Công nghiệp Hà Tĩnh tăng trưởng bứt phá: bước ngoặt cho cơ cấu kinh tế
Công nghiệp Hà Tĩnh là quá trình phát triển các ngành chế biến, chế tạo và năng lượng dựa trên nền tảng khu kinh tế, hạ tầng và chính sách, qua đó kéo GRDP tăng lên, chuyển dịch cơ cấu từ nông nghiệp sang công nghiệp – dịch vụ và tạo năng lực cạnh tranh mới cho phát triển kinh tế tỉnh trong trung và dài hạn.7 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh tăng 37,5% so với cùng kỳ năm 2025, một mức tăng cho thấy tỉnh đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ. Đáng nói hơn, sự bứt phá này diễn ra trong bối cảnh sản xuất công nghiệp phân hóa rõ: khai khoáng giảm hơn 10,9%, nhóm nước và xử lý chất thải tăng chậm, nhưng chế biến – chế tạo cùng sản xuất, phân phối điện lại tăng rất nhanh. Điều đó cho thấy tăng trưởng sản xuất không phải là may mắn nhất thời, mà là kết quả của lựa chọn chiến lược tập trung vào ngành công nghiệp chủ lực, chấp nhận từ bỏ những trụ cột cũ hiệu quả thấp để xây trên những động lực mới.
Hai “đầu kéo” chế biến–chế tạo và năng lượng: gia tốc cho tăng trưởng sản xuất
Điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện công nghiệp Hà Tĩnh là việc tỉnh xác định chế biến – chế tạo và sản xuất, phân phối điện làm hai “đầu kéo” của tăng trưởng sản xuất. 7 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp chế biến – chế tạo tăng 34,75%, đóng góp tới 26,51 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Cùng lúc, ngành sản xuất và phân phối điện tăng 56,94%, sản lượng hơn 11 tỷ kWh, bổ sung 11,09 điểm phần trăm cho toàn ngành. Đây không chỉ là những con số ấn tượng; chúng cho thấy chiến lược chọn ngành công nghiệp chủ lực đã bắt đầu phát huy hiệu quả. Các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao như pin lithium, xe máy điện, ô tô điện xuất hiện, thay thế dần hình ảnh một địa phương chỉ dựa vào khai thác tài nguyên thô. Theo ông Thái Hoàng Nhật – Trưởng phòng Công nghiệp, Sở Công Thương, chính hai nhóm ngành này là động lực chính cho mức tăng 37,5% của chỉ số sản xuất công nghiệp toàn tỉnh. Đây là bước chuyển từ tăng trưởng rộng sang tăng trưởng theo chiều sâu, dựa vào năng suất và giá trị gia tăng.
Vũng Áng và mạng lưới doanh nghiệp: nền tảng cấu trúc cho phát triển kinh tế tỉnh
Đằng sau những con số tăng trưởng là cả một cấu trúc kinh tế đang được tái thiết. Khu kinh tế Vũng Áng nổi lên như “trạm năng lượng” và “công xưởng mới” của công nghiệp Hà Tĩnh, với sản xuất thiết bị điện (pack pin, cell pin), sản xuất điện, ô tô điện giữ vai trò nguồn lực lớn nhất thúc đẩy phát triển kinh tế tỉnh. 9 tháng năm 2025, khu vực công nghiệp – xây dựng tăng 11,30%, riêng công nghiệp tăng 11,88%, đóng góp 3,93 điểm phần trăm vào tăng trưởng GRDP toàn tỉnh. Tổng GRDP theo giá so sánh đạt 47.934 tỷ đồng, tăng 8,05% so với cùng kỳ, phản ánh rõ xu hướng chuyển dịch cơ cấu sang công nghiệp – dịch vụ là chủ đạo. Sự góp mặt của các nhà máy ô tô điện, pin, cùng mạng lưới doanh nghiệp dệt may, bao bì, thức ăn chăn nuôi… giúp vừa nâng chất những ngành mới, vừa giữ nền sản xuất ổn định. Ngay cả nhà máy cây thông Noel nhân tạo xuất hơn 70.000 sản phẩm sang Mỹ cũng cho thấy Hà Tĩnh không chỉ làm nguyên liệu mà đã bước vào những chuỗi xuất khẩu phức tạp hơn.
Năm bản lề 2025: từ chống chịu thiên tai đến chuẩn bị cho Đại hội khóa XX
Năm 2025 không chỉ là một mốc thời gian kỹ thuật; đây là năm bản lề để Hà Tĩnh hoàn thành các nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XIX và chuẩn bị tiền đề cho nhiệm kỳ Đại hội khóa XX. Điều đáng nói là những nỗ lực đó diễn ra trong bối cảnh tỉnh chịu tác động nặng nề của 3 cơn bão Kajiki, Nongfa và Bualoi, cùng dịch tả lợn châu Phi khiến nông nghiệp suy giảm. 9 tháng năm 2025, khu vực nông nghiệp giảm 3,92%, kéo giảm 0,41 điểm phần trăm tăng trưởng toàn tỉnh. Trong hoàn cảnh đó, công nghiệp Hà Tĩnh buộc phải gánh vai trò “phao cứu sinh” cho phát triển kinh tế tỉnh. Tỉnh ủy, HĐND, UBND đã chọn cách không co lại mà đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp và tăng tốc các dự án hạ tầng, công nghiệp trọng điểm. Cách phản ứng này biến khủng hoảng thành động lực chuyển dịch cơ cấu, củng cố vị thế khu vực công nghiệp – xây dựng chiếm gần 40% cơ cấu kinh tế, đặt nền cho giai đoạn 2026–2030.
Từ tăng tốc sang bền vững: Hà Tĩnh cần chiến lược gì để bắt kịp các trung tâm công nghiệp?
Câu hỏi đặt ra không phải Hà Tĩnh có tăng trưởng hay không, mà là tỉnh có biến được tăng tốc công nghiệp thành phát triển bền vững để bắt kịp các trung tâm công nghiệp trong khu vực. Thời gian tới, Hà Tĩnh dự định tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh để thu hút thêm dự án công nghiệp. Song song, dư địa tăng trưởng của ngành năng lượng được mở rộng với các dự án như Nhiệt điện LNG Vũng Áng III công suất 1.500 MW và Thủy điện Hương Sơn 3, khi hoàn thành sẽ củng cố vị thế tỉnh trong chuỗi cung ứng năng lượng khu vực. Chiến lược thông minh phải là dùng hai “đầu kéo” chế biến – chế tạo và năng lượng để hình thành hệ sinh thái công nghiệp đa tầng: từ công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ đến dịch vụ kỹ thuật. Nếu Hà Tĩnh kiên định với định hướng công nghiệp chủ lực gắn với cải cách thể chế, thì việc bắt kịp – thậm chí cạnh tranh với các trung tâm công nghiệp lân cận không còn là mục tiêu xa vời, mà là lộ trình có thể đo đếm bằng năng lực sản xuất và chất lượng tăng trưởng.
