Tăng trưởng cao cần được chuyển thành năng lực bền vững
Tăng trưởng kinh tế hai con số là mục tiêu đòi hỏi nền kinh tế mở rộng sản lượng nhanh, đồng thời nâng năng suất và chất lượng nguồn lực đủ để duy trì đà tăng trong nhiều năm. Với Việt Nam, đây không chỉ là câu chuyện về tốc độ mà còn là phép thử xem năng lực sản xuất, công nghệ và thể chế có theo kịp tham vọng hay không. Ngày 29/10, một bài viết của Sputnik nhận định kinh tế Việt Nam tăng nhanh gần gấp năm lần Thái Lan, khiến khoảng cách quy mô GDP giữa hai nước được chú ý trở lại. Con số so sánh cần được đọc thận trọng: mức tăng 9,01% của Việt Nam là kết quả chín tháng, còn mức 1,9% của Thái Lan là dự báo cả năm. Dẫu không cùng kỳ đo lường, chênh lệch vẫn cho thấy Việt Nam đang có đà đi lên nổi bật. Nhưng tăng tốc một giai đoạn chưa đồng nghĩa đã tạo được nền móng cho tăng trưởng hai con số.
Đà tăng đang kéo gần khoảng cách với Thái Lan
Tăng trưởng của Việt Nam được nâng đỡ bởi công nghiệp, xây dựng, xuất khẩu và đầu tư. Trong chín tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư tăng 16,7%; vốn FDI thực hiện đạt mức cao nhất cùng kỳ trong năm năm. Đây là những động lực đáng kể, nhưng điều quan trọng hơn là chúng có tạo được năng lực sản xuất trong nước, việc làm có kỹ năng và giá trị gia tăng cao hay không. Theo số liệu được dẫn trong nguồn, GDP danh nghĩa Việt Nam năm 2025 tương đương khoảng 89% quy mô của Thái Lan. Các dự báo trước đó cho rằng hai nền kinh tế có thể gần bằng nhau vào năm 2028, song thời điểm bắt kịp còn tùy tăng trưởng thực tế, lạm phát và tỷ giá. Vì vậy, khoảng cách đang thu hẹp là tín hiệu về sức bật, không phải cuộc đua đã ngã ngũ. So sánh quy mô GDP quy đổi còn có thể thay đổi dù sản lượng trong nước không biến động tương ứng.
Nhân lực công nghệ và ngành nền tảng là lợi thế cần nâng cấp
TS. Jumpoth Boriraj, Đại học Kasetsart của Thái Lan, đánh giá cao năng lực, nguồn nhân lực công nghệ và những ngành kinh tế nền tảng của Việt Nam; theo ông, dư địa tăng trưởng vẫn còn lớn. Nhận định này đáng chú ý vì đặt trọng tâm vào khả năng phát triển từ những gì nền kinh tế đã có, thay vì trông chờ một động lực nhất thời. Nông nghiệp, du lịch và sản xuất là các lĩnh vực nền tảng có thể tiếp tục đóng góp nếu được nâng cấp bằng công nghệ và tiếp cận thị trường rộng hơn. Việt Nam còn có nhân lực công nghệ giàu tiềm năng, nhất là trong cộng đồng khởi nghiệp. Tuy nhiên, tài năng không tự động chuyển thành năng suất. Lao động cần được trang bị kỹ năng ứng dụng công nghệ; doanh nghiệp cần vốn và cơ hội thương mại; còn tri thức ở trường đại học phải gắn với nhu cầu triển khai thực tế. Nếu các mắt xích này tách rời, lợi thế nhân lực sẽ khó tạo thành sức cạnh tranh lâu dài.
Muốn chạm mục tiêu cao, phải nối vốn, tri thức và thị trường
Mục tiêu tăng trưởng hai con số có thể là hướng đi khả thi, nhưng không thể chỉ dựa vào vốn đầu tư và mở rộng sản xuất. TS. Boriraj cho rằng Việt Nam cần phát huy năng lực hiện có, đồng thời nâng chất lượng nguồn lực; ông cũng tin Việt Nam có khả năng hướng tới mục tiêu tăng trưởng này. Điều kiện then chốt là biến sự lạc quan thành cải thiện năng suất cụ thể. Các trường đại học có thể làm cầu nối giữa khu vực tư nhân, startup và khu vực công: cơ sở đào tạo đóng góp tri thức, nghiên cứu và nhân lực; doanh nghiệp mang đến hiểu biết thị trường, kinh nghiệm triển khai và nhu cầu thực. Cùng với đó, cần giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và trang bị kỹ năng công nghệ cho lao động ở những ngành có thế mạnh. Việt Nam đang đứng trước làn sóng công nghệ mà mọi nền kinh tế đều phải thích ứng; chậm nâng cấp sẽ làm suy yếu chính lợi thế đang có.
Kết luận: kinh tế Việt Nam có đà tăng trưởng, nhân lực giàu tiềm năng và các ngành nền tảng đủ để theo đuổi tham vọng cao. Song thu hẹp khoảng cách GDP với Thái Lan chỉ là thước đo tương đối. Muốn tăng trưởng hai con số có ý nghĩa và bền vững, Việt Nam cần biến đầu tư thành năng suất, kỹ năng thành năng lực công nghệ, còn tri thức thành sản phẩm và sức cạnh tranh. Khi các điều kiện ấy cùng tiến, mục tiêu tăng trưởng cao mới có cơ sở vững chắc.
