Làn sóng khách du lịch châu Âu Việt Nam: điểm ngoặt của tăng trưởng
Làn sóng khách du lịch châu Âu đến Việt Nam là xu hướng dịch chuyển rõ rệt, trong đó du khách từ nhiều nước châu Âu chọn Việt Nam thay cho các điểm đến truyền thống ở khu vực và bản địa của họ, góp phần tạo nên một cấu trúc mới cho dòng khách quốc tế và làm thay đổi cách ngành du lịch Việt Nam xây dựng sản phẩm, chính sách thị thực và mạng lưới hàng không để phù hợp với nhu cầu lưu trú dài ngày, chi tiêu cao và ưu tiên trải nghiệm văn hóa bản địa. Tâm điểm của câu chuyện du lịch Việt Nam tăng trưởng hiện nay không còn nằm ở những con số chung chung, mà ở việc ai đang đến, ai đang chững lại, và Việt Nam đang đứng ở đâu trong ngành du lịch Đông Nam Á cạnh tranh khốc liệt. Theo thống kê, tháng 7 Việt Nam đón khoảng 1,67 triệu lượt khách quốc tế, tăng gần 7% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế 7 tháng đầu năm, gần 14 triệu lượt khách quốc tế giúp ngành du lịch hoàn thành khoảng 56% mục tiêu 25 triệu lượt của cả năm. Đáng chú ý nhất là dòng khách châu Âu: 2,35 triệu lượt trong 7 tháng, tăng đến 53,4% so với cùng kỳ, trở thành thị trường tăng trưởng mạnh nhất. Trong một bức tranh mà khách Trung Quốc, Hàn Quốc bắt đầu giảm, việc khách châu Âu bùng nổ không chỉ là một tín hiệu vui, mà là lời cảnh báo rằng chiến lược thị trường của Việt Nam cần được tái thiết, nếu không muốn tụt lại sau các điểm đến khác trong khu vực.
Vì sao khách châu Âu chọn Việt Nam thay cho các điểm đến quen thuộc?
Việt Nam đang lấy lại phần "miếng bánh" lâu nay thuộc về Thái Lan, Singapore hay Malaysia trong mắt khách châu Âu. Điều này không xảy ra ngẫu nhiên, mà là kết quả của một tổ hợp lợi thế: trải nghiệm phong phú, chi phí hợp lý và đặc biệt là chính sách thị thực Việt Nam ngày càng thoáng. Việt Nam đã mở rộng diện miễn thị thực cho nhiều quốc gia châu Âu và triển khai thị thực điện tử tiện lợi, giúp du khách dễ dàng lên kế hoạch cho những chuyến đi dài ngày. Một số thị trường như Ba Lan, Séc, Thụy Điển, Thụy Sĩ ghi nhận mức tăng trưởng 22–51%, được hỗ trợ trực tiếp bởi chính sách miễn thị thực. Bên cạnh đó, cục diện hàng không cũng thay đổi. Việc khôi phục các đường bay thẳng, tăng tần suất khai thác với thị trường Nga đã đẩy lượng khách Nga lên khoảng 864.000 lượt trong 7 tháng, tăng 174% so với cùng kỳ và cao gấp đôi trước dịch. Khi hành trình trở nên dễ tiếp cận, khách châu Âu có xu hướng ở lại Việt Nam 2–3 tuần, kết hợp nghỉ dưỡng biển với khám phá văn hóa, ẩm thực. Thay vì chọn những thành phố châu Âu đắt đỏ, họ nhìn thấy ở Việt Nam một điểm đến vừa mới lạ, vừa "đáng đồng tiền" và vẫn đủ tiện nghi để không cảm thấy bị thụt lùi.
