Sân bay Long Thành bước sang giai đoạn hoàn thiện: Cuộc đánh cược với mốc tháng 12
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới được xây dựng trên diện tích hơn 5.000 ha tại Long Thành, Đồng Nai, với mục tiêu trở thành sân bay lớn nhất Việt Nam, hiện đã bước vào giai đoạn hoàn thiện với nhiều hạng mục đạt trên 90% khối lượng thi công và chuẩn bị vận hành thử nghiệm toàn hệ thống. Cuộc tranh luận lớn lúc này không còn là “có nên làm Long Thành” mà là “có kịp vận hành ổn định trước khi khai thác thương mại tháng 12 hay không”. ACV đã chọn câu trả lời bằng hành động: dồn toàn bộ nguồn lực vào các gói thầu đường găng, chấp nhận áp lực tiến độ để giữ bằng được lời hứa với Chính phủ về mốc khai thác thương mại. Đây là thời điểm mà từng phần trăm hoàn thành công trình không chỉ là con số kỹ thuật, mà là thước đo năng lực thực thi một đại dự án hạ tầng chiến lược.
Những hạng mục gần 100%: Nền tảng cho vận hành thử nghiệm
Nếu chỉ nhìn tổng thể, việc 16 gói thầu xây lắp chính đạt khoảng 80% giá trị hợp đồng có thể khiến nhiều người hoài nghi về khả năng về đích đúng hạn. Nhưng điểm đáng chú ý là các hạng mục trực tiếp quyết định an toàn bay và vận hành sân bay Long Thành đã gần hoàn thành công trình. Gói thầu 4.6 gồm đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay đã đạt gần 99%, trong đó khu vực sân đỗ đạt 100% khối lượng. Đây là nền tảng để chuyển sang giai đoạn vận hành thử nghiệm, kiểm tra khả năng đáp ứng tần suất cất hạ cánh và khai thác sân đỗ. Hệ thống cung cấp nhiên liệu tàu bay (gói 4.9) cũng cán mốc gần 98%, với hệ thống điện, điều khiển và phòng cháy chữa cháy đã hoàn thiện ở mức trên 99%, đủ điều kiện bước sang lắp đặt, tích hợp và vận hành thử toàn hệ thống.
Đường găng tiến độ: 4 gói thầu quyết định thành bại
Điểm mấu chốt của giai đoạn nước rút không nằm ở những con số trung bình, mà ở 4 gói thầu đường găng mà ACV xác định là nhiệm vụ trọng tâm hiện nay. Ngày 20/9, doanh nghiệp này công bố đang tập trung tăng cường nguồn lực, điều phối và đẩy nhanh tiến độ thi công các gói 4.8 (giao thông nội cảng, hạ tầng kỹ thuật), 5.10 (nhà ga hành khách), 7.8 (nhà ga hàng hóa số 1 và công trình phụ trợ) và 11.5 (nhà để xe). Đây là những khối công việc phức tạp, nhiều hạng mục triển khai đồng thời, có liên kết chặt chẽ về mặt bằng, thiết bị và trình tự thi công. "Việc tập trung nguồn lực cho 4 gói thầu thuộc đường găng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay" không chỉ là phát biểu kỹ thuật mà là tuyên ngôn lựa chọn: hoặc dồn lực vào các điểm nghẽn để mở cửa vận hành, hoặc chấp nhận lùi mốc khai thác thương mại.
Vận hành thử nghiệm: Bài kiểm tra thực sự cho một đại dự án hơn 16 tỷ USD
Khi các gói thầu hạ tầng chính và hệ thống kỹ thuật đạt khối lượng cao, sân bay Long Thành bước sang giai đoạn khó nhất: hoàn thiện, lắp đặt, thử nghiệm, tích hợp hệ thống và vận hành thử nghiệm. Đây là lúc các con số 99% không còn ý nghĩa nếu từng hệ thống không “nói chuyện” được với nhau – từ đường cất hạ cánh, sân đỗ, nhiên liệu, xử lý nước thải đến ICT, điện và phòng cháy chữa cháy. Gói thầu công trình xử lý nước thải đã đạt hơn 91%, với mục tiêu hoàn thành xây dựng và nghiệm thu kỹ thuật hệ thống thiết bị trước ngày 30/9. Trên nền đó, vận hành thử sẽ đóng vai trò như một cuộc tổng duyệt, phơi bày sai sót thiết kế, khoảng trống quy trình và sự phối hợp giữa các đơn vị. Nếu Long Thành không coi đây là “bài thi thật” mà chỉ là hình thức, mốc khai thác thương mại tháng 12 sẽ trở nên rủi ro.
Ý nghĩa chính trị và hạ tầng của mốc khai thác thương mại tháng 12
Đằng sau áp lực tiến độ là sức nặng chính trị của một đại dự án hơn 16 tỷ USD được Chính phủ coi là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay. Theo chỉ đạo của Thủ tướng, ACV phải huy động mọi nguồn lực để đưa sân bay Long Thành vào khai thác thương mại trong tháng 12. Mốc thời gian này không chỉ là một deadline quản lý dự án mà là thước đo hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, chủ đầu tư và nhà thầu trong một công trình hạ tầng quy mô quốc gia. Câu hỏi lớn là: liệu có cần chấp nhận đánh đổi một phần “độ hoàn hảo” để giữ tiến độ? Quan điểm hợp lý là chỉ nên đánh đổi những yếu tố có thể tinh chỉnh trong vận hành, tuyệt đối không nới lỏng tiêu chuẩn an toàn và chất lượng cốt lõi. Nếu Long Thành về đích đúng hạn với hệ thống vận hành thử nghiệm đạt yêu cầu, đây sẽ là tín hiệu tích cực cho các dự án hạ tầng tiếp theo; ngược lại, mọi chậm trễ sẽ trở thành bài học về sự trung thực trong đặt mục tiêu và truyền thông tiến độ.
