Tăng trưởng 37%: thành tích ấn tượng nhưng không thể xem là hiển nhiên
Hà Tĩnh công nghiệp tăng trưởng 37,5% trong 7 tháng đầu năm 2026 là mức tăng của chỉ số sản xuất công nghiệp so với cùng kỳ năm 2025, phản ánh sự bứt phá mạnh mẽ của hai nhóm ngành then chốt là chế biến – chế tạo và sản xuất, phân phối điện, đồng thời cho thấy sự phân hóa rõ rệt với các ngành công nghiệp khác trên địa bàn.
Điểm đáng nói là cú bứt tốc này diễn ra trong bối cảnh kinh tế Hà Tĩnh vẫn đang trên quỹ đạo chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào công nghiệp – dịch vụ. Khi bức tranh công nghiệp 7 tháng cho thấy nhóm khai khoáng giảm hơn 10,9% còn cấp nước – xử lý rác thải tăng chậm, chỉ có hai “đầu kéo” thực sự kéo cả đoàn tàu đi nhanh hơn. Về bản chất, đây là thành tích đáng ghi nhận nhưng cũng đặt ra câu hỏi: tăng trưởng đang rộng hơn, hay chỉ sâu hơn ở vài trụ cột?
Chế biến – chế tạo: từ dệt may tới pin, ô tô điện và bài toán nâng cấp chuỗi giá trị
Nhóm ngành công nghiệp chính đầu tiên đưa sản xuất công nghiệp Hà Tĩnh tăng tốc là chế biến – chế tạo. Lũy kế 7 tháng, chỉ số sản xuất của nhóm này tăng 34,75% so với cùng kỳ và đóng góp tới 26,51 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành. Đây không còn là tăng trưởng dựa thuần túy vào các sản phẩm truyền thống, mà đang dịch chuyển sang các sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao như pin lithium, xe máy điện, ô tô điện.
Tại Khu kinh tế Vũng Áng, các dây chuyền VF3, Minio Green được vận hành liên tục, đồng thời dây chuyền VF5 dự kiến đi vào hoạt động trong tháng 10, cho thấy doanh nghiệp không chỉ mở rộng danh mục sản phẩm mà còn nâng công suất để tận dụng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Song song với đó, các doanh nghiệp dệt may, bao bì, thức ăn chăn nuôi vẫn là nền đỡ sản lượng, tận dụng các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường như trường hợp Haivina Hồng Lĩnh. Nếu không tiếp tục nâng tỷ lệ nội địa hóa và phát triển công nghiệp phụ trợ, Hà Tĩnh có nguy cơ chỉ “bám toa” cuối trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Sản xuất – phân phối điện: động cơ tăng trưởng mới nhưng tiềm ẩn rủi ro phụ thuộc
Động cơ tăng trưởng thứ hai của Hà Tĩnh là ngành sản xuất và phân phối điện. Trong 7 tháng năm 2026, ngành này tăng 56,94% so với cùng kỳ, đóng góp tới 11,09 điểm phần trăm vào mức tăng chung; sản lượng điện đạt hơn 11 tỷ kWh. Con số này cho thấy Hà Tĩnh đang nổi lên như một trung tâm năng lượng quan trọng, với đóng góp chủ yếu từ Khu kinh tế Vũng Áng và các dự án sản xuất thiết bị điện, pack pin, cell pin, ô tô điện.
Đây là nguồn lực lớn nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn tỉnh trong năm 2025 và tạo nền tảng cho các năm tiếp theo. Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn vào năng lượng và một vài tổ hợp công nghiệp rủi ro ở chỗ: chỉ cần sự cố kỹ thuật, biến động thị trường năng lượng hoặc thay đổi chính sách là tăng trưởng có thể chững lại ngay. Các dự án như Nhiệt điện LNG Vũng Áng III công suất 1.500 MW hay Thủy điện Hương Sơn 3 đang được tăng tốc triển khai, mở rộng dư địa tăng trưởng, nhưng cũng đòi hỏi quản trị rủi ro môi trường, an ninh năng lượng và cân đối cơ cấu ngành.
Năm bản lề 2025: bệ phóng hay điểm gãy của phát triển kinh tế Hà Tĩnh?
Năm 2025 được xác định là năm bản lề hoàn thành các nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XIX và chuẩn bị tiền đề cho nhiệm kỳ Đại hội khóa XX, đồng thời đẩy nhanh thực hiện mục tiêu kế hoạch 5 năm 2026–2030. Trong 9 tháng, GRDP Hà Tĩnh tăng 8,05% so với cùng kỳ, khu vực công nghiệp – xây dựng tăng 11,30% và đóng góp gần 4,84 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung, cho thấy công nghiệp vẫn là động lực chính.
Tuy vậy, bức tranh không hoàn toàn màu hồng: nông nghiệp giảm, chịu ảnh hưởng nặng nề từ bão, lũ, dịch tả lợn châu Phi; ba cơn bão liên tiếp đã tác động mạnh đến sản xuất và đời sống người dân. Khi cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ, phần “nền” nông nghiệp bị suy giảm càng làm rõ mức độ phụ thuộc của tăng trưởng vào một số ngành công nghiệp chính. Câu hỏi đặt ra là liệu Hà Tĩnh có đang xây một tòa nhà cao tầng trên nền tảng đủ vững, hay chỉ đang gia tốc trên một mặt phẳng chưa ổn định?
Giữ đà tăng tốc: cần chiến lược “ba tầng” thay vì chạy theo con số
Để duy trì đà Hà Tĩnh công nghiệp tăng trưởng, chạy theo con số 37,5% là chưa đủ. Tỉnh đang đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư – kinh doanh nhằm tiếp tục thu hút các dự án công nghiệp mới, đồng thời quyết tâm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2025 và tạo nền tảng vững cho giai đoạn tiếp theo. Nhưng chiến lược dài hạn cần ít nhất ba tầng: củng cố các “đầu kéo” hiện tại, mở rộng dần sang các ngành công nghiệp hỗ trợ – dịch vụ chất lượng cao và phục hồi, hiện đại hóa nông nghiệp để giảm rủi ro cơ cấu.
Về quan điểm, sản xuất công nghiệp Hà Tĩnh đang trong giai đoạn “tăng tốc thử lửa”: nếu quản trị tốt rủi ro môi trường, năng lượng và thị trường, hai ngành chế biến – chế tạo và sản xuất, phân phối điện có thể trở thành nền móng của một cấu trúc kinh tế mới, chứ không chỉ là “phép màu” thống kê ngắn hạn. Ngược lại, nếu chỉ dựa vào vài siêu dự án, Hà Tĩnh có nguy cơ được hưởng lợi trong ngắn hạn nhưng sẽ dễ tổn thương khi chu kỳ đầu tư và nhu cầu thị trường thay đổi.
