Mắm ruốc làm nên dấu ấn của mâm cơm Huế
Quán Nhà Haha là chương trình giải trí thực tế dùng bữa ăn và sinh hoạt cùng người dân địa phương để đưa khán giả đến gần hơn với văn hóa Huế qua những câu chuyện đời thường. Ở tập 2, căn bếp của cô Bé tiếp tục giới thiệu loạt món dân dã, từ hến xúc bánh tráng, cá kình kho lạc đến canh hến măng chua, với nguyên liệu quen thuộc và cách nêm nếm đậm vị quê nhà.
Điểm tựa hương vị là mắm ruốc Huế, xuất hiện trong nhiều món và giúp mâm cơm có chiều sâu hơn một danh sách đặc sản. Gia vị này góp mặt trong vịt um măng, tôm thịt kho mắm ruốc, gỏi bưởi và cả canh bún. Cách chương trình để người nấu giải thích từng thao tác khiến món ăn hiện ra như tri thức được tích lũy trong căn bếp, chứ không phải công thức tách rời người làm.
Sức hấp dẫn của tập phim nằm ở những chi tiết nhỏ: hến xào cần mỡ heo để béo và dậy mùi; canh hến măng chua được cân bằng bằng vị thanh của nước luộc hến, măng và thơm. Nhờ vậy, ẩm thực Huế không bị thu gọn thành vị cay hay độ đậm, mà hiện lên qua sự điều chỉnh tinh tế giữa nguyên liệu và khẩu vị gia đình.
Từ món ăn đến cách gìn giữ tri thức bếp nhà
Chương trình có sức gợi khi đặt việc nấu nướng vào mối liên hệ với những người truyền lại kinh nghiệm. Cô Bé không chỉ chuẩn bị món ăn mà còn chia sẻ bí quyết: tôm thịt kho ruốc không thêm nước, còn gỏi bưởi không cần nhiều đường vì trái cây đã có vị ngọt tự nhiên. Những lời giải thích như vậy làm rõ rằng hương vị địa phương được tạo nên bằng lựa chọn và hiểu biết, chứ không chỉ nhờ tên gọi của món.
Đây cũng là cách kể chuyện có ý nghĩa với việc gìn giữ nghề và tri thức ẩm thực truyền thống: khán giả nhìn thấy thao tác, nguyên liệu và lý do đằng sau cách nấu. Tuy nhiên, chương trình mới gợi mở giá trị của kinh nghiệm gia đình; không nên xem vài tập phim là bằng chứng đầy đủ về một nghề truyền thống cụ thể đang được bảo tồn. Điều đáng quý là nó khơi ra sự quan tâm tới người nấu và nguồn gốc món ăn.
Với người xem, trải nghiệm này còn có thể khuyến khích tìm hiểu món ăn tại nơi chúng hình thành, thay vì chỉ tìm một hương vị được đóng gói thành biểu tượng. Khi câu chuyện được kể qua bàn tay người nấu, món dân dã có cơ hội được trân trọng như một phần ký ức và nếp nhà.
Nham Biều và Phá Tam Giang: cảnh quan đi cùng sinh kế
Tập 3 mở rộng hành trình đến làng Nham Biều, kết nối món ăn đặc trưng với cảnh sắc Phá Tam Giang và chuyện sinh hoạt gia đình. Sau ngày bán hàng thứ ba, các thành viên đến đầm phá trải nghiệm bắt trìa (ngao), một hoạt động giúp món ăn trên mâm cơm gắn với vùng nguyên liệu và sinh kế của cư dân địa phương.
Trở về căn bếp, cô Bé chuẩn bị cơm hến và chè hạt sen; thực đơn ngày bán thứ tư tiếp tục có mực nhồi thịt, canh chua trìa, nấm tràm xào tôm thịt, gà bóp rau răm và trà vả. Những món này tạo nên lát cắt phong phú, nhưng điểm đáng nhớ hơn là mối nối giữa sản vật, cách chế biến và đời sống người dân vùng đầm phá.
Tập phim còn dành chỗ cho câu chuyện gia đình chú Phước và ngôi nhà cổ hơn 135 năm tuổi. Căn nhà đưa hành trình vượt khỏi khung cảnh để chạm đến ký ức, nếp cư trú và trách nhiệm gìn giữ di sản trong gia đình. Đó là lựa chọn kể chuyện thuyết phục: Phá Tam Giang không chỉ là phông nền đẹp, còn là không gian sống gắn với con người.
Giá trị du lịch nằm ở sự tham gia của người dân
Hai tập cho thấy ẩm thực có thể mở lối vào một trải nghiệm làng quê giàu ý nghĩa hơn chuyến ghé thăm để chụp ảnh. Khi khách hiểu nguyên liệu đến từ đâu, món ăn được nấu thế nào và gia đình địa phương gắn bó với không gian sống ra sao, hành trình trở nên cụ thể và có chiều sâu. Chè bột lọc heo quay, cơm hến hay sản vật đầm phá vì thế không chỉ là món để nếm, mà còn là điểm khởi đầu cho câu chuyện văn hóa.
Dẫu vậy, quảng bá trên màn ảnh không tự động tạo nên du lịch bền vững. Sức hút lâu dài cần đi cùng việc bảo tồn tri thức ẩm thực, chất lượng dịch vụ và sự tham gia thực chất của cư dân địa phương. Nếu thiếu những điều kiện ấy, câu chuyện làng quê dễ bị biến thành phông nền tiêu dùng thay vì cơ hội để người dân chủ động giới thiệu cuộc sống của mình.
Quán Nhà Haha phát sóng lúc 20 giờ thứ Bảy hằng tuần trên VTV3 và lúc 20 giờ 30 trên YouTube Yeah1 Show, ứng dụng MangoPlus. Kết luận đáng nhớ từ hành trình này không nằm ở việc món nào lạ nhất, mà ở cách chương trình nối bữa cơm với người làm ra nó: từ mắm ruốc Huế đến Phá Tam Giang, văn hóa địa phương hiện lên rõ nhất khi được kể bằng đời sống thật.
