Nút giao 80ha: hơn cả một công trình giao thông khổng lồ
Nút giao Hạ Long Xanh là nút giao trên tuyến cao tốc Hạ Long – Hải Phòng, được quy hoạch trên diện tích khoảng 78ha, tương đương gần 7 lần hồ Hoàn Kiếm và khoảng 1,5 lần Công viên Thống Nhất, với hệ thống 8 nhánh rẽ hoa thị dài 9,6km, định hình vai trò cửa ngõ mới cho phát triển đô thị và logistics miền Bắc.
Đây không chỉ là một công trình hạ tầng giao thông Quảng Ninh mà là “bộ chia luồng” chiến lược cho toàn vùng kinh tế phía Bắc. Nút giao Hạ Long Xanh nằm tại Km6+700 trên tuyến cao tốc Hạ Long – Hải Phòng, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư, khởi công vào cuối tháng 12/2020. Quy mô này đưa công trình trở thành một trong những nút giao lớn nhất tỉnh, chỉ sau nút giao Đầm Nhà Mạc rộng khoảng 83ha. Quan điểm thẳng thắn là: nếu không có một nút giao đủ lớn và đủ “thông minh” như vậy, mọi tham vọng siêu đô thị và trung tâm logistics khu vực chỉ dừng lại ở bản vẽ.
Thiết kế hoa thị 9,6km: lý do nó là “cửa ngõ không xung đột”
Điểm đáng bàn nhất của nút giao Hạ Long Xanh không phải ở diện tích 78ha, mà ở cách nó xử lý dòng xe. Hệ thống 8 nhánh rẽ dạng hoa thị với tổng chiều dài lên tới 9,6km, gấp 6 lần nhịp chính cầu Nhật Tân dài 1,5km, cho phép tổ chức giao thông liên hoàn, tách dòng, hạn chế tối đa xung đột giữa luồng xe trên cao tốc Hạ Long – Hải Phòng và các trục đường nội tỉnh.
Nền đường rộng 10,5m, mặt đường 9,5m, lề mỗi bên 0,75m; cầu vượt dài hơn 360m gồm hai đơn nguyên độc lập cách nhau 2,5m, mỗi bên rộng 16m với 3 làn xe cơ giới và 1 làn hỗn hợp. Đây là những thông số cho thấy nút giao được thiết kế để “chịu tải” lưu lượng lớn ngay từ đầu, thay vì chắp vá mở rộng sau này. Một phát biểu có thể trích dẫn: “Thiết kế hoa thị 8 nhánh cho phép tổ chức giao thông liên hoàn, không xung đột giữa luồng xe, đảm bảo lưu lượng vận tải lớn cho khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc”.
Kết nối Vinhomes Global Gate: hạt nhân của siêu đô thị – siêu cảng
Nút giao Hạ Long Xanh sẽ kết nối trực tiếp với đại đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long, một dự án có quy mô 6.200ha được phát triển theo mô hình đô thị “all-in-one” tích hợp không gian ở, làm việc, thương mại, dịch vụ, chăm sóc sức khỏe và nghỉ dưỡng. Trong tổng diện tích này, hơn 2.500ha được dành cho cây xanh, mặt nước và rừng ngập mặn, trong đó khoảng 680ha là mặt biển.
Đặt cạnh cao tốc Hạ Long – Hải Phòng, gần tuyến cao tốc Hà Nội – Móng Cái, lại thuận lợi kết nối cảng Cái Lân, các khu công nghiệp Quảng Yên, sân bay Vân Đồn và chuỗi đô thị ven biển Quảng Ninh, Vinhomes Global Gate chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi có một nút giao “đón – trả” dòng người, dòng hàng đủ quy mô. Quan điểm ở đây rõ ràng: không có nút giao Hạ Long Xanh, siêu đô thị 6.200ha này khó trở thành cửa ngõ toàn cầu đúng nghĩa; ngược lại, chính siêu đô thị cũng là “lý do tồn tại” để nút giao trở thành hạ tầng mang lại giá trị lâu dài thay vì một dự án giao thông đơn lẻ.
Động lực mới cho hạ tầng giao thông Quảng Ninh và công nghiệp miền Bắc
Vai trò của nút giao Hạ Long Xanh vượt xa phạm vi một công trình của Quảng Ninh. Công trình góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông kết nối Quảng Ninh với Hải Phòng và Hà Nội, mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và kinh tế ven biển khu vực. Khi các nhánh rẽ tại nút giao và hạng mục cầu vượt trên tuyến cao tốc Hạ Long – Hải Phòng cơ bản hoàn thành theo phương án gác dầm Super T, một trục kết nối đồng bộ đang dần hình thành thay cho mô hình “đường ai nấy làm” trước đây.
Quan trọng hơn, nút giao Hạ Long Xanh tăng khả năng kết nối tới các khu công nghiệp Sông Khoai, Bắc Tiền Phong, Nam Tiền Phong và Đông Mai – những điểm đến đang thu hút mạnh dự án sản xuất và dòng vốn FDI. Khi đưa vào khai thác, thời gian di chuyển từ Quảng Yên đến Hải Phòng được kỳ vọng rút xuống còn khoảng 15 phút, đồng thời giảm phụ thuộc vào Quốc lộ 18 và Quốc lộ 10. Di chuyển rút ngắn nghĩa là chi phí logistics thấp hơn, cơ hội việc làm nhiều hơn, và sức cạnh tranh vùng cũng được nâng tầm.
Từ nút giao chiến lược đến tầm nhìn phát triển đô thị miền Bắc bền vững
Nếu chỉ nhìn nút giao Hạ Long Xanh như một dự án giao thông 78ha thì đó là góc nhìn ngắn hạn. Về dài hạn, đây là “bản lề” mở rộng không gian phát triển đô thị miền Bắc theo hướng bền vững: gắn đô thị với cao tốc, cảng biển, sân bay và các khu công nghiệp thay vì phát triển manh mún. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Quảng Ninh định vị mình như một trung tâm dịch vụ – công nghiệp – du lịch ven biển.
Tuy vậy, quy mô lớn gấp gần 7 lần hồ Hoàn Kiếm cũng đặt ra yêu cầu quản trị chặt chẽ về sử dụng đất, mật độ xây dựng và bảo vệ hệ sinh thái ven biển. Một nút giao có thể trở thành “cửa ngõ chiến lược cho phát triển kinh tế và logistics khu vực miền Bắc” chỉ khi nó phục vụ đồng thời hai mục tiêu: tăng tốc giao thương và giữ được chất lượng sống cho người dân trong các đô thị mới. Nói cách khác, thước đo thành công của Hạ Long Xanh sẽ không dừng ở số km đường, mà ở cách nó tái định hình cả cách miền Bắc phát triển đô thị trong nhiều thập kỷ tới.
