Long Thành là gì và vì sao mốc tháng 12/2026 quan trọng?
Sân bay Long Thành là một cảng hàng không quốc tế mới được xây dựng để trở thành trung tâm hàng không lớn, với lộ trình khai thác thương mại từ tháng 12/2026, tăng dần tần suất bay và công suất cho đến khi đạt 100% công suất thiết kế, nhằm chia sẻ tải với các sân bay hiện hữu và tạo bước nhảy cho hàng không Việt Nam. Đây không phải thêm một nhà ga phụ cho Tân Sơn Nhất, mà là một cú xoay trục chiến lược. Khi sân bay Long Thành khai thác, mọi hành khách bay trục Nam – Bắc, bay quốc tế từ khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam sẽ dần phải làm quen với một “cửa ngõ” mới. Việc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) báo cáo kế hoạch chi tiết tại cuộc họp do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì ngày 4/10/2026 cho thấy dự án đã bước sang giai đoạn quyết định, không còn là viễn cảnh xa vời mà là lịch trình cụ thể.
Lộ trình 3 giai đoạn: Từ chạy thử 6–10% đến 100% công suất thiết kế
Điểm đáng chú ý nhất không phải là ngày cắt băng, mà là cách Long Thành được “làm nóng máy” theo 3 giai đoạn rõ ràng. Giai đoạn đầu, từ tháng 12/2026 đến tháng 3/2027, chỉ khu trung tâm và cánh tây nhà ga hành khách vận hành, với Vietnam Airlines và Vietjet Air đăng ký khai thác 6–10% công suất thiết kế, tương đương 20–30 chuyến bay mỗi ngày, tập trung vào đường bay nội địa và quốc tế chặng ngắn. Tổng sản lượng tối đa ở giai đoạn này là 366 chuyến bay/tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Đây là cách khởi động thận trọng nhưng hợp lý: hạn chế rủi ro kỹ thuật, tạo dư địa chỉnh lỗi trước khi mở rộng. Từ tháng 4 đến tháng 10/2027, công suất nâng lên 50% công suất thiết kế, rồi sau tháng 10/2027, sân bay mới chính thức vận hành 100% công suất thiết kế sân bay, với mạng bay nội địa – quốc tế được khai thác đầy đủ.
366 chuyến bay mỗi tuần: Hành khách được gì, mất gì?
Việc sân bay Long Thành khai thác 366 chuyến bay/tuần ngay trong giai đoạn đầu không chỉ là con số đẹp để báo cáo, mà là lời cam kết với hành khách rằng họ sẽ có thêm lựa chọn thực sự. Với 20–30 chuyến bay/ngày do các hãng lớn như Vietnam Airlines và Vietjet đảm nhiệm, hành khách bay nội địa có thêm giờ bay, thêm chỗ, và tiềm năng giảm cảnh quá tải ở Tân Sơn Nhất. Về hàng hóa, từ 24/12/2026, ga hàng hóa phục vụ nội địa rồi mở dần cho quốc tế từ tháng 1/2027, dù chưa có tuyến thẳng đi châu Âu và Mỹ trong giai đoạn đầu. Đổi lại, hành khách sẽ phải chấp nhận giai đoạn quá độ: một số chặng dời sang Long Thành, một số vẫn ở Tân Sơn Nhất, kéo theo chi phí thời gian di chuyển và nguy cơ “vỡ lịch” nếu kết nối mặt đất chưa kịp hoàn thiện.
Khi công suất đạt 100%: Cơ hội và phép thử cho hàng không Việt Nam
Từ tháng 10/2027, khi Long Thành vận hành 100% công suất thiết kế, câu chuyện không còn là giảm tải mà là tham vọng trở thành trung tâm trung chuyển mới. Lúc đó, các hãng hàng không Việt Nam dự kiến mở rộng mạng bay quốc tế đến châu Âu, châu Úc, Nam Á, Đông Bắc Á, Đông Nam Á và châu Mỹ, đồng thời bổ sung thêm các đường bay nội địa. Mạng bay nội địa và quốc tế được vận hành đầy đủ, các tuyến vận chuyển hàng hóa tới châu Âu và Mỹ cũng được triển khai. Nói cách khác, Long Thành sẽ là bài kiểm tra xem hàng không Việt Nam có đủ sức “chơi” ở một sân chơi rộng hơn hay không. Một tuyên bố có thể trích dẫn là: "Dự án quy mô cuối cùng đạt 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm", cho thấy kỳ vọng rất lớn đối với Long Thành.
Kết luận: Long Thành có xứng đáng là cửa ngõ mới?
Việc Long Thành đi vào khai thác theo lộ trình ba bước, khởi đầu bằng 366 chuyến bay/tuần rồi nâng dần đến 100% công suất thiết kế, là một quyết định mang tính chiến lược hơn là kỹ thuật. Cuộc họp ngày 4/10/2026, nơi Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các nhà thầu thi công 24/7 để giữ tiến độ, cho thấy Nhà nước đã đặt cược lớn vào dự án này. Về phía hành khách, Long Thành có thể đồng nghĩa với thêm quãng đường di chuyển, nhưng cũng mở ra thêm lựa chọn, thêm đường bay thẳng, thêm cơ hội không phải trung chuyển qua các sân bay trong khu vực. Ở góc độ hàng không Việt Nam, Long Thành là cơ hội hiếm để tái thiết lại mạng bay, cách vận hành và tham vọng quốc tế. Câu hỏi không còn là "có nên" nữa, mà là "có kịp" biến bản vẽ và tiến độ thành một sân bay hoạt động ổn định, đúng hẹn hay không.
