Lớp học bệnh viện: khi quyền được đi học bước vào buồng bệnh
Lớp học bệnh viện là các chương trình giáo dục đặc biệt được tổ chức ngay trong cơ sở y tế, giúp trẻ mắc bệnh hiểm nghèo tiếp tục học tập, giao lưu và vui chơi trong thời gian điều trị nội trú dài ngày, hạn chế gián đoạn kiến thức và giảm bớt tổn thương tinh thần do phải xa trường lớp, thầy cô, bạn bè.
Tại TP.HCM, hai mô hình tiêu biểu là Lớp học Vui vẻ ở Bệnh viện Nhi đồng 1 và Lớp Hoa Hướng Dương dành cho bệnh nhi ung thư tại Bệnh viện Ung Bướu thành phố. Hai lớp học bệnh viện này không phải hoạt động bề nổi, mà là tuyên bố mạnh mẽ rằng: bệnh tật có thể làm các em yếu đi, nhưng không được quyền lấy đi việc học và ước mơ. Chính cách tiếp cận đó biến bệnh viện từ nơi chỉ gắn với đau đớn thành không gian giáo dục đặc biệt, nơi trẻ vẫn được xem là học sinh trước khi là bệnh nhân.
Lớp Hoa Hướng Dương và Lớp học Vui vẻ: hai “ngôi trường” giữa tâm bão bệnh tật
Sáng 4/9, Lễ khai giảng Lớp học Vui vẻ năm học 2026-2027 được tổ chức tại Bệnh viện Nhi đồng 1, dành cho trẻ mắc bệnh hiểm nghèo đang điều trị dài ngày. Đây là hoạt động bài bản, có khai giảng, có thầy cô tình nguyện, có giáo trình các môn chính như Tiếng Việt, Toán, Tiếng Anh và kỹ năng sống được triển khai thường xuyên mỗi ngày tại hai điểm học, mỗi điểm khoảng 20 lượt bệnh nhi tham gia mỗi buổi.
Cùng buổi sáng, tại Bệnh viện Ung Bướu thành phố, Lớp Hoa Hướng Dương cũng khai giảng với quà tặng cho giáo viên và 120 phần quà cho học sinh. Con số hơn 120 em bệnh nhi ung thư và bệnh nhi nặng tham gia mỗi năm không chỉ là thống kê, mà là bằng chứng rằng các lớp học này đã được phụ huynh tin cậy như một phần không thể thiếu trong phác đồ chăm sóc. Ở đó, bài tập và phác đồ điều trị cùng tồn tại, và cả hai đều được xem là quan trọng cho tương lai của trẻ.
Khi hành lang biến thành lớp học, rạp phim và xưởng vẽ
Ý nghĩa của lớp học bệnh viện không dừng ở vài giờ ôn bài. Nó là cuộc “tái thiết” không gian bệnh viện. Tại Khoa Nhi Bệnh viện Nhân dân Gia Định, hành lang vốn chỉ dành cho bước chân vội vã và tiếng chuông gọi ca bệnh đã được biến thành rạp phim mini, lớp vẽ, khu sinh hoạt chung cho trẻ chưa thể trở lại trường vì đang điều trị. Nhân viên công tác xã hội bài trí ghế ngồi, màn hình, bắp rang, nước uống để các em quây quần xem video ca nhạc, vẽ tranh, nhận dụng cụ học tập mới.
Không gian vẽ tranh “Sắc màu yêu thương” được duy trì gần hai năm như một chuỗi hỗ trợ tâm lý cho trẻ phải nằm viện liên tục, không thể về nhà. Với những em phải nằm giường, lớp học bệnh viện linh hoạt “đi ngược chiều” tới tận buồng bệnh bằng hoạt động vẽ, xem phim, đọc sách. Điều đó cho thấy giáo dục đặc biệt ở bệnh viện không ép trẻ theo khuôn lớp học truyền thống, mà uốn mình theo nhịp sinh hoạt điều trị, đặt sự an toàn và cảm xúc của các em lên trước.
Sức mạnh của cộng đồng: từ lễ khai giảng đến từng tiết học
Các lớp học giữa bệnh viện không thể tồn tại nếu chỉ dựa vào vài cá nhân thiện chí. Sáng 4/9, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố phối hợp với Bệnh viện Nhi đồng 1 tổ chức Lễ khai giảng Lớp học Vui vẻ, đồng thời trao 10 phần quà cho giáo viên và 100 phần quà cho học sinh để động viên duy trì lớp học trong năm mới. Đây không phải nghi thức hình thức, mà là cam kết chính trị – xã hội rằng trẻ mắc bệnh hiểm nghèo không bị bỏ lại phía sau.
Theo lãnh đạo Mặt trận, thành phố đang triển khai chương trình “đồng hành cùng trẻ em bị bệnh hiểm nghèo” và hướng đến nhân rộng các mô hình giáo dục đặc biệt tại những bệnh viện có trẻ điều trị dài ngày. Khi các tổ chức xã hội, tình nguyện viên, thầy cô giáo cùng bước vào bệnh viện, mỗi tiết học hay món quà nhỏ trở thành một chương trình hỗ trợ có hệ thống, chứ không chỉ là hoạt động từ thiện ngắn hạn. Đây chính là điểm khác biệt: lớp học bệnh viện được đặt trong chiến lược an sinh, chứ không phải hoạt động phong trào.
Tiếp tục học tập để chữa lành: lợi ích thật sự của những lớp học giữa bệnh viện
Những ai từng chứng kiến một năm học bị đứt gãy sau cánh cửa bệnh viện sẽ hiểu giá trị của việc tiếp tục học tập. Các chương trình lớp học bệnh viện được xây dựng nhằm tạo điều kiện để trẻ mắc bệnh hiểm nghèo được tiếp tục học, giao lưu, vui chơi và duy trì tinh thần lạc quan trong điều trị. Các bác sĩ nhấn mạnh: mỗi tiết học, mỗi câu chuyện, mỗi nụ cười tại lớp giúp các em vơi bớt lo lắng, đau đớn và tiếp thêm nghị lực để kiên trì điều trị, sớm trở về với mái trường và ước mơ tuổi thơ.
Từ góc độ giáo dục, đây là mô hình giáo dục đặc biệt đúng nghĩa: tôn trọng khác biệt về sức khỏe, thời gian, tâm lý; ưu tiên mối quan hệ và cảm xúc hơn điểm số. Từ góc độ y khoa, đây là “liều thuốc” tinh thần nằm ngoài toa, nhưng tác động rõ rệt lên quá trình hồi phục. Khi một em bé ung thư vẫn được làm học sinh, vẫn có ngày khai giảng của riêng mình, chúng ta không chỉ đang dạy Toán hay Tiếng Việt – chúng ta đang dạy em tin rằng tương lai vẫn đang chờ phía trước.
