Chứng chỉ lưu ký là gì và vì sao đây là bước ngoặt cho thị trường vốn Việt Nam – Singapore?
Chứng chỉ lưu ký là một loại chứng khoán đại diện cho cổ phiếu của doanh nghiệp được lưu ký tại thị trường gốc, nhưng giao dịch trên một sở giao dịch nước ngoài, cho phép doanh nghiệp tiếp cận nhà đầu tư quốc tế mà không cần niêm yết trực tiếp ở nhiều thị trường, đồng thời mở thêm kênh kết nối thị trường tài chính xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam và Singapore bắt tay phát triển sản phẩm này không phải động thái kỹ thuật thuần túy mà là bước đi chiến lược để nâng tầm thị trường vốn Việt Nam Singapore. Chiều 30/9/2026, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương đã họp song phương với ông Lim Tuang Lee, đại diện Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore, để bàn về phát triển chứng chỉ lưu ký và kết nối thị trường vốn hai nước.
Biên bản ghi nhớ: Hơn cả một lễ ký kết mang tính nghi thức
Ngay sau cuộc họp song phương tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore (SGX) đã ký Biên bản ghi nhớ về phát triển sản phẩm chứng chỉ lưu ký tại trụ sở VNX. Đây không chỉ là một văn bản hợp tác mà là “bản thiết kế sơ bộ” cho hạ tầng kết nối thị trường vốn xuyên biên giới giữa hai trung tâm tài chính. Biên bản này tạo khuôn khổ để hai sở tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và xây dựng cơ chế vận hành DR, từ quy trình phát hành đến niêm yết và giao dịch. Quan trọng hơn, nó gửi đi tín hiệu chính sách rõ ràng: Việt Nam muốn doanh nghiệp của mình không còn bó hẹp trong ao làng vốn nội địa, mà chủ động đi tìm vốn trên các sân chơi khu vực với sự hỗ trợ thể chế bài bản.
Cơ hội tiếp cận vốn nước ngoài: Cửa mở nhưng không tự nhiên có dòng tiền
Lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán nhiều lần nhấn mạnh rằng các kênh kết nối thị trường như chứng chỉ lưu ký có thể mở thêm cơ hội huy động vốn quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Đây là lợi ích trực tiếp: doanh nghiệp có thêm con đường tiếp cận vốn nước ngoài; nhà đầu tư trong nước được hưởng lợi từ hệ sinh thái sản phẩm phong phú hơn; còn nhà đầu tư quốc tế có cánh cổng rõ ràng để bước vào tài sản Việt Nam. Nhưng khả năng biến cơ hội thành dòng vốn thực sẽ phụ thuộc vào năng lực của doanh nghiệp: minh bạch thông tin, chuẩn mực quản trị, chất lượng câu chuyện tăng trưởng. Chứng chỉ lưu ký chỉ là cây cầu; nếu doanh nghiệp không đủ hấp dẫn, cầu có đẹp đến mấy cũng khó đông người qua lại.
Kết nối thị trường tài chính khu vực: Việt Nam chọn đi cùng Singapore thay vì đi một mình
Việc hai bên cùng nghiên cứu chứng chỉ lưu ký, từ khuôn khổ pháp lý tới cơ chế vận hành, cho thấy mục tiêu vượt xa việc thêm một sản phẩm mới. Đó là chiến lược kết nối thị trường tài chính mang tính hệ thống: liên kết giữa các sở giao dịch, doanh nghiệp và định chế trung gian để hình thành một hệ sinh thái hỗ trợ phát hành và niêm yết DR. Trong bối cảnh thị trường vốn hai nước ngày càng tăng cường kết nối và dư địa hợp tác còn rất lớn, việc đi cùng một đối tác như Singapore giúp Việt Nam rút ngắn đường cong học hỏi, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản mã hóa và quản lý rủi ro. Ông Lim Tuang Lee khẳng định MAS sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm quản lý thị trường tài sản mã hóa và duy trì trao đổi sâu hơn với phía Việt Nam – đây là nền tảng kiến thức mà nhiều thị trường trong khu vực còn thiếu.
Từ biên bản đến hành động: Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì?
Biên bản ghi nhớ mới chỉ mở cánh cửa, còn việc bước qua là việc của doanh nghiệp và các định chế trung gian. Tài liệu hợp tác nêu rõ kỳ vọng về việc hình thành hệ sinh thái hỗ trợ phát hành và niêm yết chứng chỉ lưu ký, với vai trò quan trọng của các công ty chứng khoán trong vai trò nhà tạo lập thị trường. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải nhìn chứng chỉ lưu ký như một chiến lược tiếp cận vốn nước ngoài dài hạn, không phải “chiêu thức” huy động vốn ngắn hạn. Muốn tận dụng cây cầu thị trường vốn Việt Nam Singapore, doanh nghiệp cần chuẩn hóa báo cáo, nâng chuẩn quản trị, xây câu chuyện tăng trưởng mà nhà đầu tư toàn cầu hiểu và tin. Nếu không, chứng chỉ lưu ký sẽ dừng ở mức sản phẩm trên giấy, còn dòng vốn hai chiều giữa Việt Nam và Singapore sẽ khó đạt kỳ vọng mà các nhà quản lý đã đặt ra.
