Đội xe điện tăng nhanh, chuyển đổi đã hiện rõ trên đường phố
Transerco đang mở rộng đội xe buýt điện tại Hà Nội bằng cách thay xe diesel trên từng tuyến, đưa phương tiện năng lượng sạch từ kế hoạch chuyển đổi thành lựa chọn quen thuộc trong mạng lưới đi lại hằng ngày. Trong tuần đầu tháng 11, doanh nghiệp bổ sung 46 xe trên bốn tuyến; tổng số xe buýt điện đang khai thác vì thế đạt 421 chiếc trên 28 tuyến. Đây là bước tiến có quy mô đáng kể, nhưng giá trị của nó không chỉ nằm ở con số: xe buýt điện chỉ tạo khác biệt cho hành khách khi được đưa vào hoạt động ổn định, phủ rộng trên các hành trình thiết thực. Tốc độ triển khai cho thấy Transerco xe điện đang đi từ những đợt thay thế riêng lẻ sang mở rộng có hệ thống. Với xe buýt Hà Nội, thay dần phương tiện diesel là hướng đi đúng, miễn là hạ tầng và lịch chạy theo kịp quy mô đội xe.
Bốn tuyến được thay xe diesel trong tuần đầu tháng 11
Đợt triển khai lớn nhất diễn ra từ ngày 7/11, khi Transerco đưa 31 xe buýt điện VinFast vào các tuyến 03B, 28 và 100, thay toàn bộ xe diesel trước đó. Tuyến 03B nối Bến xe Nước Ngầm với Giang Biên (Long Biên); tuyến 28 chạy từ Bến xe Nước Ngầm đến Đông Ngạc (Đại học Mỏ); tuyến 100 kết nối Long Biên với Đặng Xá (Gia Lâm). Trước đó, ngày 1/11, 15 xe điện đã thay toàn bộ phương tiện diesel trên tuyến 40, từ Công viên Thống Nhất đến Văn Lâm, Hưng Yên. Gộp lại, hơn 40 xe mới đã chuyển bốn tuyến sang vận hành điện chỉ trong một tuần. Đây là cách chuyển đổi xe buýt dễ nhận thấy với người đi lại: thay trọn đoàn xe trên tuyến giúp trải nghiệm mới nhất quán hơn, thay vì để xe điện và xe diesel hoạt động xen kẽ.
Lợi ích hành khách phải là thước đo của chuyển đổi
Một đội xe lớn hơn chỉ có ý nghĩa nếu chuyến đi cũng tốt hơn. Mỗi xe mới có sức chứa 60 hành khách, thiết kế sàn thấp và tích hợp thiết bị hỗ trợ người khuyết tật; ngoại thất mang màu xanh Hanoibus cùng họa tiết cánh chim hòa bình và Khuê Văn Các. Việc bỏ xe chạy dầu cũng giúp giảm tiếng ồn, khói đen và mùi nhiên liệu trong không gian hành khách. Những thay đổi ấy trực tiếp chạm tới chất lượng đi lại, đặc biệt với người cao tuổi, người khuyết tật và hành khách thường xuyên đi tuyến. Tuy nhiên, xe điện không tự giải quyết mọi vấn đề của xe buýt: tần suất, độ đúng giờ, kết nối tuyến và khả năng tiếp cận vẫn quyết định người dân có chọn phương tiện công cộng hay không. Vì vậy, xe buýt điện VinFast nên được nhìn nhận vừa là bước giảm phát thải, vừa là cơ hội để nâng chuẩn dịch vụ.
Mục tiêu xanh cần đi cùng trạm sạc và vận hành phù hợp
Đà mở rộng diễn ra khi Hà Nội đẩy nhanh lộ trình xanh hóa vận tải công cộng. Kế hoạch số 149/KH-UBND ban hành ngày 28/5/2025 đặt mục tiêu chuyển toàn bộ hệ thống xe buýt sang điện và năng lượng xanh chậm nhất vào năm 2030. Transerco đặt mục tiêu đưa tỷ lệ phương tiện chuyển đổi xanh vượt 51% vào cuối năm 2026. Trước đợt tăng thêm 46 xe, doanh nghiệp đã vận hành 375 xe điện trên 24 tuyến tính đến hết tháng 10; trong đó, 281 xe được triển khai trên 17 tuyến trong nửa đầu năm và 94 xe trên bảy tuyến trong tháng 10. Quy mô tăng nhanh là tín hiệu đáng khích lệ, nhưng mục tiêu 2030 sẽ đòi hỏi nhiều hơn việc mua xe: Hà Nội cần phát triển trạm sạc, hoàn thiện hỗ trợ đầu tư và điều chỉnh khai thác để phù hợp phương tiện điện. Kết luận, chuyển đổi chỉ thành công khi xe sạch đi kèm dịch vụ đủ thuận tiện để người dân tiếp tục chọn xe buýt.
