Mốc 20 tỷ USD: tham vọng kinh tế và bài kiểm tra năng lực hợp tác
Thương mại Việt Nam Australia hướng tới mục tiêu 20 tỷ USD là một chiến lược kinh tế thể hiện tham vọng nâng cấp quan hệ song phương, thông qua hợp tác tài chính hai chiều, mở rộng đầu tư và khai thác các lĩnh vực khoáng sản, năng lượng và chuyển đổi xanh bền vững như các trụ cột tăng trưởng mới của hai nước. Chiều 11/8 tại Sydney, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Bộ trưởng Ngân khố Australia Jim Chalmers và Bộ trưởng Thương mại và Du lịch Don Farrell, tập trung vào tài chính, thương mại, đầu tư, năng lượng, khoáng sản và chuyển đổi xanh trong các khuôn khổ kinh tế song phương và khu vực. Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện từ ngày 7/3/2024 được xem là nền tảng chính trị để tham vọng thương mại 20 tỷ USD trở nên khả thi và có chiều sâu hơn, thay vì chỉ tăng trưởng về số lượng trao đổi hàng hóa. "Trong 6 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại Việt Nam – Australia đạt khoảng 8,2 tỷ USD, tăng 22% so với cùng kỳ năm 2025".
Hợp tác tài chính hai chiều: từ đối thoại chính sách đến thị trường vốn xanh
Nếu mốc 20 tỷ USD là mục tiêu, thì hợp tác tài chính hai chiều chính là đường ray để đoàn tàu kinh tế Việt Nam Australia chạy đúng hướng. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã làm việc với Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers để thảo luận về hợp tác tài chính song phương và triển khai Biên bản ghi nhớ về hợp tác tài chính giai đoạn 2024-2028, xây trên đánh giá hiệu quả giai đoạn 2021-2023. Hai Bộ đã tổ chức Đối thoại Chính sách Tài chính trong năm 2024 và 2025, tập trung vào kinh tế vĩ mô, chính sách tài khóa – ngân sách, thị trường tài chính, thuế và tài chính bền vững. Đáng chú ý, Việt Nam chủ động đề nghị chuyển mạnh từ trao đổi chung sang đối thoại chính sách và hợp tác chuyên môn cụ thể, trong đó Australia cung cấp kinh nghiệm về xây dựng ngân sách liên bang, khung tài khóa trung hạn, cải cách thuế, quản lý thị trường tài chính và phát triển thị trường vốn minh bạch, dài hạn, có khả năng huy động vốn xanh. Đây không chỉ là học hỏi kỹ thuật, mà là bước chuẩn bị để Việt Nam nâng vị thế trên thị trường tài chính quốc tế, đồng thời tạo nền tài chính vững cho thương mại song phương.
Khoáng sản và năng lượng: tầng sâu của hợp tác chiến lược
Trong bức tranh thương mại Việt Nam Australia, khoáng sản và năng lượng không còn là câu chuyện xuất – nhập khẩu đơn thuần, mà đang trở thành tầng sâu của hợp tác chiến lược. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị Australia kết nối doanh nghiệp có công nghệ, vốn và kinh nghiệm đầu tư trong nông nghiệp, khoáng sản và năng lượng. Hai bên hướng tới hợp tác thăm dò, khai thác và đặc biệt là chế biến sâu khoáng sản, trên cơ sở tiềm năng về đất hiếm, niken và một số khoáng sản quan trọng khác của Việt Nam. Việt Nam cũng bày tỏ mong muốn hợp tác với Australia trong thăm dò, khai thác và chế biến sâu đất hiếm, niken và các khoáng sản quan trọng khác, bên cạnh việc duy trì và mở rộng hợp tác năng lượng như than, điện khí, điện gió ngoài khơi và các dự án năng lượng khác. Nếu được thiết kế đúng, trục khoáng sản – năng lượng này có thể trở thành chuỗi giá trị chung, nơi Việt Nam cung cấp tài nguyên và nhu cầu thị trường, còn Australia đóng vai trò đối tác công nghệ, tiêu chuẩn và tài chính.
Chuyển đổi xanh bền vững: lợi ích chung và phép thử cam kết dài hạn
Tham vọng thương mại 20 tỷ USD sẽ thiếu bền vững nếu tăng trưởng dựa trên mô hình phát thải cao; vì vậy, chuyển đổi xanh bền vững được hai bên đặt vào trung tâm của hợp tác. Việt Nam đề xuất tăng cường hợp tác trong tài chính – ngân hàng, thị trường vốn và tài chính xanh, đồng thời thúc đẩy kết nối doanh nghiệp và cơ hội đầu tư gắn với mục tiêu phát triển xanh. Việt Nam quan tâm kinh nghiệm Australia trong quản lý rủi ro tài khóa do biến đổi khí hậu, tài trợ chuyển đổi năng lượng và huy động nguồn lực tư nhân cho hạ tầng, phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Hai bên cũng nhấn mạnh hợp tác về tài chính khí hậu, chuyển đổi năng lượng và huy động nguồn lực tư nhân cho hạ tầng. Nếu Australia thực sự chia sẻ công nghệ, chuẩn mực và kinh nghiệm chuyển đổi, còn Việt Nam cam kết cải cách thể chế tài chính, trục hợp tác xanh này sẽ trở thành lợi ích chung lâu dài, vượt xa các con số thương mại ngắn hạn.
Từ APEC 2027 đến vai trò “cửa ngõ ASEAN” của Việt Nam
Điểm thú vị của hợp tác Việt Nam Australia hiện nay là mục tiêu 20 tỷ USD được gắn với hai sân chơi rộng hơn: APEC 2027 và thị trường ASEAN. Việt Nam đang tích cực chuẩn bị đăng cai Năm APEC 2027 và đánh giá cao vai trò của Australia trong diễn đàn này; hai bên thống nhất tiếp tục sử dụng hiệu quả cơ chế hợp tác tài chính 2024-2028, tăng cường đối thoại chính sách, trao đổi chuyên môn và phối hợp xây dựng nội dung tài chính cho APEC 2027. Về phía thương mại, Việt Nam khẳng định sẵn sàng trở thành cửa ngõ để doanh nghiệp Australia tiếp cận thị trường ASEAN hơn 700 triệu dân. Đổi lại, Australia được kỳ vọng hỗ trợ Việt Nam bằng tài nguyên, kinh nghiệm chính sách, công nghệ trong quản lý thị trường tài chính, bảo vệ nhà đầu tư và phát triển vốn xanh. Kết luận, nếu hai nước biến các tuyên bố hợp tác thành dự án cụ thể trong tài chính, khoáng sản, năng lượng và chuyển đổi xanh, mục tiêu thương mại 20 tỷ USD sẽ là bước khởi đầu cho một trục kinh tế khu vực mang dấu ấn Việt Nam – Australia.
