Hai lối qua đường, một mạng kết nối ven sông
Cầu đi bộ Tôn Đức Thắng là hai cầu kết cấu thép bắc qua trục đường đông xe ở trung tâm TP.HCM, đưa người đi bộ từ khu đô thị tới Bến Bạch Đằng và không gian ven sông Sài Gòn. Dự án nhắm vào một điểm nghẽn rất cụ thể: muốn xuống bờ sông, người dân hiện phải băng qua tuyến đường lớn, vừa bất tiện vừa tiềm ẩn rủi ro an toàn. Hai cầu dự kiến đặt tại giao lộ Nguyễn Huệ – Tôn Đức Thắng, trước khách sạn Majestic Sài Gòn, và giao lộ Thái Văn Lung – Tôn Đức Thắng, trước tòa nhà The Landmark. Mỗi cầu rộng 6 m, có thang máy và chiếu sáng mỹ thuật. Đây không chỉ là hai công trình vượt đường: phối cảnh và phương án kết nối cho thấy chúng là mắt xích đưa trung tâm tới cầu đi bộ qua sông Sài Gòn, đồng thời mở đường tới khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Tài trợ doanh nghiệp đi kèm chỉnh trang cầu bến Ba Son
Tổng vốn dự kiến của dự án vượt 88 tỷ đồng, do Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Great Wealth tài trợ theo hợp đồng xây dựng – chuyển giao không yêu cầu thành phố thanh toán. Doanh nghiệp chịu chi phí xây dựng, quản lý và vận hành; đổi lại, phương án nêu một số hỗ trợ như bố trí pano, màn hình LED kết hợp quảng cáo và điểm dịch vụ tiện ích, với vị trí cụ thể cần được cơ quan chức năng xem xét. Giá trị của đề xuất vì thế không chỉ nằm ở hai cầu mà còn ở việc làm lại đoạn bờ sông vốn cần thêm tiện ích công cộng. Tại cầu bến B, kế hoạch gồm sửa chữa, vệ sinh mặt bến, bổ sung hàng rào, lan can, cây xanh, ghế ngồi, điện, nước, chiếu sáng và camera. Khu cầu bến C được định hướng thành đảo hoa và mảng xanh. Đây là cách gắn hạ tầng đi bộ với trải nghiệm ở lại, thay vì chỉ đưa người qua đường.
Di dời hạ tầng đã bắt đầu, áp lực sẽ tăng khi cầu qua sông mở
Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật đang được thực hiện để nhường mặt bằng cho hai cầu và việc cải tạo cầu bến B, C. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, nhưng tiến độ và chất lượng hoàn thiện mới quyết định công trình có giải quyết được nút thắt đi bộ hay không. Nhu cầu kết nối sẽ tăng khi cầu đi bộ qua sông Sài Gòn nối Bến Bạch Đằng với Thủ Thiêm mở cửa, dự kiến vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, tức 30-1-2027. Không có các cầu băng qua Tôn Đức Thắng, lượng khách đổ về khu vực có thể phải cắt ngang dòng xe, làm phát sinh nguy cơ mất an toàn và ùn tắc. Theo kế hoạch được nêu, toàn bộ dự án hướng tới hoàn thành trước Tết Nguyên đán 2027. Mốc này khiến việc phối hợp thi công giữa các hạng mục không thể xem nhẹ.
Thước đo thành công là một hành trình liền mạch
Cầu đi bộ Bến Bạch Đằng chỉ phát huy hết tác dụng khi người đi bộ có thể đi liên tục từ phố Nguyễn Huệ, qua Tôn Đức Thắng, xuống bờ sông rồi tiếp tục sang Thủ Thiêm. Hai cầu mới giải quyết đoạn vượt đường; chỉnh trang cầu bến Ba Son tạo điểm đến và tiện ích; cầu qua sông hoàn thiện trục kết nối hai bờ. Mắt xích nào chậm, thiếu lối tiếp cận thuận tiện hoặc khó dùng với người hạn chế khả năng di chuyển thì toàn tuyến vẫn bị đứt đoạn. Vì vậy, thang máy, chiếu sáng, lối dẫn và quản lý không gian công cộng quan trọng không kém hình thức kiến trúc. Thành phố nên đánh giá công trình bằng mức độ an toàn, khả năng tiếp cận và chất lượng sử dụng thực tế, không chỉ bằng việc hoàn thành đúng hạn. Nếu làm được điều đó, hai cây cầu sẽ biến bờ sông từ nơi đứng nhìn thành một phần dễ tiếp cận của đời sống trung tâm.
