Lớp học bệnh viện: Khi quyền được học đi cùng quyền được chữa bệnh
Lớp học bệnh viện là những chương trình học đặc biệt đặt ngay trong khuôn viên các bệnh viện, giúp trẻ em đang điều trị bệnh hiểm nghèo tiếp tục giáo dục bệnh nhi một cách liên tục, giảm gián đoạn học tập trong điều trị và tạo môi trường tâm lý an toàn để các em giữ nhịp học, nuôi dưỡng ước mơ, không bị tách khỏi bạn bè, thầy cô và không gian tuổi thơ vốn gắn liền với việc đến lớp. Những lớp học này thẳng thắn đặt ra một thông điệp: bệnh tật có thể buộc trẻ em tạm rời trường, nhưng không có quyền tước đi việc học của các em. Khi khai giảng năm học mới tại Lớp học Hoa Hướng Dương ở Bệnh viện Ung bướu TPHCM và Lớp học Vui Vẻ tại Bệnh viện Nhi đồng 1, người ta không chỉ mở đầu một năm học, mà mở rộng định nghĩa về trường lớp và trách nhiệm xã hội với giáo dục bệnh nhi.
Hoa Hướng Dương và Vui Vẻ: Hai minh chứng cho sự bền bỉ của giáo dục bệnh nhi
Ngày 4/9, Ủy ban MTTQ TPHCM phối hợp cùng Bệnh viện Ung bướu và Bệnh viện Nhi đồng 1 khai giảng năm học 2026-2027 tại Lớp học Hoa Hướng Dương và Lớp học Vui Vẻ, trong khuôn khổ chương trình “Đồng hành, chăm lo trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo”. Đây không phải những lớp học bệnh viện ngắn hạn mang tính phong trào: Hoa Hướng Dương đã bước sang năm hoạt động thứ 17 kể từ ngày thành lập 4/9/2009, trở thành điểm tựa tinh thần cho hàng ngàn bệnh nhi ung thư trong quá trình điều trị. Con số 17 năm là bằng chứng rõ ràng cho một lựa chọn chính sách: giáo dục bệnh nhi phải đi cùng điều trị, không phụ thuộc vào may rủi hay chiến dịch ngắn hạn. Việc trao hàng trăm phần quà cho giáo viên, tình nguyện viên và bệnh nhi trong lễ khai giảng cho thấy cả hệ thống đang coi lớp học bệnh viện như một phần cấu trúc chính thức của an sinh xã hội, chứ không chỉ là hoạt động thiện nguyện bên lề.
Giữ nhịp học tập trong điều trị: Tác động thực tế lên cuộc sống bệnh nhi
Điều trị dài ngày vì bệnh hiểm nghèo thường xé vụn quá trình học tập của trẻ, khiến các em tụt lại so với bạn bè và mất đi nhịp sống bình thường. Lớp học bệnh viện như Hoa Hướng Dương và Vui Vẻ được thiết kế để đối mặt trực diện với thực tế đó: sĩ số thay đổi từng ngày, tùy vào sức khỏe và phác đồ điều trị của từng bệnh nhi, chấp nhận việc có em vừa kết thúc điều trị để trở lại trường, có em phải tạm dừng để mổ hoặc hóa trị kéo dài. Việc duy trì học tập trong điều trị giúp các em củng cố kiến thức, giữ nhịp học, hạn chế tình trạng “mù mờ” khi quay lại lớp, đồng thời mở ra không gian giao lưu, vui chơi, thay thế phần nào sân trường mà các em đang thiếu. Đây là điểm mà xã hội thường đánh giá thấp: mỗi tiết học ở bệnh viện không chỉ là vài trang sách, mà là cầu nối để trẻ bệnh giữ được vai trò “học sinh” của mình, thay vì chỉ là “bệnh nhân” trên giường bệnh.
Lớp học bệnh viện như liệu pháp tinh thần và xã hội
Nếu chỉ nhìn lớp học bệnh viện như nơi bổ sung kiến thức, chúng ta sẽ bỏ qua nửa giá trị của nó. Bên cạnh hoạt động dạy học, việc khánh thành Phòng đọc sách – Tham vấn tâm lý tại Khoa Ung bướu Nhi cho thấy một cách tiếp cận rộng hơn: bệnh nhi cần một không gian thân thiện để đọc sách, thư giãn và tiếp cận hỗ trợ tâm lý trong thời gian điều trị. Không gian này giảm bớt căng thẳng, nỗi sợ của trẻ, đồng thời giúp phụ huynh có thêm điểm tựa tinh thần trong hành trình đồng hành cùng con vượt bệnh. Một câu nói đáng được trích lại: bệnh viện không chỉ là nơi chữa bệnh mà còn là nơi giữ lại cho các em một phần tuổi thơ. Khi lãnh đạo thành phố khẳng định việc chăm sóc sức khỏe và giáo dục trẻ em là chủ trương nhất quán, và bệnh tật không thể lấy đi quyền học và quyền nuôi dưỡng ước mơ của các em, đó không phải lời động viên chung chung, mà là cam kết chính trị cho giáo dục bệnh nhi như một phần của dịch vụ y tế toàn diện.
Từ chính sách đến trách nhiệm cộng đồng: Không ai được đứng ngoài cuộc
Lễ khai giảng ở bệnh viện năm nay có thêm một chi tiết đáng chú ý: lời kêu gọi tiếp tục chung tay để chương trình được duy trì lâu dài. Cơ quan thường trực Ủy ban MTTQ TPHCM tiếp tục vận động các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, mạnh thường quân đóng góp cho Quỹ An sinh xã hội, coi mỗi sự ủng hộ vật chất hay tinh thần là một “trụ cột” giúp gia đình và trẻ bệnh vượt qua nghịch cảnh. Điều này gửi đi một thông điệp rõ ràng: lớp học bệnh viện không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước, mà cần cả xã hội đồng hành. Với khởi điểm là chương trình “Đồng hành, chăm lo trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo”, câu hỏi bây giờ không phải “có nên duy trì lớp học bệnh viện hay không”, mà là “chúng ta – từ doanh nghiệp đến từng cá nhân – sẵn sàng đóng vai trò gì trong mạng lưới bảo vệ quyền học của bệnh nhi”. Câu trả lời sẽ quyết định việc những phòng học nhỏ bé trong bệnh viện trở thành chuẩn mực lâu dài hay chỉ là điểm sáng hiếm hoi trong vài tờ tin thời sự.
