Đồng Nai đổi trục: từ “số lượng FDI” sang trung tâm công nghệ – logistics xanh
Đồng Nai thu hút dòng vốn Đức chất lượng cao là chiến lược phát triển dựa trên công nghệ, logistics, đổi mới sáng tạo và phát triển xanh, nhằm biến lợi thế hạ tầng và vị trí địa lý thành năng lực cạnh tranh dài hạn, xây dựng địa phương thành cực tăng trưởng, trung tâm công nghiệp và logistics mới của vùng Đông Nam Bộ. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, Đồng Nai bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô khoảng 4,5 triệu dân, được quy hoạch 89 khu công nghiệp và hơn 2.273 dự án FDI còn hiệu lực. Đây không còn là câu chuyện chạy đua về số lượng dự án, mà là cuộc “đổi trục” rõ ràng: ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ logistics Đồng Nai, chuyển đổi số và phát triển xanh Đồng Nai. Tỉnh đang tự đặt mình vào cuộc thi chất lượng, nơi yêu cầu thể chế phải chạy nhanh không kém đường cao tốc và sân bay Long Thành.
Vì sao vốn Đức là phép thử cho tham vọng công nghệ và logistics của Đồng Nai?
Trong bức tranh Đồng Nai vốn Đức, các tập đoàn như Bosch, Bayer, Schaeffler, FRAMAS, Henkel đã xem địa phương này là địa bàn đầu tư chiến lược từ nhiều năm qua. Nhưng giai đoạn mới không chỉ là mở thêm nhà máy; doanh nghiệp Đức muốn tham gia sâu vào chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Điều này khiến Đồng Nai phải chứng minh rằng mình đủ tầm để trở thành trung tâm công nghệ logistics Đồng Nai, chứ không chỉ là “công xưởng giá rẻ”. Nếu trước đây lợi thế mặt bằng, lao động, thị trường đủ để hút FDI, thì nay các tập đoàn quốc tế đòi hỏi chất lượng quản trị, năng lực logistics, nhân lực công nghệ, tiêu chuẩn xanh và kết nối chuỗi cung ứng. Nói cách khác, vốn Đức là phép thử: hoặc Đồng Nai nâng cấp thể chế và hệ sinh thái doanh nghiệp, hoặc bỏ lỡ cơ hội bước vào chuỗi giá trị cao.
Thể chế như “hệ điều hành”: điểm mạnh hay điểm nghẽn của Đồng Nai?
Đồng Nai đang đứng trên những “siêu dự án” hạ tầng như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống cảng biển, cao tốc, đường sắt, cửa khẩu Hoa Lư – những phần cứng đủ để biến tỉnh thành cửa ngõ giao thương quốc tế và trung tâm logistics lớn của phía Nam. Nhưng như giới doanh nhân trẻ cảnh báo, hạ tầng chỉ là phần cứng; thể chế và dữ liệu mới là “hệ điều hành”. “Một hệ điều hành chậm chạp sẽ khiến toàn bộ hệ thống phần cứng dù hiện đại đến đâu cũng trở nên kém hiệu quả”. Điểm tích cực là chính quyền Đồng Nai đã chấp nhận đối thoại cởi mở với Hiệp hội doanh nghiệp Đức và yêu cầu các sở, ban, ngành rà soát từng kiến nghị, xác định rõ trách nhiệm, thời hạn xử lý và cập nhật tiến độ cho doanh nghiệp. Câu hỏi còn lại là liệu những cam kết này có trở thành trải nghiệm đầu tư nhất quán hay vẫn dừng ở khẩu hiệu.
Doanh nghiệp Việt trong khu công nghiệp Đồng Nai: gia công hay làm chủ công nghệ?
Với 89 khu công nghiệp Đồng Nai được quy hoạch, bài toán không phải mở thêm bao nhiêu khu mới, mà là trong 10 năm tới, doanh nghiệp công nghệ Việt tại đây có làm chủ được công nghệ và vươn ra quốc tế hay không. Tại Diễn đàn Kinh tế Tư nhân Việt Nam 2026, vòng địa phương tổ chức ở Đồng Nai ngày 7/8, các doanh nhân đã đề xuất ba chuyển dịch: từ thu hút đầu tư sang tổ chức chuỗi giá trị, từ giải quyết thủ tục sang thiết kế trải nghiệm đầu tư, và từ hỗ trợ đơn lẻ sang xây dựng nền tảng dùng chung. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ dừng ở vai trò gia công, Đồng Nai sẽ mãi là “vệ tinh” của các tập đoàn FDI. Ngược lại, nếu doanh nghiệp nội trở thành nhà cung ứng tầng 1, 2, 3 cho doanh nghiệp Đức, bắt đầu chuyển đổi số từ các bài toán dòng tiền, tồn kho, chăm sóc khách hàng, thì mỗi khu công nghiệp sẽ là “phòng thí nghiệm” cho một thế hệ doanh nghiệp công nghệ Việt mới.
Đồng Nai muốn dẫn đầu công nghệ và logistics xanh: điều kiện đủ là gì?
Đồng Nai đặt tham vọng trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và đổi mới sáng tạo của vùng Đông Nam Bộ, với phát triển xanh Đồng Nai là định hướng xuyên suốt: lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực; lấy con người làm trung tâm, doanh nghiệp làm chủ thể. Cộng đồng doanh nghiệp Đức cũng yêu cầu rõ: quy hoạch khu công nghiệp, phát triển logistics, hệ sinh thái sân bay Long Thành, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, nguồn nhân lực chất lượng cao và kết nối giữa FDI với nhà cung ứng trong nước phải được giải quyết đồng bộ. Diễn đàn Kinh tế Tư nhân cam kết đồng hành Đồng Nai trong kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu, xúc tiến thương mại và liên kết vùng để tạo không gian sản xuất – logistics – đổi mới sáng tạo thống nhất. Điều kiện đủ cho tham vọng này là một thể chế đủ nhanh để đi trước các đợt sửa đổi luật vào cuối năm, thay vì bị động chạy theo.
