nhạc, các công cụ số để khai thác cảnh quan, đời sống và văn hóa địa phương. Việc kết hợp công nghệ với hoạt động bảo vệ môi trường tạo thêm một cách tiếp cận với điểm đến: người trẻ vừa là người kể chuyện quê hương trên môi trường số, vừa trực tiếp tham gia giữ gìn không gian du lịch. "Từ một MV được tạo nên bằng công nghệ AI đến tuyến đường gần 400 triệu đồng từ nguồn xã hội hóa, chuỗi hoạt động của tuổi trẻ Quảng Ninh đang diễn ra trên cả không gian số và đời sống cộng đồng". Đây không phải câu chuyện công nghệ thuần túy, mà là cách AI và văn hóa cộng đồng tương tác, làm cho di sản trở nên sống động trong nhịp đô thị hóa.
Đưa thiếu nhi đến di sản: Thế hệ kế tiếp của những người kể chuyện bằng AI
Phong trào AI kể chuyện di sản sẽ mất ý nghĩa nếu tách khỏi câu chuyện thế hệ. Trại hè "Ước mơ hồng" năm 2026 với chủ đề "Tự hào măng non Quảng Ninh" đã quy tụ 89 thiếu nhi tiêu biểu đến từ 54 xã, phường, đặc khu, tham gia chuỗi hoạt động tại Khu di tích – danh thắng Yên Tử trong hai ngày 19–20.8. Qua hành trình này, thiếu nhi được tiếp cận trực tiếp với không gian di sản, cảnh quan và những câu chuyện lịch sử của quê hương. Việc đưa các em đến di sản đặt trọng tâm vào tiếp nối: những giá trị làm nên bản sắc Quảng Ninh cần được thế hệ trẻ hiểu, trân trọng và giữ gìn trong quá trình đô thị phát triển. Khi những đứa trẻ hôm nay lớn lên cùng ký ức Yên Tử, Vịnh Hạ Long, chúng có thể trở thành thế hệ mới tiếp tục dùng AI và công nghệ sáng tạo địa phương để kể những câu chuyện di sản theo ngôn ngữ của thời đại.
