Khám sức khỏe miễn phí toàn dân là gì và vì sao đây là bước ngoặt?
Chiến dịch khám sức khỏe miễn phí toàn dân là chương trình sàng lọc bệnh tật định kỳ, được tổ chức đồng loạt trên phạm vi nhiều địa phương, nhằm bảo đảm mỗi người dân được khám ít nhất một lần mỗi năm, lập hồ sơ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời. Đây không còn là hoạt động “phong trào” mà là bước chuyển mô hình, từ chữa bệnh khi đã nặng sang phòng bệnh cho cả cộng đồng. Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trong năm 2026 tổ chức khám sức khỏe, tầm soát sàng lọc cho 100% người dân ít nhất một lần, được xem như cú xoay trục từ chăm sóc sức khỏe thụ động sang chủ động phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Tư duy mới là: không để người bệnh tự loay hoay đi tìm bác sĩ, mà đưa bác sĩ đến gần người dân nhất có thể.
Những chiến dịch 100 ngày: Từ phòng khám đến tận bản làng
Điểm đáng chú ý nhất của chương trình sức khỏe toàn dân là các chiến dịch 100 ngày khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí, được triển khai có tổ chức chứ không phải vài đợt khám nhân đạo lẻ tẻ. Tại Phú Thọ, sau giai đoạn thí điểm cuối tháng 7, từ ngày 1/8 chương trình được triển khai đồng loạt trên phạm vi toàn tỉnh, với 89 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện tham gia. Ngay tại các xã vùng cao như Đức Nhàn, nơi nhiều thôn cách trung tâm xã tới 40km, đội ngũ y, bác sĩ về tận địa phương, giúp người dân lần đầu được khám sức khỏe toàn diện mà không phải đi xa. Ở Đà Nẵng, một chiến dịch 100 ngày cao điểm khám sức khỏe cho người dân được thống nhất bắt đầu từ 10-8, kèm mục tiêu 100% người dân được khám hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm.
Những ai được ưu tiên và lợi ích thực tế bạn sẽ nhận được
Điểm tiến bộ của các chương trình sức khỏe toàn dân là cách thiết kế ưu tiên cho những nhóm yếu thế, nhưng vẫn hướng tới bao phủ toàn bộ dân cư. Ở phường Tân Định (TP.HCM), chương trình ưu tiên người cao tuổi, người khuyết tật, người có công, hộ nghèo, cận nghèo, lao động tự do chưa có bảo hiểm y tế, nội trợ… đang thường trú hoặc tạm trú trên địa bàn. Phú Thọ phân người dân thành 5 nhóm: nhóm ưu tiên (người cao tuổi, người có công với cách mạng, hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người mắc bệnh mạn tính...), học sinh, người lao động, lực lượng công an – quân đội và nhóm còn lại gồm lao động tự do, người không có bảo hiểm y tế, trẻ em không đến trường. Khi tham gia, người dân được khám nhiều chuyên khoa, siêu âm, xét nghiệm, tư vấn dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe và tiêm chủng, đồng thời được lập và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử gắn với VNeID và các ứng dụng công dân số.
Học sinh, sinh viên: Từ “đóng góp tự nguyện” sang quyền lợi do ngân sách đảm bảo
Nhóm trẻ em, học sinh, sinh viên là ví dụ điển hình cho thay đổi tư duy chính sách: khám sức khỏe định kỳ không còn phụ thuộc vào “tinh thần xã hội hóa” của phụ huynh, mà trở thành quyền lợi được ngân sách nhà nước bảo đảm. Đến hết ngày 5/8, Thành phố Hồ Chí Minh đã khám sức khỏe cho 364.160 học sinh, trong đó 347.467 trẻ dưới 6 tuổi và 16.693 học sinh từ 6 đến dưới 18 tuổi. Đây không chỉ là những con số ấn tượng mà còn là tuyên bố chính sách rất rõ ràng: “tất cả học sinh đủ điều kiện đều phải được khám sức khỏe định kỳ”. Việc khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, là cơ sở theo dõi và quản lý sức khỏe trẻ em trong suốt quá trình học tập, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được quản lý sức khỏe liên tục và toàn diện. Nếu phụ huynh bỏ qua quyền lợi này, người thiệt thòi trước hết sẽ là trẻ.
Làm sao để đăng ký tham gia và không bị bỏ lại phía sau?
Về nguyên tắc, chương trình sức khỏe toàn dân thiết kế để không ai bị bỏ lại phía sau, nhưng điều đó chỉ thành hiện thực nếu người dân chủ động tham gia. Các địa phương đang giao phường, xã, đặc khu rà soát đầy đủ danh sách người dân theo từng nhóm đối tượng, phân loại người đã khám và chưa khám, gửi về ngành y tế để lập kế hoạch cụ thể. Nhiều nơi huy động 25 đơn vị y tế chủ trì khám miễn phí cho các xã, phường, kết hợp khám lưu động, khám ngoài giờ, ưu tiên miền núi, vùng khó khăn, xã đảo và nhóm khó tiếp cận. Người dân nên: cập nhật thông tin cư trú, theo dõi thông báo của tổ dân phố, trường học hoặc nơi làm việc, mang theo giấy tờ tùy thân và mã định danh khi đi khám, yêu cầu ghi nhận kết quả vào Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Nếu bạn không hỏi, có thể vẫn được gọi tên; nhưng nếu chủ động, bạn sẽ chắc chắn không bị bỏ sót.