Sụt giảm khách Trung – Hàn: dấu hiệu cảnh báo chứ không phải thảm họa
Trong khi khách du lịch châu Âu Việt Nam tăng mạnh, hai thị trường từng là "xương sống" là Trung Quốc và Hàn Quốc lại có dấu hiệu chững lại. Trung Quốc vẫn là thị trường gửi khách lớn nhất với hơn 3,084 triệu lượt trong 7 tháng, nhưng đã giảm 1,1% so với cùng kỳ. Tháng 7, Việt Nam đón 388.004 lượt khách Trung Quốc, giảm nhẹ so với tháng 6. Khách Hàn Quốc, thị trường lớn thứ hai, giảm 5,5% trong 7 tháng; riêng tháng 7, chỉ đạt 226.248 lượt, giảm đến 28,6% so với cùng kỳ. Không nên vội kết luận đây là sự suy thoái dài hạn. Giá vé máy bay tăng vì phụ thu nhiên liệu liên quan xung đột giữa Mỹ và Iran đã ảnh hưởng đến nhu cầu du lịch của khách Hàn trong nửa đầu năm. Thời tiết cũng chơi một vai trò thực dụng: Phú Quốc – điểm đến được khách Hàn yêu thích – bước vào mùa mưa trong tháng 7, khiến nhiều gia đình Hàn Quốc tạm dừng kế hoạch nghỉ biển. Tuy nhiên, mức giảm sau giai đoạn "đỉnh" năm trước vẫn là lời nhắc rằng Việt Nam không thể tiếp tục phụ thuộc vào vài thị trường Đông Bắc Á, càng không thể lơ là việc làm mới sản phẩm để giữ chân nhóm khách quay lại nhiều lần.
Cạnh tranh trong ngành du lịch Đông Nam Á: Việt Nam thắng ở trải nghiệm và cấu trúc khách
Trong ngành du lịch Đông Nam Á, Việt Nam không còn là "người đến sau" bị động. Các thị trường nội khối như Campuchia, Philippines, Singapore, Indonesia và Malaysia đều tăng trưởng hai con số khi đến Việt Nam, hưởng lợi từ khoảng cách địa lý gần và mạng lưới đường bay nội vùng ngày càng phát triển. Nhưng điểm đáng nói hơn là cách Việt Nam dần tách mình khỏi mô hình du lịch giá rẻ thuần túy. Khách châu Âu được đánh giá có thời gian lưu trú dài và mức chi tiêu cao, giúp tăng trưởng không chỉ về lượng mà còn về chất. Doanh thu dịch vụ du lịch lữ hành 7 tháng đạt khoảng 59.300 tỷ đồng, tăng hơn 16% so với cùng kỳ, và lan tỏa đến nhiều địa phương chứ không chỉ vài trung tâm quen thuộc. Khung cảnh thiên nhiên đa dạng, văn hóa và ẩm thực đặc sắc tiếp tục là nền tảng cạnh tranh của điểm đến Việt Nam trên bản đồ quốc tế. Ở tầm khu vực, khi Thái Lan hay Singapore đã định vị khá rõ nét, Việt Nam đang tạo ra câu chuyện riêng: một nơi có thể đón cả khách nghỉ dưỡng cao cấp lẫn khách trẻ chi tiêu tiết kiệm, nhưng vẫn đảm bảo cảm giác "đáng giá" cho từng mức ngân sách. Câu hỏi không còn là Việt Nam có hấp dẫn hay không, mà là Việt Nam có đủ nhanh để chốt vị thế trước khi các đối thủ kịp làm mới mình.
Tương lai: nếu không dịch chuyển theo khách châu Âu, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội vàng
Việc gần 14 triệu lượt khách quốc tế trong 7 tháng đã mang về 56% mục tiêu cả năm cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn. Các chuyên gia kỳ vọng chính sách thị thực Việt Nam tiếp tục thông thoáng hơn, mạng lưới hàng không mở rộng và hoạt động quảng bá được đẩy mạnh để hướng tới mục tiêu 25 triệu khách quốc tế. Tuy vậy, cơ hội không tự biến thành kết quả. Nếu Việt Nam vẫn sa đà vào việc "đợi" khách Trung – Hàn quay lại mà chậm khai thác sâu thị trường châu Âu, lợi thế hiện tại rất dễ bị bào mòn. Thời gian tới, Việt Nam cần chủ động phát triển thêm nhiều điểm đến phù hợp du lịch gia đình, tạo lựa chọn thay thế hấp dẫn cho những nơi đã quá quen thuộc với khách Hàn Quốc như Đà Nẵng. Đồng thời, phải thiết kế trải nghiệm dài ngày, đa điểm cho khách châu Âu, thay vì chỉ tập trung vài thành phố lớn. "Chúng ta cần chờ thêm dữ liệu thị trường trong 6 tháng cuối năm mới có được đánh giá đầy đủ" là một nhận định đúng về mặt thống kê, nhưng xét về chiến lược, Việt Nam không nên chờ thêm gì nữa: làn sóng dịch chuyển khách đã đến, vấn đề là ta có kịp bơi theo hay không.
