Mục tiêu tăng trưởng hai con số: định nghĩa và thông điệp chính trị
Mục tiêu tăng trưởng GDP 2027 trên 10% là định hướng kinh tế vĩ mô mà Chính phủ Việt Nam đặt ra, dựa trên báo cáo kinh tế xã hội trình Quốc hội, nhằm vừa duy trì ổn định vĩ mô, vừa tạo bước nhảy về quy mô nền kinh tế, đồng thời chuyển đổi mô hình phát triển sang dựa nhiều hơn vào đổi mới, công nghiệp chế biến chế tạo và các động lực tăng trưởng mới. Đây không chỉ là một con số tham vọng, mà là thông điệp chính trị về quyết tâm bước vào giai đoạn phát triển mới với tốc độ cao và chất lượng cao. Nếu nhìn từ góc độ chiến lược, việc công khai mục tiêu hai con số tại kỳ họp Quốc hội cho thấy Chính phủ muốn dùng tăng trưởng mạnh như một trụ cột để củng cố niềm tin thị trường, thu hút đầu tư và tạo dư địa cho cải cách thể chế sâu rộng.
Nền tảng từ năm 2026: vì sao tham vọng tăng trưởng không phải là viển vông
Điểm thuyết phục nhất của mục tiêu tăng trưởng hai con số là nền tảng thực tế đã hình thành trong năm 2026. Theo báo cáo kinh tế xã hội của Chính phủ, GDP quý III tăng 9,95% và 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới, trong khi CPI bình quân 9 tháng chỉ tăng 4,52%. Đây là câu trả lời trực tiếp cho hoài nghi rằng tăng trưởng nhanh sẽ đánh đổi ổn định vĩ mô. Ngược lại, Việt Nam đã chứng minh có thể tăng tốc mà vẫn giữ được các cân đối lớn, từ nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài đến bội chi ngân sách trong giới hạn an toàn. Việc xuất nhập khẩu cả năm ước đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, cùng với đánh giá tích cực từ Moody’s cho thấy nền kinh tế đang mở rộng không chỉ về lượng mà còn về chất. Nếu năm 2026 là năm "tạo nền tảng, tạo đà, tạo thế, tạo lực", thì mục tiêu tăng trưởng GDP 2027 trên 10% là bước tiếp theo logic của quỹ đạo này.
Các trụ cột trong kế hoạch phát triển kinh tế: từ động lực truyền thống đến động lực mới
Điểm đáng chú ý trong kế hoạch phát triển kinh tế là Chính phủ không đặt cược vào một động lực đơn lẻ, mà xây dựng cấu trúc tăng trưởng đa trụ cột. Công nghiệp – xây dựng tăng 11,21% trong 9 tháng, cao nhất từ năm 2015, cho thấy khu vực sản xuất vẫn là xương sống. Đồng thời, nông nghiệp được giữ ổn định, dịch vụ phát triển tích cực với 17,7 triệu lượt khách quốc tế, cao nhất từ trước đến nay. Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, tập trung vào chế biến, chế tạo, công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, phản ánh nỗ lực dịch chuyển lên nấc thang giá trị cao hơn. Đây là những trụ cột rõ ràng của mục tiêu kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới: vừa củng cố động lực truyền thống, vừa nuôi dưỡng động lực mới. Nếu các chỉ số này tiếp tục được duy trì và mở rộng, mục tiêu tăng trưởng GDP 2027 trên 10% không còn là con số trên giấy, mà là kết quả có thể đạt được nhờ cấu trúc động lực đã được chuẩn bị.
Thể chế và điều hành: cơ chế để biến mục tiêu thành hiện thực
Tăng trưởng hai con số không thể dựa thuần túy vào thị trường; nó cần một khung thể chế đủ linh hoạt và một năng lực điều hành nhất quán. Báo cáo kinh tế xã hội nhấn mạnh hệ thống pháp luật đang được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, với tinh thần chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là khu vực tư nhân. Chính sách tài khóa, tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt, vừa miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, vừa giữ ổn định tỷ giá và cải thiện thanh khoản tín dụng. Việc đẩy mạnh sản xuất xăng dầu trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, điều tiết điện hợp lý để không tăng giá trong bối cảnh nhu cầu cao cho thấy Chính phủ coi chi phí đầu vào là biến số chiến lược. Nếu các cải cách luật, nghị quyết với cơ chế vượt trội cho vùng, cực tăng trưởng được Quốc hội thông qua và thực thi nghiêm, đây sẽ là tầng thể chế giúp mục tiêu tăng trưởng GDP 2027 trên 10% có chỗ dựa vững chắc.
Thảo luận tại Quốc hội và câu hỏi cuối cùng: tăng nhanh nhưng phải bền
Khi báo cáo kinh tế xã hội được trình tại kỳ họp Quốc hội, các đại biểu không chỉ nghe và ghi nhận, mà còn góp ý về tính khả thi của mục tiêu. Sự thảo luận này là cần thiết, bởi tăng trưởng hai con số nếu thiếu bền vững sẽ tạo áp lực lên môi trường, xã hội và hệ thống tài chính. Vấn đề không phải là có nên đặt mục tiêu cao hay không, mà là đặt mục tiêu cao kèm theo cơ chế giám sát, phân bổ nguồn lực và ưu tiên chính sách rõ ràng. Quốc hội, với vai trò lập pháp và giám sát, chính là nơi kiểm tra xem kế hoạch phát triển kinh tế có đủ trọng tâm, trọng điểm hay chưa, từ đầu tư công, FDI đến phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kết luận hợp lý cho giai đoạn này là: Việt Nam có nền tảng và công cụ để hướng tới tăng trưởng hai con số, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào việc giữ được kỷ luật cải cách, không để mục tiêu kinh tế Việt Nam bị cuốn theo tăng trưởng bằng mọi giá. Tăng nhanh là cần, nhưng tăng bền mới là thước đo cuối cùng.
