SPT trở thành lựa chọn đầu vào đại học mang tính chiến lược
Kỳ thi đánh giá năng lực SPT là kỳ thi do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức nhằm đo lường khả năng thông hiểu, vận dụng kiến thức cốt lõi và năng lực đặc thù từng môn học của học sinh, qua đó cung cấp một kênh điểm độc lập phục vụ xét tuyển đại học bên cạnh kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Về bản chất, đây không phải là “bài kiểm tra mẹo” mà là thước đo tổng hợp cho năng lực học thuật thực sự. Và với những thay đổi vừa được công bố, SPT đang dịch chuyển từ một lựa chọn phụ sang một trong những hướng đi chính cho tuyển sinh đại học. Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhấn mạnh phương án tổ chức mới của kỳ thi SPT hướng tới hiện đại, chuẩn hóa và dựa trên dữ liệu, cho thấy tham vọng xây dựng một kỳ thi có uy tín đủ để các trường đại học hàng đầu tin tưởng sử dụng.
Thi trên máy tính: thay đổi hình thức nhưng giữ nguyên mục tiêu đánh giá năng lực
Điểm thay đổi có tính bước ngoặt của kỳ thi SPT là chuyển toàn bộ phần trắc nghiệm từ tô phiếu giấy sang làm trực tiếp trên phần mềm máy tính. Đề thi được hệ thống tự động phân phối theo từng môn đăng ký, thời gian làm bài hiển thị đếm ngược và bài làm được gửi thẳng về máy chủ khi thí sinh nộp bài hoặc hết giờ. Điều này không chỉ giảm lỗi thao tác, khâu quét và chấm phiếu mà còn đặt kỳ thi lên một nền tảng dữ liệu rõ ràng, có thể kiểm soát chất lượng tốt hơn. Quan trọng hơn, nội dung bài thi vẫn bám sát Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, tập trung vào đánh giá khả năng thông hiểu và vận dụng kiến thức cốt lõi, nghĩa là học sinh sẽ không thể “học tủ” nếu muốn đạt điểm cao. Nói cách khác, hình thức thi hiện đại hơn nhưng áp lực phải nắm chắc kiến thức nền tảng lại rõ ràng hơn.
Cấu trúc đề thi, lịch thi gọn trong một ngày: lợi ích và rủi ro
Kỳ thi SPT vẫn duy trì 12 môn thi, gồm Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tin học, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Công nghệ định hướng Công nghiệp và Công nghệ định hướng Nông nghiệp, nhằm đáp ứng đa dạng tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, cấu trúc đề thi được điều chỉnh: hai môn Toán và Ngữ văn kết hợp trắc nghiệm trên máy tính với phần tự luận trên giấy, trong đó phần trắc nghiệm sẽ bị khóa khi thí sinh chuyển sang tự luận. Việc giữ tự luận cho phép đo được năng lực lập luận, trình bày, diễn đạt và giải quyết vấn đề – những năng lực nếu bỏ qua sẽ biến kỳ thi đánh giá năng lực thành cuộc đua mẹo trắc nghiệm. Lịch thi mỗi đợt được thu gọn trong một ngày với 4 ca, một số ca có 2 lượt thi liên tiếp, giúp giảm thời gian, chi phí di chuyển và lưu trú cho thí sinh nhưng đồng nghĩa với việc mỗi bạn chỉ được đăng ký một đợt và một địa điểm thi, khiến việc chọn thời điểm và tổ hợp thi phải được tính toán cẩn thận.
Hơn 40 đại học chấp nhận kết quả: SPT thành "tấm vé" mới vào trường top
Từ một kỳ thi chủ yếu phục vụ khối sư phạm, SPT đang trở thành “tấm vé” được nhiều trường đại học lớn chấp nhận. Từ năm 2027, bên cạnh 2 trường đại học sư phạm trọng điểm, đã có hơn 40 cơ sở giáo dục đại học đối tác sử dụng kết quả thi SPT. Đáng chú ý, trong số đó có 5/12 trường thuộc nhóm dẫn dắt phát triển chất lượng giáo dục và đào tạo của Thủ đô gồm Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Y Hà Nội, Đại học Xây dựng Hà Nội, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Đại học Phenikaa. Việc các trường đầu ngành chấp nhận điểm SPT gửi một thông điệp rõ ràng: đây không còn là kỳ thi bên lề mà là một trong những kênh tuyển sinh đại học chính thức. Nhìn từ phía thí sinh, điều này đồng nghĩa với việc chiến lược tuyển sinh phải tính thêm đường SPT bên cạnh thi tốt nghiệp và xét học bạ. Một câu nói dễ trích dẫn ở thời điểm này là: “Việc ngày càng nhiều đại học hàng đầu tin tưởng sử dụng kết quả SPT khẳng định uy tín của kỳ thi, đồng thời mở rộng cơ hội xét tuyển và tăng thêm lựa chọn cho thí sinh.”
Kết luận: SPT là cơ hội nhưng đòi hỏi học sinh chủ động thích ứng
Nhìn tổng thể, phương án tổ chức mới của kỳ thi SPT cho thấy xu hướng tất yếu: tuyển sinh đại học sẽ dựa nhiều hơn vào các kỳ thi đánh giá năng lực được thiết kế riêng, chạy trên nền tảng số và bám sát chương trình phổ thông. Với hơn 40 đại học, trong đó có 5 trường trọng điểm Thủ đô, sử dụng kết quả SPT, kỳ thi này đã bước ra khỏi vai trò bổ trợ để trở thành một trong những lựa chọn chính cho đầu vào đại học. Điều đó mang lại thêm cơ hội cho học sinh, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải theo sát thông tin về thời gian, địa điểm, lịch đăng ký và hướng dẫn chi tiết mà Trường Đại học Sư phạm Hà Nội sẽ công bố theo kế hoạch. Nếu coi SPT là một trục quan trọng trong kế hoạch tương lai, học sinh buộc phải không chỉ nắm vững kiến thức mà còn làm quen với hình thức thi trên máy tính và áp lực thi gọn trong một ngày – sự chủ động thích ứng sẽ là yếu tố quyết định biến thay đổi thành lợi thế.
